Portret Edo Richard
Portret Edo Richard

Edo Richard benoemd tot hoogleraar Dementie, in het bijzonder preventie

Neuroloog Edo Richard is benoemd tot hoogleraar Dementie, in het bijzonder preventie aan het Radboudumc / de Radboud Universiteit. Met grote interventiestudies wil hij onderzoeken of behandeling van risicofactoren van dementie zoals hoge bloeddruk en een ongezonde leefstijl leidt tot minder dementie.

Een zaak van de lange adem, zo omschrijft Edo Richard zijn onderzoek naar preventie van dementie. ‘Als we willen weten hoe we dementie kunnen voorkomen, moeten we eerst vaststellen hoe en waardoor dementie precies ontstaat. Sommige risicofactoren kennen we al, zoals een ongezonde leefstijl en hoge bloeddruk. Maar nog niet van alles staat onomstotelijk vast dat er ook echt een oorzakelijk verband is. We moeten daarom onderzoeken of we dementie kunnen voorkomen als we deze risicofactoren wegnemen.’ 

Persoonlijke aanpak  

In grote interventiestudies bekijkt Richard of digitale middelen, zoals een smartphone-app, kunnen ondersteunen bij veranderingen in leefstijl. ‘We weten inmiddels dat mensen met een migratieachtergrond of een lagere sociaaleconomische status meer kans lopen op dementie. Dat is tegelijkertijd een groep die we met de huidige preventie-adviezen moeilijk bereiken. Hun afstand tot de gezondheidszorg is vaak groot. Juist bij deze mensen willen we onderzoeken of we hun risico kunnen verlagen.’

Onderzoek van Richard bij mensen uit Engeland en China toonde echter aan dat áls mensen meedoen, ze ook actief meedoen: eenmaal over die drempel, dan lukt het om met een coach actief aan hun leefstijl te werken. Verandering in leefstijl vraagt om een persoonlijke benadering, stelt Richard. In een huidige studie ontwikkelt hij een app met leefstijladviezen, persoonlijke doelen en een individuele leefstijlcoach. Deze coach voorziet de deelnemers van tips en motiveert hen om met hun doelen aan de slag te gaan. ‘Binnen dit onderzoek hebben we specifiek aandacht voor de achtergrond van deelnemers, waaronder dieetvoorkeuren en een mogelijke taalbarrière.’

Morele vragen 

Onderzoek gericht op risicofactoren van dementie roept ook weer nieuwe vragen op, vertelt Richard. ‘Als we vaststellen wie een verhoogd risico heeft, vervaagt tegelijkertijd langzaamaan de grens naar wie slechts een verhoogd risico heeft en wie een vroeg stadium van een ziekte heeft, zeker als we ook biologische markers voor ziekte gebruiken. Juist op dit grensvlak onderzoek ik ook de ethische en morele aspecten van preventie en vroegdiagnostiek. Hierbij staat de vraag wanneer iets eigenlijk een ziekte is, centraal.’

Loopbaan

Edo Richard studeerde Geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde op onderzoek naar vasculaire componenten van dementie, waarbij hij in het bijzonder keek naar preventie en de pathologie (titel proefschrift: Vascular factors in dementia – prevention and pathology). Na zijn specialisatie tot neuroloog werkte hij een half jaar aan Columbia University in New York en enkele jaren in Amsterdam UMC. In 2014 startte hij als neuroloog in het Radboudumc, waarbij hij tegelijkertijd een aanstelling in Amsterdam behield. Sinds 2021 is hij voor één dag in de week bijzonder hoogleraar Neurologie naar de vasculaire component van dementie vanuit het populatieperspectief bij de afdeling Public Health van het Amsterdam UMC. Zijn aanstelling tot hoogleraar aan het Radboudumc gaat in op 1 mei 2024 voor een periode van vijf jaar.

Contactinformatie

Organisatieonderdeel
Radboudumc
Thema
Zorg & Gezondheid