Biodiversiteit op de campus
Biodiversiteit op de campus

Driejarig uitvoeringsprogramma biodiversiteit: van paddentrappen tot bewust niet ingrijpen

Als één ding onze campus typeert, is het wel de prachtige groene omgeving. De projectgroep biodiversiteit werkt aan een campus waar natuur en wetenschap hand in hand gaan, en maakt jaarlijks een uitvoeringsprogramma vol concrete acties om biodiversiteit te behouden en te bevorderen. Dit jaar is er iets bijzonders aan de hand: het programma loopt door van 2025 tot 2027, omdat veel van de geplande activiteiten meer tijd nodig hebben om écht effect te sorteren. Tijd die nodig is voor duurzame verandering, want biodiversiteit laat zich niet haasten. Ook wordt het biodiversiteitsbeleid de komende tijd vernieuwd om te kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen en komt er nog meer aandacht voor samenwerking, educatie en onderzoek.

Verbinding met omgeving

In het uitvoeringsprogramma zijn er naast werkzaamheden die gericht zijn op de campus zelf, activiteiten die een toegevoegde waarde hebben voor de flora en fauna buiten de campusgrenzen. Wat betreft de biodiversiteit kunnen we ons niet gedragen alsof we op een eiland leven: de campus maakt immers deel uit van een groter geheel van biotopen. Een goed voorbeeld is de omgang met reptielen en amfibieën. Tussen het spoor en campus Heijendaal bevindt zich een lang hekwerk dat beschermde diersoorten tegenhoudt, waaronder de zandhagedis. Naar een voorstel van wetenschapper Sander Turnhout gaat de projectgroep samen met betrokken omwonenden en studenten, en met medewerking van Prorail, onderzoeken of ‘reptoducten’ een oplossing kunnen bieden. Een reptoduct is een (onder)doorgang -  in dit geval in het hekwerk en bevordert de verbinding tussen de campus en de achterliggende spoorzone. 

Paddentrap

Paddentrappen

Ook heeft de projectgroep kennis opgedaan van zogenaamde ‘paddentrappen’. Dit naar aanleiding van de situatie in het voorjaar van 2024, toen bijna honderd amfibieën werden aangetroffen tijdens hun migratie van het bos bij het Berchmanianum naar de overstortvijver aan de andere kant van de Houtlaan. Van deze dieren waren er 27 in straat- en rioolkolken beland waar ze zelfstandig niet uit kunnen komen. De Nijmeegse stadsecoloog Joep van Belkom organiseerde dit voorjaar een overzetactie met een groep toegewijde vrijwilligers. Uiteindelijk hebben bijna 1000 (!) dieren de overkant van de Houtlaan weten te bereiken, waaruit blijkt dat de campus en omgeving een kansrijk gebied is voor de amfibieënpopulatie. Natuurorganisatie RAVON* adviseert om paddentrappen te installeren op de Houtlaan en het Toernooiveld binnen onze campus. De projectgroep laat deze aanbrengen in 48 kolken. Met het plaatsen van paddentrappen zal het merendeel voortaan wél de weg naar buiten vinden.

Niet ingrijpen als strategie

Om de biodiversiteit te bevorderen kan er op de campus veel gedaan worden, zoals met beleid bomen planten en gras maaien. Waar de projectgroep steeds meer oog voor krijgt, is de keuze om bewust niet in te grijpen. De projectgroep kijkt bijvoorbeeld kritischer naar het bestrijden van bramen, zoals onlangs in het bos bij het Disveldpad. Een paar jaar geleden is daar met hulp van betrokken omwonenden een nieuw bos aangeplant. Signalen waren er dat bramen deze nieuwe aanplant helemaal overwoekerd zouden hebben. De waarnemingen tijdens een recent bezoek lieten juist een overwegend positief beeld zien. De aanplant ontwikkelt zich goed en groeit ruim boven de bramen uit. De bramen zorgen ervoor dat de bodem vochtiger blijft wat de groei van de aanplant stimuleert. De projectgroep heeft besloten om alleen de bramen langs de paden te verwijderen en verder niet in te grijpen vanwege mogelijke verstoring van de aanwezige flora en fauna. In september wordt de situatie opnieuw beoordeeld.

Desnoods de snoeischaar

Voor het slagen van het uitvoeringsprogramma is de projectgroep in grote mate afhankelijk van de kennis, capaciteit, inzet en het enthousiasme van vele betrokkenen. Het programma wordt dan ook zoveel mogelijk uitgevoerd in samenwerking met studenten, wetenschappers, onderhoudspartijen, natuurorganisaties, gemeente Nijmegen, vrijwilligers en omwonenden. De Radboud Klankbordgroep Biodiversiteit, de ‘toetscommissie’ met een brede vertegenwoordiging vanuit de campus en daarbuiten, is een belangrijke partner. Enthousiaste leden gaven tijdens de laatste bijeenkomst al aan, mocht het nodig zijn om in het Disveldbos bramen te bestrijden, bereid te zijn onder leiding van onze groenexperts eigenhandig de snoeischaar te hanteren!

*Creemers, R.C.M. (2025). Overzetactie voor amfibieën op de Houtlaan (Nijmegen) 2025. RAVON rapport 2025.142.)

Contactinformatie

Organisatieonderdeel
Campus & Facilities
Thema
Duurzaamheid