Waardenburg en Neerijnen. Biografie van een kasteelensemble.

woensdag 24 april 2024, 10:30
Promovendus
drs. C. Dell'Aira
Promotor(s)
prof. dr. A.M. Koldeweij, prof. dr. H. Ronnes (UvA)
Locatie
Aula

Ten noordoosten van Zaltbommel, aan de overkant van de rivier de Waal, ligt het landgoed Waardenburg en Neerijnen. Op dat landgoed staan twee kastelen, die eeuwenlang met elkaar verbonden zijn, maar die uiterlijk veel van elkaar verschillen. Terwijl beide kastelen van middeleeuwse origine zijn, ziet het ene eruit als een romantisch middeleeuws kasteel en het andere als een strak modern landhuis. Hoe komt dat? En vooral: wat betekent dat? In Waardenburg en Neerijnen. Biografie van een kasteelensemble wordt de geschiedenis besproken van het landgoed met de twee kastelen. Over hoe de rijke Bourgondisch-Habsburgse cultuur van kasteel Waardenburg door Oranje werd overmeesterd en verwoest. Hoe daarna een nieuw tijdperk aanbrak van moeizame wederopbouw en uiteindelijke bloei. Over de wisselwerking tussen beide kastelen, maar vooral ook over de symbiose tussen de actoren en hun kastelen. En over de buitenplaatscultuur die in Waardenburg en Neerijnen veel later op gang kwam dan in Holland, Utrecht en het oosten van Gelderland. Onderzoek toonde aan dat voor de perceptie van het kasteelensemble romantische opvattingen op basis van oude kronieken, sagen en legenden, van veel grotere betekenis zijn dan doorgaans wordt onderkend. Samengevat kan het kasteelensemble Waardenburg en Neerijnen worden bezien als een twee-eenheid in een tussengebied, een samenspel tussen noord en zuid, tussen toen en nu, tussen cultuur en natuur, en tussen adel en volk.

Robbie Dell’Aira (Zaltbommel, 1 november 1970) studeerde Kunstgeschiedenis en Archeologie in Utrecht en Florence. Na zijn studie schreef hij tal van boeken en essays met betrekking tot architectuur, beeldende kunst en cultuurhistorisch erfgoed. Samen met Feico Hoekstra publiceerde hij in 2002 het standaardwerk Faustius, een geschiedenis van Faust in Nederland. Bekend werd ook het Kastelenkookboek uit 2011 dat tot stand kwam in samenwerking met de Nederlandse Kastelenstichting, waarvoor hij als hoofdredacteur actief was. Dell’Aira publiceert sinds 1991 over kastelen en buitenplaatsen en heeft inmiddels een lange reeks bijdragen op zijn naam staan, waaronder die in Kastelen in Gelderland (2013) en in de wetenschappelijke bundel De Lagchende Vallei (2020). Tussen 2013 en 2022 gaf hij met regelmaat colleges architectuurgeschiedenis aan de opleiding kunstgeschiedenis van de Radboud Universiteit te Nijmegen. Momenteel is hij werkzaam als beleidsadviseur monumentenzorg en erfgoed bij de gemeenten Woerden en Oudewater.