Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

Kennisoverdracht - Annelies weet het beter! ...toch?

Als docent zit ik graag op mijn praatstoel en laat merken dat ik het beter weet. Maar als dat alles was wat ik deed, dan zou ik didactisch niet zo goed bezig zijn. Dat ik het beter weet is een hardnekkige misconceptie, want als dat alles was wat ik deed, had ik allang geen werk meer gehad. Alle kennis is immers vrij toegankelijk via het internet. Toch heb ik nog een heleboel te doen, want echt leren kost moeite.

Helaas worden moeite en frustratie zoveel mogelijk weg-geautomatiseerd in het dagelijks leven. Het kan dan aantrekkelijk lijken dat ook voor leerlingen te doen. Denk aan een AI-tutor, of gepersonaliseerde leerpaden. Altijd beschikbaar, volledig afgestemd op de wensen en behoeften van het kind. Wie kan daar nu op tegen zijn? Daarmee maken we het onderwijs pas echt efficiënt! 

De achterliggende gedachte hierbij is dat onderwijs draait om #kennisoverdracht. Als je maar de juiste informatie aanbiedt en goed gedrag beloont, dan komt het wel goed. 

Ik zie als eindpunt een soort Matrix-achtige situatie voor me, waarbij je kennis en vaardigheden simpelweg kunt downloaden. 

Maar het aanleren van vaardigheden bestaat uit fouten maken en die herstellen. Ik ben niet zo stoer als Neo, maar ik heb wel aan zelfverdedigingssport gedaan. De enige manier om te leren je dekking hoog te houden, is door een klap te krijgen en nog één, en... Dat is inderdaad frustrerend, en die frustratie zet mij aan tot leren. Dat is een sociaal proces.

Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

#Onderwijs draait om mensen en is per definitie geen efficiënt proces. Er moet ruimte zijn te experimenteren. Er mogen obstakels zijn en een belangrijke les die elk persoon te leren heeft is die van uitgestelde aandacht. Daarnaast draait het in het onderwijs om persoonlijke vorming en leren waar je staat en hoe je functioneert in de maatschappij. Het docentschap is een complexe taak. Soms kan #AI daarbij ondersteunen, bijvoorbeeld bij het plannen en vormgeven van lessen. Maar wanneer het om leren zelf gaat, kan AI verstorend werken, juist door frictie weg te nemen. 

Dat is een van de redenen waarom ik nog steeds elke week met veel plezier naar Nijmegen afreis. Als teacher in residence bij NOLAI vertegenwoordig ik de stem van de #leraar. Ik zorg dat de onderwijspraktijk wordt meegenomen bij de ontwikkeling van educatieve toepassingen van AI. En net als onderwijs, is ook co-creatie een plek waar ruimte moet zijn om fouten te maken en te experimenteren. Maar wel in directe dialoog met de mensen die weten hoe onderwijs werkt en wat onze leerlingen en collega's nodig hebben. Alleen dan kan AI het leren en #lesgeven echt ondersteunen. 

Geschreven door
Annelies de Mol is leraar Engels en examencoördinator op het Bonaventura Agora Leiden. Als teacher in residence is zij ook betrokken bij hashtag#NOLAI, het nationaal onderwijslab AI. Annelies schrijft over AI in het voortgezet onderwijs. Hoe kan AI écht van toegevoegde waarde zijn voor leraren en leerlingen?