Dinsdag 14 april was Emiel Geurts te gast bij de RICH-onderzoeksgroep The Eighties: Austerity, Reform, Conflict over de ‘vergroening’ van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Niet lang geleden protesteerden boeren in Brussel en de rest van de EU tegen de plannen om de Europese landbouw te vergroenen. Dat deel van de Europese Green Deal is sindsdien stelselmatig afgezwakt.
De vergroening van het Europese landbouwbeleid kent echter een veel langere geschiedenis, zo liet Geurts zien in zijn presentatie. Vanaf de jaren zeventig werd de milieu-impact van de Europese landbouw een onderwerp van groeiende zorg, waaruit Europees beleid ten aanzien van bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen, stikstof en waterkwaliteit voortkwam. In zijn presentatie concentreerde Geurts zich echter op een heel andere invalshoek: de strijd om het geld.
Het Europese landbouwbeleid maakte van oudsher verreweg het grootste deel uit van de Europese begroting. Zodoende werd het vraagstuk van de vergroening van het landbouwbeleid ook een strijd over het budget. Vanaf de jaren zestig had het landbouwbeleid gediend om boeren een regelmatig inkomen te geven door met subsidies een vaste prijs voor producten te garanderen. Dit systeem leidde echter tot overproductie, met de welbekende melkplassen, boterbergen en wijnmeren tot gevolg.
Daarom kwam in de jaren tachtig een discussie op gang over de hervorming van die financiering. De prijssteun werd afgebouwd wat boeren meer aanmoedigde om voor de (wereld)markt te produceren. Maar deze hervormingen riepen ook de vraag op welke gevolgen deze marktprikkels zouden hebben voor de boerenstand in Europa en welke gevolgen dit zou hebben voor het milieu. Was het milieu meer gebaat bij kleinschalige familieboerderijen of efficiënte maar intensieve grote boerenbedrijven? Geurts liet hiermee zien dat de discussie over de vergroening van de Europese landbouw zich niet slechts afspeelde in kringen van boeren en milieubeschermers, maar ook op ministeries van financiën.
Volgende bijeenkomst
Op 12 mei om 15.30 uur in E.9.14 zal de volgende bijeenkomst van The Eighties plaatsvinden. Dr. Eric Jagdew zal dan spreken over presidentschap van Ramsewak Shankar die eind jaren tachtig president van Suriname was.