Groen licht voor drie UKO-projecten die aansluiten bij de onderwijsontwikkelingen

Afrooz Rafiee: Van uitdaging naar evenwicht: in(tro)spectie van methodologische benaderingen in ons onderwijs voor het verbeteren van de curricula 

Er is niet altijd sprake van evenwicht tussen verschillende methodologische benaderingen in curricula. Een verschil in aandacht voor kwalitatieve dan wel kwantitatieve methodes kan voortkomen uit de specifieke focus van een vakgebied of de beschikbare expertise in een organisatie. Een dergelijke ‘onevenwichtigheid’ kan verder toenemen onder invloed van bijvoorbeeld bezuinigingen en de veranderingen die deze met zich meebrengen voor de inrichting van het curriculum. Het besef dat deze praktische beperkingen er zijn, betekent echter niet dat de studenten tevreden zijn, en ook niet dat er geen oplossing is om de leerervaring voor studenten en docenten te verbeteren. Dit UKO-project is ingegeven door de vaststelling dat kwalitatief onderzoek (methoden) in sommige van onze onderwijsprogramma’s minder sterk aan bod komt, terwijl zowel de studenten alsook visitatiecommissies vragen hier meer aandacht aan te besteden. Ik streef er met dit project niet naar om een perfect evenwicht in onze programma’s tot stand te brengen tussen kwantitatieve en kwalitatieve methoden, maar onderzoek de implementatie en verbetering van kwalitatief onderzoek in onze onderwijsprogramma's door kritisch en samen met collega’s na te denken over waar we in onze programma’s kwalitatief onderzoek kunnen en willen implementeren. Kortom, het doel van dit project is om een weloverwogen standpunt in te nemen ten aanzien van het methodeonderwijs binnen de curricula, waarbij we rekening houden met de wensen en het leertraject van de studenten en de bestaande expertise en wensen binnen het docententeam.  

Katharina Pabst: Bruggen bouwen en tegelijkertijd met beide benen op de grond blijven staan: Toekomstbestendig (inter)disciplinair onderwijs aan de Faculteit Letteren 

Veel van de meest complexe vraagstukken van de 21^e eeuw, zoals klimaatverandering, bedreigingen voor de democratie en het ethisch gebruik van AI, vereisen innovatieve oplossingen die de traditionele disciplinaire grenzen overschrijden. Daardoor pleiten steeds meer onderwijsprofessionals voor meer interdisciplinair onderwijs. Tegelijkertijd zijn veel docenten bezorgd dat een dergelijke verschuiving ten koste gaat van een solide basis in één vakgebied, vooral in het licht van de recente bezuinigingen die Nederlandse universiteiten hebben gedwongen hun cursusaanbod te verminderen en te combineren. Dit UKO-traject wil deze bezorgdheid wegnemen door te onderzoeken wat we kunnen leren van de praktijken en ervaringen van docenten van de Faculteit der Letteren die betrokken zijn bij het geven van cursussen waarin studenten uit verschillende disciplines samenkomen. Het project zal zich specifiek richten op de volgende vragen:  

1. Hoeveel cursussen op BA-niveau worden gedeeld door verschillende major opleidingen? 
2. Hoeveel van deze cursussen behandelen onderwerpen die door verschillende disciplines worden gedeeld (zoals cursussen over het klanksysteem van een bepaalde taal die ook relevant zijn voor studenten taalwetenschap) en hoeveel zijn echt interdisciplinair? 
3. Wat kunnen we leren van de huidige praktijken en ervaringen van docenten in beide soorten cursussen dat ons kan helpen weloverwogen beslissingen te nemen over ons toekomstige cursusaanbod?  

De resultaten van het project zullen worden gecombineerd met aanbevelingen uit de onderzoeksliteratuur om praktische richtlijnen op te stellen voor docenten en beleidsmakers. 

Nino Vallen: Moeilijke gesprekken in het wetenschappelijk onderwijs 

Gesprekken over controversiële thema’s spelen een productieve rol in het leerproces van zowel studenten als docenten. In de praktijk blijkt het echter niet altijd eenvoudig om deze gesprekken te voeren. Botsende meningen en oplopende emoties leiden tot gevoelens van ongemak in de collegezaal en kunnen een reden zijn om controversiële thema’s uit de weg te gaan. Binnen de Faculteit der Letteren wordt op verschillende wijzen omgegaan met de spanningen die het voeren van moeilijke gesprekken met zich brengen. Omdat de faculteit inzet op een toenemende samenwerking tussen de opleidingen, kunnen zowel docenten als studenten te maken krijgen met verschillende perspectieven op de omgang met complexe, emotioneel geladen onderwerpen. Dit UKO-project wil handvatten bieden aan docenten om ook in deze veranderende omstandigheden moeilijke gesprekken aan te gaan en te faciliteren. Het onderzoekt het actuele pedagogische debat over deze thematiek, vraagt welke normen en waarden we als gemeenschap leidend willen zijn in de omgang hiermee en welke best practices er al binnen en buiten de faculteit bestaan. De resultaten van dit onderzoek zullen worden gepresenteerd in de vorm van een handleiding. Deze zal concrete werkvormen presenteren die kunnen helpen de productieve kant van frictie zichtbaar te maken en om samen met studenten grondregels voor interactie in de collegezaal op te stellen. Zo kan de handleiding inspiratie bieden voor de ontwikkeling van meer vakspecifieke toepassingen van de voorgestelde ideeën en werkvormen die ingezet kunnen worden in cursussen of voor de persoonlijke en professionele ontwikkeling van studenten.