Omgeving van Sint Stevenskerk. Detail van de kaart van Nijmegen in Toonneel der steden. Amsterdam Joan Blaeu 1649. 
Omgeving van Sint Stevenskerk. Detail van de kaart van Nijmegen in Toonneel der steden. Amsterdam Joan Blaeu 1649. 

Symposium: Willem van Berchen en de verhalen over geschiedenis

woensdag 25 maart 2026, 14:00 - 17:00

Omgeving van Sint Stevenskerk. Detail van de kaart van Nijmegen in Toonneel der steden. Amsterdam Joan Blaeu 1649. 

Op woensdag 25 maart organiseren de Vereniging Gelre, het Regionaal Archief Nijmegen en de Radboud Universiteit (RICH, Faculteit der Letteren) een bijzonder symposium in de Stevenskerk over de Gelderse kroniek van Willem van Berchen, over andere middeleeuwse kronieken en over de Gelderse geschiedschrijving in onze tijd. Het symposium is bedoeld voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse en Gelderse geschiedschrijving.

Over Willem van Berchen en de Gelderse Kroniek

De geschiedschrijving van Gelderland is begonnen in Nijmegen. Willem van Berchen (ca 1420-1481), als priester verbonden aan de Sint Stevenskerk, schreef jarenlang aan het Latijnse Chronicon Geldriae. Die tekst is door Leo Nellissen en Louis Swinkels voor het eerst in het Nederlands vertaald als Gelderse kroniek, en daarmee toegankelijk voor een groot publiek. Van Berchen vertelt over het mythische begin van Nijmegen en Gelre, waarin Julius Caesar en de Gelderse Draak een belangrijke rol spelen. Hij schreef een verhaal met veel anekdotes en pakkende details over graven en hertogen, waarin broers en zussen elkaar naar het leven staan, en een zoon zijn vader gevangen laat nemen. Hij vertelt over wrede oorlogen en tal van wetenswaardigheden over de bouw van kerken en kloosters in Gelderland, maar ook over de kok van de hertog die door slimheid een kookwedstrijd in Engeland wint. Zijn vaderstad Nijmegen neemt in de kroniek een prominente plaats in. Uitgebreider dan tijdgenoten vertelt hij over de bouw en vroege geschiedenis van de Stevenskerk.

Sprekers

Vijf experts op dit terrein spreken deze middag. Johan Oosterman (RU) verzorgt een inleiding over geschiedschrijvers van Gelderland en oude kronieken. Elyze Storms-Smeets, hoogleraar Gelderse Geschiedenis, gaat in haar bijdrage in op Gelderse geschiedschrijving in onze tijd. Bram Caers (Leiden) en Eef Overgaauw (Berlijn) vertellen over andere middeleeuwse kronieken. Louis Swinkels, ten slotte, vertelt als een van de twee vertalers over opbouw en thematiek in de kroniek van Willem van Berchen. 

Het begin van de Gelderse Kroniek van Willem van Berchen in het Nijmeegse handschrift (kort na 1465). Handschrift Nijmegen, Regionaal Archief Nijmegen (546 Collectie Codices, inv.nr. 310, vol. 4r.

Het begin van de Gelderse Kroniek van Willem van Berchen in het Nijmeegse handschrift (kort na 1465). Handschrift Nijmegen, Regionaal Archief Nijmegen (546 Collectie Codices, inv.nr. 310, vol. 4r.

Kroniek te zien 

Van de kroniek zijn slechts twee handschriften bewaard gebleven. Het Nijmeegse handschrift, een van de topstukken van het Regionaal Archief Nijmegen, wordt speciaal voor het symposium naar de Stevenskerk gebracht en is aldaar (alleen deze middag) te zien.  

Registratie

Aanmelden is verplicht (vanwege een beperkt aantal plekken) via de Vereniging Gelre: info [at] vereniginggelre.nl (info[at]vereniginggelre[dot]nl). Vermeld in het onderwerp ‘Willem van Berchen’. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden.

Meer informatie over de lezingen, de sprekers en een voorpublicatie van de Gelderse Kroniek vind je hier

Wanneer
woensdag 25 maart 2026, 14:00 - 17:00
Sprekers
prof. dr. J.B. Oosterman (Johan), prof. dr. E.A.C. Storms-Smeets (Elyze), Bram Caers (Leiden) , Eef Overgaauw (Berlijn) , Louis Swinkels
Locatie
Zuiderkapel van de Stevenskerk, Sint Stevenskerkhof 62, 6511 VZ Nijmegen
Contactinformatie

Bij vragen kan er contact opgenomen worden met Johan Oosterman (johan.oosterman [at] ru.nl (johan[dot]oosterman[at]ru[dot]nl) / 06 18972791).