Sustainable Playground
Sustainable Playground

Hoe de kunsten de duurzame wereld dichterbij brengen

Het Radboud Impact Festival op 4 juni werpt een licht op de rol van de kunsten op weg naar een duurzame wereld. Een niet te onderschatten rol, zegt onderzoeker Peter Scholten. ‘Over duurzaamheid is al heel veel geschreven en we praten er voortdurend over. Maar we schieten tekort in de actie.’ Milieukundige Scholten onderzoekt hoe de kunsten ons in beweging kunnen krijgen.

Als reden dat ons denken niet omslaat in doen, noemt Scholten onze rationele benadering van het duurzaamheidsprobleem. ‘In theorie is duidelijk dat we het niet gaan redden als we zo door gaan. En dat we niet snel genoeg veranderen. Maar hoewel we het weten, laten we het doen graag over aan anderen.’ Volgens Scholten zet onze rationele kokervisie, in elk geval in de westerse benadering, de andere potenties buitenspel.

Scholten doet studie naar de manier waarop je met kunstbeleving die andere potenties kunt aanspreken. ‘Het gaat erom de fysiek-emotionele intelligentie een veel grotere plek te geven, om ruimte te maken voor de fysieke beleving. Dit schept kansen om buiten het geijkte denkpatroon te reiken, en meer out of the box een perspectief te geven op een imaginaire wereld, die werkelijkheid kan worden.’ Hiermee maakt Scholten bovendien de weg vrij voor hoop, een optimisme dat hij in het duurzaamheidsdebat zo node mist. ‘Het idee dat we toch niet gaan redden, moeten we zien om te zetten in iets hoopvols.’

Verbinding door muziek

De kracht van omgevingskunst kent Scholten van een mede door hem uitgevoerd project in zijn woonplaats Rotterdam, waar ambtenaren niet achter hun bureaus, maar in nagemaakte kleine huisjes hun ideeën moesten vormgeven. Er was een tentoonstelling ingericht met een scala van huisjes, die een indruk gaven van de diversiteit van de Rotterdamse inwoners. ‘Bij deze ambtenaren werden anders dan op kantoor nieuwe registers aangesproken, er werden andere zintuigen geprikkeld.’

In zijn nu lopende onderzoek neemt Scholten als eerste de theaterkunst onder de loep. Op de agenda staan nog de beeldende kunst en de muziek. Als geoefend basgitarist breekt hij met name een lans voor de kracht van de muziek. ‘Met muziek voelen we ons anders, we voelen ook een andere verbinding met de mensen om ons heen, met de ruimte om ons heen. Ik ben heel benieuwd naar het effect als je een vergadering zou openen door samen een liedje te zingen.’

Beleid als theater

Scholten heeft de eerste proeven achter de rug met zijn studie naar nieuwe vormen van beleidsprocessen. ‘Met theatrale interventies proberen we te achterhalen of mensen tot andere besluiten komen.’ In zijn onderzoeksopzet krijgen groepen stakeholders letterlijk het podium, waarop ze al improviserend bepaalde scenario’s uitspelen. ‘Dan word je je heel bewust van de fysieke ruimte die je inneemt, ook van de ruimte tot elkaar. De vraag die ik nu probeer te beantwoorden is hoe deze meer fysieke en emotionele setting van invloed is op het beleidsproces en de besluitvorming.’

Ook al is de uitkomst van eigen onderzoek nog ongewis, zijn er voor Scholten voldoende signalen om deze alternatieve scenario’s een serieuze kans van slagen te geven. ‘Hoe we het nu doen werkt het niet, of gaat de transitie te langzaam. We hebben haast, we moeten nú in beweging komen.’ Scholten citeert een wijsheid van Einstein, die hem inspireert tot verder onderzoek naar de kracht van de kunsten: “We kunnen een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt.” ‘We kunnen wel voor de zoveelste keer onze spreadsheets uit de kast halen om de verschraling van de biodiversiteit onder de aandacht te brengen. Maar daar gaan we de strijd echt niet mee winnen.’

Kom tijdens het Radboud Impact Festival kijken hoe kunst kan bijdragen aan een transformatieve verandering naar een duurzame wereld. Dinsdag 4 juni, 12.00 – 18.00 uur | Campus Radboud Universiteit, Pieter Bondamplein | Organisatie: Radboud Green Office

Radboud Impact Festival 

Radboud Green Office

Contactinformatie

Organisatieonderdeel
Radboud Green Office
Thema
Duurzaamheid, Kunst & Cultuur