Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

Een rooskleurige toekomst - Annelies weet het beter! ...toch?

Ik moet iets opbiechten. Onbewust heb ik mijn leerlingen aangeleerd om negatief te kijken naar de toekomst en #innovatie. Mijn aanbod bestaat namelijk vooral uit dystopische #science-fiction verhalen met elementen van foreshadowing en netelige existentiële vraagstukken. Denk aan Frankenstein, 1984 of verhalen van Kurt Vonnegut. Dat levert interessante gesprekken op, maar misschien had ik beter moeten weten.

Reid Hoffman noemt mensen die negatief denken over technologische innovatie ‘gloomers’ en ‘doomers’. Zij zien vooral hoe AI ons gaat vervangen en dommer maakt. Op basis van mijn aanbod moet ik bekennen dat ik zo'n gloomer of zelfs een doomer ben. Maar er zijn ook andere perspectieven, zoals ‘bloomers’. Zij kijken met een voorzichtig optimistische blik naar innovatie. 

#AI kan ons aanvullen en versterken, zolang we bewuste stappen zetten. Dat is een constructief uitgangspunt en dat is precies wat ik bij NOLAI leer.  

Hoe kun je dan bewuste stappen zetten? Iets wat mij helpt is het automatiseringsmodel dat NOLAI gebruikt om hun co-creatieprojecten met AI te plotten. De vraag die je ermee kunt beantwoorden is: hoeveel ondersteuning is wenselijk voor het te ontwikkelen AI-instrument? Dat betekent dat we er soms voor kiezen om bewust meer of minder uit te besteden aan de AI.  

Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

Zo hebben we een project waarbij we een persoonlijk leerpad in informatica ontwikkelen. Deel van het probleem achter de aanvraag is het #lerarentekort. Veel scholen lossen dit op door informatica aan te bieden als zelfstudievak, zonder structurele begeleiding van een bevoegd docent. Ontwikkel je een systeem voor een dergelijk scenario, dan is het wenselijk om meer functionaliteiten en beslismogelijkheden te automatiseren. Maar op het moment dat er wel een bevoegd docent aanwezig is, kan hetzelfde systeem deze docent ondersteunen. De autonomie schuift terug naar de leerkracht en het systeem hoeft minder acties uit te voeren.  

We onderzoeken dus niet hoe AI de #leraar kan vervangen, maar vooral hoe AI het onderwijs kan ondersteunen. Het model biedt een handvat om te bepalen wat AI wel en niet moet kunnen in verschillende situaties om ondersteunend te zijn. 

Kortom: ik weet nu beter en ga vaker met mijn leerlingen verkennen wat er goed kan gaan in de toekomst. Persoonlijk zie ik de toekomst namelijk best zonnig in en denk ik dat AI kansen biedt voor onderwijs. Uiteraard, vraagt dat wel om een kritische en zelfbewuste houding t.o.v. innovatie. En daar kan ik als docent een bijdrage aan leveren. Ik ga dus op zoek naar nieuwe literatuur. Suggesties zijn welkom!

Geschreven door
Annelies de Mol is leraar Engels en examencoördinator op het Bonaventura Agora Leiden. Als teacher in residence is zij ook betrokken bij hashtag#NOLAI, het nationaal onderwijslab AI. Annelies schrijft over AI in het voortgezet onderwijs. Hoe kan AI écht van toegevoegde waarde zijn voor leraren en leerlingen?