Hoe leggen kinderen een verband tussen woorden en de wereld om hen heen? Dit proefschrift gaat in op het referentieprobleem: de vraag hoe kinderen leren nieuwe woorden te koppelen aan de voorwerpen waarnaar ze verwijzen. In deel één wordt het referentieprobleem belicht door gezamenlijke aandacht in interacties tussen verzorgers en kinderen te onderzoeken, met speciale aandacht voor visuele aandacht. In deel twee gebeurt dit door de rol van het perifere gezichtsveld bij taalperceptie bij volwassenen en bij het leren van woorden bij kinderen te onderzoeken. Ten slotte wordt in deel drie verslag gedaan van de ontwikkeling van de op video gebaseerde MacArthur-Bates Communicative Development Inventory voor de Nederlandse gebarentaal, een instrument dat wordt gebruikt om de omvang van de woordenschat van kinderen te meten. Het onderzoek in dit proefschrift hanteert een taaloverschrijdende, modusoverschrijdende benadering, waarbij twee populaties worden bestudeerd in twee taalmodi en zes talen: volwassen deelnemers die Duitse gebarentaal of gesproken Duits gebruiken, en kinderen in interactie met hun verzorgers die Nederlandse gebarentaal, Amerikaanse gebarentaal, Nederlands of Engels gebruiken. De beschreven onderzoeken maakten gebruik van op het hoofd gemonteerde eye-tracking, eye-tracking via een scherm en video-opnames van natuurlijke interacties om de unieke manieren te illustreren waarop kinderen het proces benaderen waarbij ze woorden aan nieuwe concepten koppelen. De bevindingen in dit proefschrift stellen traditionele opvattingen over de manier waarop kinderen de visuele wereld gebruiken om het referentieprobleem op te lossen, ter discussie.
Jennifer Sander groeide op in Braunschweig, Duitsland. Ze behaalde een bachelordiploma in Cultuurwetenschappen aan de Otto-von-Guericke-Universiteit in Magdeburg, Duitsland, met als hoofdvak Duitse taal- en letterkunde en als bijvak sociale wetenschappen. Tijdens haar bachelorstudie bracht ze een semester door aan de Anglia Ruskin University in Cambridge, Verenigd Koninkrijk. Vervolgens voltooide ze een masteropleiding in Algemene Taalkunde aan de Universiteit van Potsdam, Duitsland. Daarna trad ze toe tot de Max Planck School of Cognition als promovenda en voerde ze haar promotieonderzoek uit bij de afdeling Taalontwikkeling van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen, Nederland. Jennifer is momenteel postdoctoraal onderzoeker aan het Wheelock College of Education & Human Development van de Boston University, Verenigde Staten.