Voor de mens en de meeste dieren is zicht de belangrijkste bron van informatie van de directe omgeving. Het is vaak essentieel dat we direct reageren op iets dat we zien, en het te pakken of te ontwijken. Voor veel dieren is dit van levensbelang. Prooidieren moeten zich stilhouden of hard wegrennen als iets boven hen beweegt. Dit soort reacties zijn instinctief en hoeven niet te worden aangeleerd. Maar hoewel ze instinctief zijn, kunnen ze wel veranderen met ervaring of omstandigheden. In het lab van Alexander Heimel wordt onderzocht hoe deze reacties in de hersenen precies veroorzaakt worden, tussen het waarnemen in het oog en de motorreactie van de spieren.
Waarom trekt iets soms wel en soms niet onze aandacht? Hoe regelen onze hersenen dat? Dat onderzoek ik met muizen. Hun hersengebieden voor instinctieve keuzes zijn kleiner, maar lijken sterk op die van ons. Door te meten bij muizen die vrij rondkijken en reageren, ontdekken we hoe wij zien en handelen.
Over Alexander Heimel
Prof. Dr. Alexander Heimel (1975, Utrecht) begon zijn academische carrière aan Universiteit Utrecht, waar hij in 1998 cum laude afstudeerde met een master wiskunde en een master natuurkunde. Hij vervolgde zijn studie aan King’s College London om zijn promotieonderzoek uit te voeren. In 2002 voltooide hij zijn proefschrift Dynamics of learning by neurons and agents, waarin hij onderzocht hoe snel neurale netwerken met veel neuronen patronen leren kennen en hoe vraag en aanbod op een markt fluctueren als de handelaren alleen dezelfde informatie hebben. Deze systemen hebben op het eerste gezicht misschien weinig met elkaar te maken, maar in zijn proefschrift liet Heimel zien hoe de wiskundige beschrijvingen en technieken om dit uit te rekenen erg op elkaar lijken.
Na zijn promotie is Alexander als postdoc-researcher in een neurobiologie-lab in Brandeis University (Massachusetts, VS) gaan werken. Daar heeft hij metingen gedaan aan het visuele systeem van grijze eekhoorns. Daarna is Heimel teruggekeerd naar Nederland om moleculaire eigenschappen van leren in het visuele systeem van muizen te onderzoeken op het Nederlands Herseninstituut in Amsterdam. Na een aantal jaren als postdoc-researcher is Heimel daar groepsleider geworden en onderzoekt hij hier het zicht en visueel-gedreven instinctief gedrag van muizen. Tijdens zijn carrière ontving Heimel verschillende onderscheidingen en beurzen, waaronder de NWO VIDI-beurs in 2010.