Holocaustgedicht 'Todesfuge' onder de aandacht van 25.000 scholieren

25.000 middelbare scholieren en hun leraren krijgen het ‘Werkschrift Todesfuge, een gedicht om niet te vergeten’ gratis aangeboden. Het project komt tot stand met steun van het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg (vfonds), het VsB-fonds, en de Faculteit der Letteren van de Radboud Universiteit.

De Duitstalige joodse dichter Paul Celan schreef in mei 1945 het gedicht Todesfuge over de verschrikkingen van de holocaust. Zijn ouders werden in een concentratiekamp vermoord, hijzelf overleefde diverse werkkampen. Tegenwoordig geldt Todesfuge als dé poëtische ‘vertaling’ van de holocaust, en Celan wordt inmiddels beschouwd als een van de grootste dichters van de twintigste eeuw. Todesfuge is in meer dan veertig talen vertaald en is een van de meest gepubliceerde en besproken Duitstalige gedichten.

Werkschrift voor bovenbouw middelbare school

Samen met Bureau Ketel heeft Paul Sars, hoogleraar Duitse taal en cultuur aan de Radboud Universiteit, een 24 pagina’s tellend werkschrift ontwikkeld over Todesfuge, de Jodenvervolging en de grote waarde van herinneren en herdenken. Het werkschrift bestaat uit educatief materiaal bij het gedicht, bij historische aspecten van de Jodenvervolging en bij de actuele collectieve herdenkingscultuur. Het is vakoverstijgend ontwikkeld in nauwe samenwerking met leraren van middelbare scholen en hun klassen. Zo is gezocht naar de juiste toon, de juiste illustratie en de aansluiting bij de belevingswereld van 15- tot 17-jarigen.Het werkschrift met opdrachten wordt vanaf 1 oktober 2020 gratis beschikbaar gesteld aan de scholieren.

Holocaustgedicht 'Todesfuge' onder de aandacht van 25.000 scholieren

Crowdfunding voor meer activiteiten

Met een videoboodschap voor middelbare scholieren en hun docenten presenteert Adriaan van Dis het werkschrift op www.celan.nl. Hij wijst op het belang van aandacht voor Todesfuge en het thema van Herdenken in schoolvakken als geschiedenis, Nederland, Duits, kunst en maatschappijleer.

De website begeleidt het werkschrift met extra verdiepende informatie en opdrachten. Leraren kunnen er ook een formulier vinden om de werkschriften voor de leer­lingen van hun klas te bestellen. Daarnaast kunnen ze zich aanmelden voor het afleveren in de klas van de werkschriften met een les door een van de (student)leden van het redactieteam of voor een bezoek van hun klas aan de tentoonstelling in het Joods Historisch Museum. Om deze twee laatste dingen voor in het totaal 1000 scholieren mogelijk te maken is de Radboud Universiteit een crowdfunding-actie gestart samen met het Radboud Fonds.

Tentoonstelling Een graf in de wolken

Op 11 december 2020 opent in het Joods Historisch Museum in Amsterdam de expositie  Todesfuge:Een graf in de wolken’. De tentoonstelling belicht onder meer de maatschappelijke impact van het gedicht en de grote invloed op het werk van beeldend kunstenaars, componisten en schrijvers. Hoogleraar Paul Sars is samen met kunstenares Helly Oestreicher gastconservator van de tentoonstelling. De keuze voor deze tentoonstelling juist dit jaar is geen toeval. Het is precies 100 jaar na Celans geboorte, 50 jaar na zijn overlijden en 75 jaar na de bevrijding van Auschwitz en het ontstaan van het gedicht.

Meer weten? Neem contact op met

  • Paul Sars, p.sars [at] let.ru.nlclass="externLink"
  • Persvoorlichting & wetenschapscommunicatie Radboud Universiteit, 024 3616000, media [at] ru.nl
  • Radboud Fonds, Lisette Pals, l.pals [at] ru.nlclass="externLink"

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.