Thinking fast, governing slow: Cognitieve vooroordelen, beleidscycli en internationale samenwerking bij langetermijnrisico's voor de samenleving

maandag 13 april 2026, 14:30
Promovendus
B.S. Heerma van Voss
Promotor(s)
prof. dr. I. Helsloot, prof. dr. E. Roe
Locatie
Aula

Hoe gaan staten om met grote maar niet-acute risico's? Hoe beïnvloedt onze intuïtieve perceptie van risico's als pandemieën, klimaatverandering en nucleaire rampen beleid om die rampen te voorkomen? Wat zijn de patronen van uitgaven aan preventie van dergelijke risico's, zowel nationaal als internationaal? Dit proefschrift beantwoordt deze vragen aan de hand van experimenten en nieuwe datasets, en die worden vertaald naar theorie over gedrag van staten. Het laat experimenteel zien dat experts die nationale risico’s moeten beoordelen daarin beïnvloedt worden door confirmation bias, en zich doorgaans niet bewust zijn van deze invloed. De vertekening van onze risicoperceptie leidt in samenspel met politieke en institutionele incentives tot een cyclisch patroon van uitgaven aan preventie van nationale rampen: uitgaven aan preventie van nucleaire rampen, contraterrorisme en natuurrampen schieten na een incident omhoog, om vervolgens jarenlang weer te dalen. Dit instabiele beleid zorgt voor welvaartsverlies. In internationale samenwerking speelt een andere dynamiek. Wereldwijde crises maken enerzijds risico’s zichtbaar, maar leiden anderzijds tot een wens om meer controle te hebben over internationale organisaties. Aan de hand van budgetdata van het IMF, de WHO en de IAEA laat dit proefschrift zien hoe die tegenstrijdige neigingen een grote invloed hebben op de ontwikkeling van internationale organisaties.

Bas Heerma van Voss werkt bij De Nederlandsche Bank. Hiervoor was hij werkzaam bij de ministeries van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken en Klimaat. Daarnaast heeft hij functies gehad bij de Universiteit Utrecht, het Centre for Future Generations en het Chinese Language Institute. Naast zijn proefschrift heeft hij onderzoek gedaan naar o.a. energie- en klimaatbeleid, het Nederlandse pensioenstelsel en de economische gevolgen van geopolitieke fragmentatie. Zijn academisch onderzoek is gepubliceerd in o.a. Scientific Reports, Energy Policy en Journal of Risk Research, zijn beleidsonderzoek o.a. bij DNB, Bruegel en ESB. Van zijn onderzoek is verslag gedaan in media in Nederland, het VK, Duitsland en Hong Kong.