Hoe kennis uit de Grieks-Romeinse oudheid wordt overgedragen en hoe bepaald wordt wat belangrijk is

De Radboud Universiteit is partner in een nieuw internationaal onderzoeks- en opleidingsprogramma – MECANO – waarmee het begrip van de mechanismen van canonvorming en kennisoverdracht van oude Griekse en Latijnse teksten moet worden vergroot. Dr. Shari Boodts en prof. dr. Maarten De Pourcq zullen vanuit het Radboud Institute for Culture and History (RICH) twee PhD-projecten en twee werkpakketten leiden, en een Spring School organiseren.

Een tekst of auteur als canoniek beschouwen is deze belonen met prestige, autoriteit of zelfs tijdloze waarde. Canons stellen normen en laten zien wat mensen de moeite waard vinden om over te dragen. Tegelijkertijd zijn canons voortdurend aan verandering onderhevig. Canons zijn selectief en dus sluiten ze in en uit. Toch is zelden duidelijk wie de leiding heeft in dergelijke processen van inclusie en exclusie.

MECANO (The Mechanics of Canon Formation and the Transmission of Knowledge from Greco-Roman Antiquity) wil ons begrip van de mechanismen van canonvorming en kennisoverdracht van oude Griekse en Latijnse teksten vergroten. Er wordt gekeken naar a) hoe teksten, ideeën of auteurs canoniek worden doordat ze geciteerd, vertaald, bestudeerd, geïmiteerd, uittreksels of samengevoegd worden door latere auteurs, en b) hoe zulke impliciete canons veranderd zijn door de tijd en ruimte heen, in verschillende culturele, intellectuele en linguïstische omgevingen. Om deze dynamiek van canonisering vanuit een longitudinaal perspectief te bestuderen, combineert MECANO kwalitatieve benaderingen van intellectuele geschiedenis en receptiestudies met toepassingen van digitale en computationele methoden op uitgebreide tekstcorpora.

Internationaal

Het netwerk MECANO brengt zes universiteiten - KU Leuven (coördinator), Universiteit van Helsinki, Universiteit van Leipzig, Radboud Universiteit Nijmegen, Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem en de Ain Shams Universiteit in Caïro  - en een reeks academische en niet-academische instellingen (uitgevers, musea, academies van wetenschappen, nationale bibliotheken, kunstbedrijven, een centrum voor ondernemerschap en een ICT-bedrijf) samen die geïnteresseerd zijn in het onderwerp canoniciteit. Het zet een trainingsprogramma op dat beantwoordt aan de behoefte aan historisch bewuste en digitaal geschoolde geesteswetenschappelijke promovendi.

Het tweeledige doel van MECANO is het ontwikkelen van een nieuw model voor het bestuderen van canoniciteit en het opleiden van PhD-onderzoekers tot veelzijdige intellectuelen die klaar zijn om de uitdagingen aan te gaan van de moderne omgang met canoniciteit, diversiteit en cultureel erfgoed.

Nijmeegse deelprojecten

Dr. Shari Boodts zal, in samenwerking met KU Leuven, een PhD-project begeleiden over onderzoek naar de manier waarop fysieke tekstoverlevering en canonvorming elkaar beïnvloeden. Daarvoor zullen anonieme laatantieke preken die door de eeuwen heen zijn toegeschreven aan Augustinus worden bestudeerd.

Prof. dr. Maarten De Pourcq begeleidt, in samenwerking met de Universiteit van Leipzig, een PhD-project over wat patronen in referenties naar de Grieks-Romeinse oudheid in journalistieke teksten in de twintigste eeuw vertellen over veranderende canonvorming in tijden van wereldoorlogen en dekolonisering.

Studenten kunnen binnen het project beroepservaring op door stage te lopen. Vanuit Nijmegen kan dat bij Uitgeverij Brepols en het Valkhofmuseum.

MECANO loopt van 1 maart 2024 tot 29 februari 2028. Meer informatie kun je vinden op de site van KU Leuven

Contactinformatie

Thema
Geschiedenis, Samenleving