Dinsdag 18 november was Karin van Leeuwen te gast bij RICH onderzoeksgroep The Eighties: Austerity, Reform, Conflict. Van Leeuwen, universitair docent Europese politieke geschiedenis aan Maastricht University, sprak over juridisering van de Nederlandse politiek in de jaren tachtig. In deze periode waren er diverse momenten waarop de rechter zich mengde in de politieke discussie, bijvoorbeeld in 1984 bij het proces rondom de plaatsing van kruisraketten. Of bij het conflict rond het kostwinnersbeginsel in 1985. In haar presentatie spitste ze zich met name toe op de casus van het vreemdelingenbeleid.
Van Leeuwen liet zien dat de praktijk van juridisering gelaagd was: het ging om de directe invloed van rechterlijke actoren (rechters en advocaten) op het beleid, maar ook om indirecte invloed. Doordat burgers en belangengroepen vanaf de jaren zeventig steeds vaker naar de rechter gingen om de politiek tot bepaalde keuzes te dwingen, ging de wetgever hier in nieuw beleid rekening mee houden.
Van Leeuwen merkte bovendien op dat ‘juridisering’ in maatschappelijke maar ook in historische discussies vaak tegenover ‘democratie’ wordt geplaatst: de invloed van advocaten en de rechter op de beleidsvorming zou haaks staan op wat een echte democratie is. Van Leeuwen pleitte ervoor om juist deze discussies mee te nemen in het onderzoek en te bestuderen hoe praktijken van juridisering door tijdgenoten in verband werden gebracht met ideeën over de Nederlandse parlementaire democratie.
Hierna verzorgde Rowin Jansen, universitair docent in het nationale veiligheidsrecht aan de Radboud Universiteit, een reactie. Hij ging in op het onderscheid tussen hoe historici democratie zien en hoe juristen hier tegen aan kijken. Ook stipte hij het vraagstuk van deregulering aan, wat zowel in de jaren ‘80/’90 als nu sterk speelt. Hoe ging de rechter om met de maatschappelijke druk om regels te schrappen?