InScience filmfestival
InScience filmfestival

InScience: seks en liefde in de media en magische liefde

Van 3 t/m 8 maart vindt wetenschapsfilmfestival InScience in Nijmegen plaats, en dit jaar staat de liefde centraal. Naast films, nagesprekken en andere activiteiten, worden er ook twee lezingen georganiseerd rondom dit thema. Onderzoekers Serena Daalmans en Sándor Chardonnens praten mee over seks en liefde in de media, en magische liefde.

De Big Ideas-programma’s van InScience draaien altijd rond het thema van dat jaar en brengen bezoekers een avond vol verdieping en verwondering. In het eerste programma op donderdag 5 maart praten de Sekszusjes onder andere met communicatiewetenschapper Serena Daalmans over seks en liefde op televisie en in film. Wat is de impact van media en kunst op ons seksleven? Welke ontwikkelingen zijn de afgelopen jaren zichtbaar? 

Daalmans onderzoekt representatie en rolmodellen in media-uitingen en hoe dit ons zelfbeeld kan beïnvloeden. ‘Het maakt zeker uit of jij jezelf terugziet in de media. Als jij als jong meisje nooit sterke vrouwen in leidersrollen op televisie ziet, dan is de kans groot dat je dat niet als optie ziet. Maar dat geldt bijvoorbeeld ook voor niet-heteroseksuele relaties. In de media worden vooral heteroseksuele relaties getoond. Als andersoortige relaties voorkomen, gaat het vaak om problemen binnen die relatie of over moeizame manieren om uit de kast te komen.‘

Een portretfoto van docente Serena Daalmans voor de ingang van het Maria Montessorigebouw

Representatie valt tegen 

Daalmans is niet positief over representatie in het huidige medialandschap. ‘Het wordt er niet echt beter op, vooral niet voor vrouwen. Eén op de drie mensen die we zien op tv, is vrouw, terwijl meer dan de helft van de bevolking uit vrouwen bestaat. Daarbij worden ze vaak ook nog heel stereotyp neergezet: we weten bijvoorbeeld soms niet of ze werken, maar wel dat ze een kind of relatie hebben.’ Als het gaat om seksuele minderheden, zit er de afgelopen jaren iets van verbetering in. ‘Ze komen wel proportioneel voor, maar je ziet nooit eens een keer een lesbische vrouw haar belastingaangifte doen: altijd is er een probleem in haar relatie.’  

Toch is er voorzichtige hoop: ‘Er zijn wel echt voorbeelden van seksuele minderheden die zoals we dat noemen “respectvol gerepresenteerd” worden en op een positieve manier een grote following krijgen. Kijk maar naar Heated Rivalry bijvoorbeeld, of naar Sex Education. Die gaan echt viral en komen op tv zonder negatieve bijsmaak. We kijken daar blijkbaar toch graag naar, met name mensen uit de queer gemeenschap en heteroseksuele vrouwen.’ Het feit dat deze series zo populair zijn, stemt haar vrolijk. ‘Het is voor mij in ieder geval een indicatie dat we nieuwsgieriger en opener lijken te worden voor meer inclusieve representatie. Het feit dat we opties zien, ook in termen van liefde en seksualiteit, is zeker positief.’ 

Portret Sandor Chardonnens

Magische liefde 

In het tweede Big Ideas-programma op zaterdag 7 maart wordt ingegaan op de vraag hoe liefde eruitziet in de magische of bovennatuurlijke wereld. Welke regels gelden er, als die er al zijn? Historicus Sándor Chardonnens vertelt over hoe ze dat in de Middeleeuwen deden. Werden er liefdesdrankjes gebrouwen en hoe zit het met de ethische kant van magie? 

Chardonnens: ‘Door heel Europa waren professionele tovenaars die op magische wijze liefde konden afdwingen. Als je dus een oogje op iemand had die jou niet wilde, kon je naar zo’n tovenaar en die maakte dan bijvoorbeeld een drankje waarmee je de ander voor je kon laten vallen. Dat zat dan vol met actieve en soms ronduit gevaarlijke ingrediënten, zoals St. Janskruid en nootmuskaat, vaak in gevaarlijke doses. Daar moesten dan soms nog lichaamssappen van allerlei aard bij. Te vies voor woorden.’  

De klanten konden ook minder agressief te werk gaan, door bijvoorbeeld de naam van degene waar ze een oogje op hadden in een appel te kerven en die te verstoppen in hun huis, of magische symbolen op een koperen plaatje tekenen, en daar een toverformule over uit te spreken.  

Consent 

Met consent hadden ze in deze gevallen niet zo veel, vertelt de historicus. ‘Ze wisten toen ook wel dat dit over het randje was. Veel recepten voor drankjes werden dan ook in geheimschrift geschreven: alle klinkers werden bijvoorbeeld door cijfers vervangen.’ Maar het gebeurde wel en deze agressieve manier werd vooral door mannen gebezigd. ‘Als vrouwen naar een tovenaar gingen voor een liefdesprobleem, ging het vaak eerder over dat ze niet wilden dat hun man ontrouw was. Een tovenaar moest er dan met bijvoorbeeld spreuken voor zorgen dat de man impotent zou worden bij andere vrouwen. Vrouwen gingen vaker preventief te werk en mannen met bruut geweld.’ 

Benieuwd naar deze lezingen? Koop dan een kaartje voor één van deze Big Ideas-programma’s bij InScience. Studenten betalen 10 euro in plaats van 15, medewerkers en alumni krijgen met de kortingscode INSC26RU 5 euro korting.  

Big Ideas: Fantastische Liefde met Novio Magica 

Big Ideas: Scènes met de Sekszusjes

Contactinformatie

Meer weten? Neem contact op met de onderzoekers zelf of met Persvoorlichting & Wetenschapscommunicatie via 024 361 6000 of media [at] ru.nl (media[at]ru[dot]nl). 

Thema
Diversiteit, Gedrag, Geschiedenis, Media & Communicatie