Twee keer per jaar komt de klankbordgroep bij elkaar om de vinger aan de pols te houden van het vastgestelde biodiversiteitstbeleid en het jaarlijkse uitvoeringsprogramma, en om nieuwe plannen te bedenken. De groep omvat een keur van mensen die betrokken en deskundig zijn op dit terrein, zowel wetenschappers en studenten als ook omwonenden, mensen van de gemeente, en van de Hortus en diverse natuurorganisaties.
Hoofdmoot van elke bijeenkomst is een rondwandeling over het terrein, om de ‘meetlat’ te leggen langs voorgenomen plannen. Niet alleen het groen telt, maar vooral de biodiversiteit. De zeven aanwezige leden konden bij de bijeenkomst in december veel zegeningen tellen. Zo wordt het regenwater aan de oostzijde van de campus nu volledig op natuurlijke manier geloosd, dus niet in het riool. Ook is het groen in deze zone, rondom het Huygens, veel gevarieerder geworden, met het planten van onder meer fruitbomen. Ook komt de ‘groene corridor’ steeds dichterbij, een wandelzone vanaf het centrum langs de spoorzone tot voorbij de campus.
Bij de afgelopen rondgang werd stilgestaan bij de vijver bij Berchmanianum. Wandelgids Guido van Gemert, adviseur duurzaamheid van de arbo- en milieudienst, illustreert hier de dilemma’s die vaak gepaard gaan met ingrepen in het landschap. De vijver is aan de ene kant op ‘kunstmatige’ manier voorzien van een waterdichte grondlaag (om te voorkomen dat het water op deze zandgronden meteen in de bodem zakt), maar aan de andere kant is het bos dankzij de vijver nu veel aantrekkelijker voor sommige planten en dieren – denk aan muggen, padden en kikkers.
Dassen of ratten?
Guido van Gemert, tevens voorzitter van de klankbordgroep, noemt biodiversiteit op de campus een aaneenschakeling van dilemma’s. Zo wil de campus aan de ene kant een aantrekkelijk wandelgebied zijn, ook voor omwonenden, maar is aan de andere kant rust nodig, bijvoorbeeld voor de vos, das en buizerd. Hekken plaatsen om vogels en amfibieën hun rust te gunnen is weer ontsierend. Van Gemert wijst op een gespannen draadje rondom een stuk bos bij Berchmanianum dat is aangebracht om het publiek te weren en de natuur te ontzien. Nieuws bij de wandeling is de ontdekking van enkele burchten in het bosgebied achter de Studentenkerk. Van Gemert gaat uitzoeken wie de bewoners zijn, ratten of dassen?
Nóg een dilemma, en een van de actiepunten voor 2024: wat te doen met de biodiversiteit op het Geert Grooteplein, de centraal gelegen en nu nog bio-eenzijdige grasvlakte bij het Radboudumc. Punt van aandacht in dit gebied is een linde, met 111 jaar de oudste boom op de campus. Het voornemen is rondom deze boom een plek van bezinning te maken, voor al die mensen in dit medisch cluster met zorgen en verdriet. ‘Maar op dit terrein is het erg druk’, zegt Bea Peeters-Nillesen, lid van de klankbordgroep namens IVN Natuureducatie. ‘Hoe maak je hiervan dan een plek voor bezinning?’
Tree Tinder
Niet alle voornemens van vorig jaar zijn gelukt, aldus de inventarisatie van de groep. Zo is een onderwijsproject over duurzaamheid via de Honours Academy nog niet gerealiseerd, en ook het idee om op de campus rechten te verstrekken aan niet-mensen, in elk geval aan dieren, is geblokkeerd. De beleidsmakers op de campus voor biodiversiteit waren niet onverdeeld positief. ‘Het plan is ook besproken op de hoogste bestuursniveaus van ziekenhuis en universiteit’, weet Van Gemert. ‘Maar ze vonden het net iets te ver gaan.’
De klankbordgroep kijkt ook even vooruit naar de uitvoeringsagenda voor komend jaar waarin universiteit en Radboudumc samen optrekken. Een bloemlezing voor 2024: verdere verduurzaming van diverse gebouwen, een plan voor biodiversiteit & inkoop én de inrichting van het natuurgebiedje rondom het prieel in het vroegere bos van de paters van Berchmanianum. Het voornemen is om de betonnen niervormige vijver natter te maken, en daarmee aantrekkelijker voor amfibieën, zoals de beschermede alpenwatersalamander.
Hoewel het losstaat van het beleid voor biodiversiteit, vraagt Peeters-Nillisen tijdens het overleg aandacht voor een wat ouder plan, ‘Tree Tinder’ - lees: een date regelen met één van de bijzondere bomen op de campus. ‘Bomen kunnen je een heleboel vertellen’, zegt Peeters-Nillesen. ‘Je moet alleen goed weten te luisteren.’
Je bent nodig
De wereld heeft grote uitdagingen het hoofd te bieden. Om dat te kunnen doen zijn wetenschappers, studenten en betrokken burgers nodig die mee willen denken over, en werken aan een gezonde, vrije wereld met gelijke kansen voor iedereen. De Radboud Universiteit richt zich met Je bent nodig op mensen die daaraan willen bijdragen.
Zelf actief bijdragen of meer lezen over duurzaamheid in ons onderwijs en onderzoek? Kijk op www.jebentnodig.nl voor meer informatie.