Dit proefschrift presenteert nieuwe theoretische en technische kaders en biedt fundamentele inzichten om chatbots te ontwikkelen die verantwoordelijke, gezonde en boeiende gesprekken faciliteren ter bevordering van een gezonde levensstijl. De integratie van chatbots in interventies om gezondheidsgedrag te veranderen biedt zowel kansen als uitdagingen. Chatbots bieden een veelbelovende en schaalbare manier om gepersonaliseerde, onmiddellijke en toegankelijke ondersteuning te bieden. Conventionele benaderingen worden echter vaak beperkt door beperkte en repetitieve gesprekken, wat leidt tot een lage gebruikersbetrokkenheid en gebruikers die de interventies voortijdig afbreken. Recente generatieve taalmodellen brengen meer flexibiliteit en variatie in de dialoog, waardoor meer aanpasbare en gepersonaliseerde interventies mogelijk zijn, maar hun onvoorspelbaarheid brengt het risico van miscommunicatie met zich mee. Het is van cruciaal belang dat chatbots op ethische, vertrouwelijke en onbevooroordeelde wijze worden geïmplementeerd wanneer deze chatbots zijn ontworpen om gedragsverandering op gezondheidsgebied te ondersteunen. Het doel van dit proefschrift is dan ook om boeiende chatbots te ontwikkelen en te evalueren die over voldoende conversatievaardigheden beschikken om een gezonde levensstijl te bevorderen. Het omvat vier belangrijke bijdragen: een theoretisch kader voor een ethische implementatie die de autonomie van de gebruiker respecteert; een ontwikkelingskader voor chatbots dat generatieve taalmodellen combineert met gestructureerde strategieën om betrokkenheid te behouden en tegelijkertijd de controle te behouden; empirisch bewijs dat generatieve taalmodellen interacties verrijken, maar menselijk toezicht vereisen; en bevindingen dat chatbots consistente ondersteuning kunnen bieden om gezonder gedrag te stimuleren.
Erkan Basar behaalde in 2015 zijn bachelordiploma in computertechniek aan de Muğla Universiteit in Turkije en in 2017 zijn masterdiploma in kunstmatige intelligentie aan de Radboud Universiteit. Van 2017 tot 2020 werkte hij als AI-ingenieur bij FloodTags, waar hij informatieverwerkingssystemen ontwikkelde om kritieke informatie over natuurrampen in realtime uit online media te halen. In 2020 begon Erkan als promovendus aan de Radboud Universiteit, wat resulteerde in zijn proefschrift over het ontwikkelen en evalueren van boeiende chatbots die gedragsverandering op gezondheidsgebied ondersteunen. Sinds 2022 is hij, naast zijn promotieonderzoek, actief betrokken bij het Kon ta bAI-project, dat zich richt op het ontwikkelen van AI-modellen voor de Papiamentu-taal. Momenteel is hij aangesteld als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Wageningen.