Vluchtelingen helpen hun potentieel te ontsluiten: een interventie ter bevordering van de mentale gezondheid, economische participatie en sociale netwerken van Syrische vluchtelingen in Nederland

maandag 26 februari 2024, 14:30
Promovendus
J. Muller MSc.
Promotor(s)
prof. dr. H. Ernste, prof. dr. M.H. Braakman (Tilburg University)
Copromotor(s)
dr. P.J. Beckers
Locatie
Aula

Het aantal mensen dat de laatste jaren wereldwijd hun huis moest ontvluchten is ongekend hoog. De Europese Unie, waaronder Nederland, is een belangrijke bestemming voor vluchtelingen. De noodzaak om nieuwkomers te helpen een nieuw leven op te bouwen in de samenlevingen die hen opnemen, is dan ook groot. Binnen deze gastsamenlevingen blijven de arbeidsmarktresultaten van vluchtelingen over het algemeen achter bij die van andere migrantengroepen en autochtonen. Uit onderzoek blijkt dat geestelijke gezondheid een belangrijke rol speelt in de zoektocht naar een verklaring voor deze kloof. Vluchtelingen hebben vaak psychische problemen, die hun kans op betaald werk verkleinen. Maar in de integratietrajecten die de Nederlandse gemeenten aanbieden, wordt weinig aandacht besteed aan de geestelijke gezondheid van vluchtelingen. Om deze leemte op te vullen, is een nieuwe interventie met de naam 'Mosaic' ontwikkeld die inmiddels in zes gemeenten in Nederland is geïmplementeerd. Het project kwam tot stand in nauwe samenwerking met de doelgroep, Syrische vluchtelingen, en een aantal regionale belanghebbenden. Het is de eerste interventie op basis van positieve psychologie voor vluchtelingen in Nederland. De interventie is bedoeld om Syrische vluchtelingen een nieuw leven in Nederland te helpen opbouwen en hun mentale gezondheid, economische participatie en sociale netwerken te helpen verbeteren. Tijdens de implementatie werden gegevens verzameld om het effect ervan te evalueren. In dit proefschrift worden de ontwikkeling van de interventie en de resultaten van het effectiviteitsonderzoek uiteengezet. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat interventies op basis van positieve psychologie, zoals Mosaic, op effectieve wijze kunnen worden ingezet om vluchtelingen te helpen hun mentale welzijn en (economische) participatie te verbeteren. 

José Muller-Dugic studeerde af in Sociale Geografie en Klinische Psychologie. Ze begon haar carrière als junior onderzoeker in de forensische geestelijke gezondheidszorg. Daarna ging ze als junior onderzoeker aan de slag aan de Radboud Universiteit. In samenwerking met een collega trad ze op als wetenschappelijk coördinator van een Europees project gericht op het verbeteren van de arbeidsmarktintegratie van vluchtelingen in Europa. Daarnaast begon José haar eigen praktijk 'Kies voor Balans', waarvoor ze programma's ontwikkelde en implementeerde die mensen moeten helpen een gezonde levensstijl aan te nemen. Ondertussen startte ze met haar promotieproject gericht op de mentale gezondheid en (economische) participatie van vluchtelingen. In nauwe samenwerking met de doelgroep en lokale belanghebbenden ontwikkelde en implementeerde ze een interventie op basis van positieve psychologie om Syrische vluchtelingen te helpen hun mentale gezondheid en (economische) participatie te verbeteren. Haar promotieproject werd geselecteerd als een van de tien meest succesvolle projecten van het Europees Sociaal Fonds tussen 2014 en 2022, en de interventie Mosaic werd beoordeeld als 'bewezen effectief' door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Mosaic is tevens genomineerd voor de Brouwer Vertrouwensprijs 2024 van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. José is momenteel werkzaam als universitair docent en streeft ernaar haar werk op het gebied van de geestelijke gezondheid en (economische) participatie van vluchtelingen een vervolg te geven.