Het gebeurt niet vaak dat studenten filosofie de kans krijgen de theorie aan de praktijk te koppelen. De studenten van de PPS-cursus Edges of Europe, die de afgelopen maanden de geschiedenis, theorieën, politiek en het beleid achter de vluchtelingenproblematiek in Europa hebben bestudeerd, kregen de kans deze theorie in praktijk te zien op een studietrip begin mei 2026. ‘s Ochtends vroeg vertrok de groep vanuit Nijmegen naar Calais, Frankrijk, om vrijwilligerswerk te doen bij L’Auberge des Migrants. Deze werkplaats is de thuisbasis voor negen verschillende inspirerende NGOs, die allemaal in het leven zijn geroepen om vluchtelingen te ondersteunen. Vluchtelingen die vanuit alle uithoeken van de wereld en met grote financiële, familiaire en persoonlijke verliezen te maken hebben gehad. De vluchtelingen verblijven tijdelijk in Calais voordat ze oversteken wagen naar het Verenigd Koninkrijk, op zoek naar een menselijker leven.
Edges of Europe: Van de collegezaal naar Calais
Het harde werk van de studenten, hun diepgaande vragen, hun wil te helpen en leren bleven niet onopgemerkt door de medewerkers van de Auberge. De studenten hielpen met zeer uiteenlopende taken: van het koken van maaltijden, het regelen van kleding en andere fysieke benodigdheden, het maken van stookhout tot het checken van tenten (die vaak worden achtergelaten door festivalgangers) op gaten, kapotte ritsen en missende tentstokken.
De studenten bezochten de stad, de stranden waar vluchtelingen hun leven riskeren tijdens de oversteek en de herdenkingsplaatsen en begraafplaatsen waar zij die de oversteek niet haalden begraven liggen. Ze bezochten de plekken die de Franse politie heeft ingericht om te zorgen dat vluchtelingen niet op één plek kunnen blijven om te rusten en de locatie waar op dit moment tussen de 800 en 1000 vluchtelingen verblijven. De studenten hielpen de opvanglocatie op te ruimen en schoon te houden en konden zo, ondanks taal- en privilegebarrières, in contact komen met de vluchtelingen zelf.
Op de laatste dag verplaatste de groep zich naar Brussel, voor een bezoek aan de Europese Unie. De rondleiding en presentatie die ze daar kregen, gaf een inkijk in interessante feiten die vaak niet in de officiële publicaties staan. De studenten organiseerden interviews met Europese NGOs die zich inzetten voor vluchtelingen, asielzoekers en bredere thema’s zoals inclusie in en exclusie van Europa. Met hun kritische, boeiende en slimme vragen maakten zij indruk op de geïnterviewden.
Nu, terug in de collegezaal, gebruiken de studenten hun ervaringen in Calais en Brussel om in hun papers en -presentaties de filosofie, politiek en de praxis van de grenzen van Europa aan elkaar te verbinden. In een reflectiebijeenkomst deelden ze met elkaar wat deze reis voor hen betekend had: een intense, educatieve, emotionele trip en een schoolvoorbeeld van transformatieve pedagogiek in actie.
De reis naar Calais en Brussel heeft een indruk op me achtergelaten die ik nooit zal vergeten. Het heeft de manier waarop ik denk en lees over vluchtelingen – in de breedste zin van het woord – veranderd.
Onze trip naar Calais en Brussel met Edges of Europe is in niets zoals de andere dingen die ik voor mijn studies aan de Radboud en de Universiteit Utrecht heb gedaan. Op een gegeven moment, toen we tenten in elkaar aan het zetten waren, repareerde ik een extra tentstok. Iemand wees me erop dat ik daarmee eigenhandig voor iemand een slaapplek had gecreëerd. Dat was de eerste keer dat ik voelde dat mijn werk een directe impact had op anderen.
De volle studiereis naar Calais heeft voor mij een nieuw en helderder licht laten schijnen op de grenssituatie van Europa en daar ben ik dankbaar voor. Het was alsof de teksten die we hadden gelezen tot leven kwamen.
De trip naar Calais heeft voor mij het beeld wat de media schetst opengebroken: hier zag ik de realiteit. Dit zijn ook maar gewoon mensen, net als wij allemaal. Waarom worden ze zo anders behandeld, als we allemaal hetzelfde zijn?
Toenemende polarisatie eist van ons dat we beter geïnformeerd zijn en deze reis was van cruciaal belang om een kritische blik te werpen op de heersende opvattingen. Ik beschouwde het als mijn plicht om hieraan deel te nemen. Ik heb op elk gebied solidariteit ervaren onder studenten en met leden van NGOs in Calais en Brussel. Het was verrijkend, zonder deze reis zou dit vak iets essentieels hebben gemist: het combineren van theoretische kennis en praktische kwesties vormt de noodzakelijke schakel tussen de universiteit en het werkveld.
Ik ben betrokken geraakt bij Europe’s Edges vanwege mijn achtergrond in culturele antropologie en om studenten te ondersteunen met de kwantitatieve onderzoeksaspecten van het vak. Ik was onder de intruk van de bereidheid van studenten om hard te werken en initiatief te nemen. In mjn ogen resulteerde dit in betekenisvolle gesprekken, interessante interviews en een blijvende motivatie om betrokken te blijven en te blijven leren over het onderwerp.
Contactinformatie
- Organisatieonderdeel
- Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen