Pierre Gorissen, associate lector
Pierre Gorissen, associate lector

Focusgebied uitgelicht: Professionalisering van de leraar

Op 5 oktober is het Dag van de leraar. Een mooie gelegenheid om eens te kijken hoe AI leraren kan ondersteunen. En hoe zit het met professionalisering? Vraagt het niet teveel van leraren om te verwachten dat ze AI integreren in hun onderwijs? We spraken met Pierre Gorissen, associate lector Leren met ict en voor NOLAI trekker van het focusgebied Opleiden en professionalisering van (aanstaande) leraren.

Over Pierre Gorissen

Pierre Gorissen is samen met Roald Verhoef van de Radboud Docenten Academie trekker van het focusgebied Opleiden en professionalisering van (aanstaande) leraren. Pierre is associate lector bij het lectoraat Leren met ict van de Academie Educatie (de lerarenopleidingen) van de HAN University of Applied Sciences en verbonden aan het iXperium Centre of Expertise Leren met ict. Het iXperium is een samenwerking in de driehoek tussen onderzoek (het lectoraat), de lerarenopleidingen van de HAN en het werkveld (scholen in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, hoger onderwijs en in de voorschoolse opvang). Pierre richt zich met name op onderzoek op het gebied van digitale geletterdheid, data-ondersteund onderwijs en kunstmatige intelligentie (AI). 

Over het focusgebied

Opleiden en professionalisering van (aanstaande) leraren is één van de focusgebieden van NOLAI. (De andere 4 zijn: data en infrastructuur, pedagogisch-didactische, technische, en ethische aspecten van AI in onderwijs.) In dit focusgebied staat de leraar in het funderend onderwijs centraal. We kijken daarbij niet alleen naar het professionaliseren van zittende leraren, maar ook naar het opleiden van aankomende leraren. Pierre: “We moeten leraren ondersteunen bij het onderwijskundig inzetten van AI. Dat is voor leraren geen simpele opgave. We mogen ze daarbij niet aan hun lot overlaten of zeggen: zoek het zelf maar uit. Leraren moeten al zoveel, en dan moeten ze dit ook nog erbij. Daar moeten we bij ondersteunen. Hoe dat het beste kan, is de insteek van dit focusgebied.”

Het is niet eerlijk om van leraren te verwachten dat ze zich zomaar al die kennis van de technologie van AI eigen maken, die nodig is voor het onderwijskundig inzetten van AI.

AI is meer dan ChatGPT

Hebben we het over AI in de klas, dan denken de meeste mensen meteen aan ChatGPT: leerlingen die hun huiswerk of zelfs toetsen maken met behulp van generatieve AI. Pierre geeft aan die uitdagingen te kennen, maar benadrukt dat het belangrijk is ook breder te kijken: “Bij de projecten en het onderzoeken kijken we bijvoorbeeld naar waar en hoe AI het werk van de leraar of leerling kan ondersteunen. Hoe kan AI het leerproces verbeteren?”  Denk bijvoorbeeld aan een adaptief systeem waarbij leerlingen direct feedback op maat krijgen. Of een AI-systeem waarmee een leraar een completer beeld krijgt van de leerling.  Dat kan de leraar, mits goed ingezet, wat ontlasten. 

Werkdruk en lerarentekort 

“We willen een stukje van de oplossing bieden voor enerzijds de hoge werkdruk waarmee leraren te maken hebben en anderzijds het grote lerarentekort,” geeft Pierre aan. De keerzijde is dat het vaak wel een extra inspanning van de leraar vraagt om AI in het onderwijs te implementeren. Pierre: “Die initiële investering willen we zo laag mogelijk houden, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat leraren niet alles zelf hoeven uit te zoeken. Dat ze voort kunnen bouwen op wat we al weten dat werkt.”

Input uit het onderwijs

Bij NOLAI werken we vanuit de vragen en problemen die leven bij leraren. In de co-creatieprojecten werken we dat dan verder uit tot prototypes van AI en herontwerp van onderwijs. Pierre: “Voor leraren ook best een spannend proces, ze weten vaak best goed wat het probleem is, maar hoe een oplossing met AI er dan uit gaat zien, of wat dat betekent voor hun rol, dat is bij de start meestal nog niet helemaal duidelijk. We willen ook dat ze  durven dromen over oplossingen en niet alleen gaan voor het in AI-vorm gieten van de huidige lessituatie. Daarbij onderzoeken wij dan hoe we hen tijdens dat proces van co-creatie het beste kunnen ondersteunen.” 

Nu relevant

AI is een onderwerp wat enorm leeft in het onderwijs en waar nog veel vragen over leven. Pierre: “En niet alleen bij leraren die al voor de klas staan. Ook de studenten op de lerarenopleiding zullen we moeten leren wat AI kan en wat niet, en hoe ze het kunnen inzetten in hun onderwijs, wanneer ze er wel op kunnen vertrouwen en wanneer juist niet. Dan maakt het niet uit dat de huidige student opgegroeid is met technologie om zich heen.” 

Samen op zoek naar oplossingen

De eerste tien co-creatieprojecten van NOLAI gaan nu van start. Pierre: “NOLAI biedt een supermooie mogelijkheid om in de samenwerking tussen leraren, onderzoek en bedrijven te werken aan AI-oplossingen voor en door het onderwijs. Met AI daarbij niet als iets wat je overkomt, maar waar het onderwijs zeggenschap over heeft, invloed op heeft. Met leraren die als Teacher in Residence actief zijn binnen het team van NOLAI zelf. Waar bij de co-creatieprojecten nagedacht wordt over wat het voor (aanstaande) leraren betekent, wat het voor leerlingen betekent, waarbij ethische vraagstukken zorgvuldig afgewogen worden, goed nagedacht wordt over databeheer. Kortom, hoewel we best wat van leraren vragen, denk ik ook dat NOLAI de mogelijkheid biedt hun hier optimaal bij te ondersteunen!“

 

Contactinformatie

Thema
Kunstmatige intelligentie