Louvre Parijs
Louvre Parijs

2025: Het jaar met dé roof die je alleen in films ziet

Er waren eens vier mensen die op klaarlichte dag langs de Seine reden en tegen het Louvre een verhuislift zetten. Ze liepen de ladder op en kwamen uit bij de Apollozaal, de ruimte waar de meest waardevolle juwelen van het Louvre liggen. Zonder op te vallen stalen ze voor 88 miljoen euro aan kroonjuwelen. Onderzoeker Marc Smeets: ‘Als ik op dat moment langs de Seine was gelopen, had ik ook niet op of om gekeken.’

Normaal volgt Marc Smeets doordeweeks het Franse nieuws via Télématin en Le Journal de 20h. Maar niet op de beruchte dag van de roof. ‘Want het was een zondag. 19 oktober om precies te zijn’, herinnert Smeets zich maar al te goed.

Onderzoeker Marc Smeets

Via Franse nieuwsbronnen ging hij direct online op zoek naar meer informatie: ‘Toen werd al vrij snel duidelijk dat twee van de vier daders gele hesjes droegen, een verhuislift tegen het Louvre aan de kant van de Seine hadden geparkeerd en via de ladder het balkon op de tweede verdieping hadden betreden. Heel eerlijk? Ik kom regelmatig in Parijs. Zo’n vijf à zes keer per jaar. Als ik erlangs was gelopen en mensen in een geel hesje op een ladder had gezien, had ik ook niet op of om gekeken.’

Een slimme zet dus: de daders waren nog geen vier minuten in het Louvre. Ze stalen er negen historische kroonjuwelen van onder andere Hortense de Beauharnais, voormalig koningin van Holland, en van keizerin Eugénie de Montijo. De geschatte waarde? 88 miljoen euro. Het enige sieraad dat is teruggevonden is de kroon van Eugénie. Weliswaar zwaar beschadigd, aldus de museumdirecteur Laurence des Cars. Dat komt waarschijnlijk doordat de daders de kroon via een te kleine opening gehaast uit de vitrine hebben gehaald en hebben laten vallen.

Nouvelle Renaissance

Smeets las vol verbazing met hoeveel gemak de meesterroof is uitgevoerd. ‘We hebben het wel over het Louvre: een van de grootste musea ter wereld dat vorig jaar 8,7 miljoen bezoekers trok. Toen ik las dat de beveiligingscode simpelweg ‘Louvre’ was, dacht ik: hoe dan? Ook bleek het alarm op de deur aan de straatkant niet te werken en waren de camera’s in de Galérie d’Apollon niet in de juiste richting afgesteld.’

Smeets vindt met name de timing van de roof opmerkelijk. ‘In januari dit jaar kondigde president Macron een groots nieuw project aan: Nouvelle Renaissance. Met als doel 500 miljoen euro investeren in het Louvre om het museum toekomstbestendig te maken.’ 

Het museum is sinds de jaren tachtig 'niet echt gerenoveerd' en 'voldoet niet aan de norm', zo verklaarde Des Cars na de roof. Een ‘grand entrance’ moet onder meer het verschil maken en ervoor zorgen dat de bezoekers niet meer alleen via de bekende pyramide binnenkomen. Ook komt er een aparte ruimte voor het wereldberoemde schilderij de Mona Lisa waar dagelijks 20.000 bezoekers naartoe komen. 

Smeets: ‘Interessant is dat dit plan zich ook richt op het verbeteren van de beveiliging van het museum. Dat hebben de daders geweten!’

Sérieux?

Een dag na de roof bleef dit het gesprek van de dag bij de opleiding Franse taal en Cultuur. Smeets: ‘Op onze verdieping hoorde je vooral één woord: sérieux? Een roof als deze zie je vaak alleen in een film. Het filmische zit ‘m ook in het feit dat er geen gewonden of zo zijn gevallen want er waren gewoon bezoekers en beveiligers in de ruimte. De daders zijn gekomen voor de sieraden en weer vertrokken. Alleen zijn het niet zomaar sieraden, maar onderdeel van het erfgoed van Frankrijk.’ 

Andere kunstroven

De juwelenroof is niet de enige kunstroof in het Louvre geweest. Andere belangrijke kunstroven die er hebben plaatsgevonden:

1911. Dit is misschien wel de meest beroemde kunstroof ooit. Mona Lisa, het meesterwerk van de Italiaanse schilder Leonardo di Vinci, werd er weggehaald door Vincenzo Peruggia. Hij liep er onder zijn jas mee het museum uit. Hij bleek een vroegere medewerker te zijn. Pas twee jaar later werd het teruggevonden.

Van 1994 tot 1998. In die periode zijn er meerdere kleinere werken uit het Louvre gestolen. Zoals een Griekse votieve stèle (januari 1998), een werk van Lancelot‑Théodore Turpin de Crissé (1995) en een portret van Robert Nanteuil (1994).

1998. Le Chemin de Sèvres is het werk van Jean-Baptise-Camille Carot. Dit schilderij maakte deel uit van de collectie van de Franse kunstverzamelaar Georges Thomy-Thierry. Na zijn overlijden in 1902 kwam Le Chemin de Sèvres in de collectie van het Louvre terecht. Tot iemand het op 3 mei 1998 stal uit het museum. Het Louvre werd toen ook onmiddellijk gesloten en de politie fouilleerde honderden bezoekers. Het schilderij is nooit teruggevonden.

In 2010 vond er ook nog een grote roof plaats in het Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris, op zo’n drie kilometer afstand van het Louvre. De inbreker stal vijf meesterwerken van Ferdinand Leger, Pablo Picasso, Henri Matisse, Georges Braque en Amedeo Modigliani. Al deze werken met een geschatte totale waarde van 100 miljoen euro zijn nooit teruggevonden. De inbreker bleek Vjeran Tomic te zijn. Hij kreeg de bijnaam Spiderman omdat hij behendig Parijse gebouwen beklom. Hij werd veroordeeld tot 8 jaar gevangenisstraf.

Eindejaarsserie

Dit verhaal is onderdeel van de Eindejaarsserie. Speciaal voor deze serie blikt de redactie van Radboud Recharge samen met wetenschappers terug op zeven belangrijke momenten uit 2025. Benieuwd naar de andere artikelen? Bekijk hier de hele serie.

Contactinformatie

Gaat over persoon
dr. M.H.G. Smeets (Marc)
Thema
Geschiedenis, Kunst & Cultuur, Samenleving, Winterspecial