Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

AI-proof of AI-ready? Annelies weet het beter! ...toch?

In mijn vorige blog schreef ik over AI benchmarks en het gebruik van gestandaardiseerde toetsen voor #AI. We testen daarmee vooral wat we kunnen meten, maar niet altijd wat we echt willen weten. Hoe doen we dat eigenlijk met onze leerlingen?

De #toetsdruk in het onderwijs is hoog. We onderwerpen onze leerlingen aan toets na toets en communiceren vooral dat een cijfer een terechte en objectieve waarde is voor beoordeling. Het gevaar hiervan is dat je uiteindelijk alleen nog maar gaat toetsen wat je kunt meten, en niet wat je daadwerkelijk wil weten. 

Ik snap dan ook heel goed dat leerlingen gaan “valsspelen” en generatieve AI gebruiken om hun prestaties te verbeteren. We hebben ze immers zelf aangeleerd dat het cijfer belangrijker is dan het leerproces. 

Die houding probeer ik in mijn onderwijs te doorbreken, maar elke dag zie ik weer hoe moeilijk dat is. Ik toets schrijfvaardigheid en luistervaardigheid aan de hand van #portfolio’s. Daarin neem ik de doorlopen leercurve en reflectie mee, omdat ik dat belangrijk vind en ervaren heb dat deze opzet authentieke bijdrages uitlokt. Ik verbied het gebruik van AI niet, maar ik promoot het ook niet.  

Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

Uiteraard krijg ik regelmatig perfect geschreven werk ingeleverd door leerlingen die een korte email niet eens foutloos kunnen opstellen. Ze beweren bij hoog en laag dat ze geen AI hebben gebruikt, maar ik weet wel beter. Het heeft dan ook weinig zin om de discussie aan te gaan. In plaats daarvan geef ik ze gerichte feedback, waarmee ik zorg dat ze bij hun volgende opdracht wel zelf aan de slag moeten. En als ze dat doen kan ik ze daarvoor belonen in de beoordeling. 

Over het algemeen krijg ik na die feedback wel originele en zelfgeschreven producten te zien. Dan heb ik mijn doel bereikt, want mijn leerling heeft iets geleerd. De taalproductie is misschien wat achteruitgegaan, maar de communicatieve waarde van het product is gestegen en daar kan ik ze voor belonen. Dat voelt goed. De leer-presteerbalans is hersteld. En de leerlingen die AI blijven gebruiken, merken dit in hun uiteindelijke beoordeling, omdat ze punten missen voor het verwerken van feedback en een aantal leerdoelen niet goed zullen kunnen afvinken. 

Ik geef eerlijk toe dat deze manier van toetsen zijn uitdagingen heeft. Het kost tijd en het is zeker niet volledig #AIproof. Valsspelen is nog steeds mogelijk. Maar ik denk wel dat deze manier van handelen een eerste stap is richting toetsing die #AIready is. Het biedt namelijk ruimte om het gesprek aan te gaan over wanneer AI het leren ondersteunt en wanneer AI het leren verstoort.

Geschreven door
Annelies de Mol is leraar Engels en examencoördinator op het Bonaventura Agora Leiden. Als teacher in residence is zij ook betrokken bij hashtag#NOLAI, het nationaal onderwijslab AI. Annelies schrijft over AI in het voortgezet onderwijs. Hoe kan AI écht van toegevoegde waarde zijn voor leraren en leerlingen?