Katalin Karikó receives Honorary Doctorate from Floris Rutjes
Katalin Karikó receives Honorary Doctorate from Floris Rutjes

FNWI-eredoctor Katalin Karikó ontvangt Nobelprijs voor de Geneeskunde

Katalin Karikó heeft, samen met Drew Weissman, de Nobelprijs voor de Geneeskunde ontvangen, voor hun baanbrekende onderzoek naar mRNA-vaccins, die een cruciale doorbraak waren tijdens de wereldwijde coronapandemie. Katalin Karikó is sinds 2022 eredoctor aan onze faculteit, onder erepromotor Floris Rutjes: “Een absoluut terechte keuze van het Nobelcomité, want je kunt je geen wetenschappelijke uitvinding voorstellen die in de afgelopen jaren meer impact heeft gehad dan deze.”

De essentie van mRNA-vaccins ligt in het introduceren van synthetisch genetisch materiaal in het lichaam, waardoor het immuunsysteem eiwitten begint te produceren die lijken op die van het virus. Deze eiwitten stimuleren vervolgens het immuunsysteem om een robuuste verdediging tegen het virus op te bouwen. Anders dan bij klassieke vaccins is er dus geen verzwakt of dood virus nodig. Met hulp van deze mRNA technieken konden we in 2020 voor het relatief onbekende coronavirus snel en op grote schaal vaccins produceren, iets wat nog nooit eerder met die snelheid en op zo’n schaal gebeurde.

Jarenlang onderzoek

Karikó deed jarenlang onderzoek naar medische toepassingen van mRNA, eerst in Hongarije en later  in de Verenigde Staten, niet zonder de nodige tegenslagen en afwijzingen. Maar uiteindelijk wist ze aan te tonen, samen met Drew Weissman, dat het mogelijk is om met mRNA een immuunactivatie in het lichaam te bewerkstelligen, zonder dat het lichaam zich keert tegen het mRNA zelf. Met deze doorbraak was een nieuwe revolutionaire techniek geboren.

Motivatie Nobelcomité

Het Nobelcomité prees de onderzoekers voor hun grensverleggende ontdekkingen, die hebben bijgedragen aan de buitengewone snelheid waarmee vaccins zijn ontwikkeld tijdens een van de meest urgente gezondheidscrises in de moderne geschiedenis. Deze erkenning onderstreept het immense belang van hun werk en de impact ervan op de wereldwijde volksgezondheid.

Reactie Floris Rutjes

Erepromotor Floris Rutjes reageert: “Een absoluut terechte keuze van het Nobelcomité, want je kunt je geen wetenschappelijke uitvinding voorstellen die in de afgelopen jaren meer impact heeft gehad dan deze. Wat ook mooi is, is dat deze uitvinding tot stand is gekomen vanuit heel fundamenteel onderzoek op basis van de visie dat het mogelijk zou moeten zijn mRNA voor therapeutische doeleinden te gebruiken. Het is vervolgens aan de volhardendheid van Karikó te danken, dat die hele fundamentele ideeën uiteindelijk ook tot daadwerkelijke toepassingen hebben geleid.”

De volledige impact van de mRNA techniek staat eigenlijk pas in de startblokken; “Het heeft een enorme boost gegeven aan andere mogelijke therapeutische mRNA toepassingen, dus ik verwacht ook dat we in de nabije toekomst meer medicijnen op basis van mRNA tegemoet kunnen zien”, aldus Rutjes.