Vaak denkt Leon terug aan zijn moeder. ‘Zij wilde graag studeren en leerkracht worden, maar daar heeft ze nooit de gelegenheid toe gehad’, vertelt hij. In plaats daarvan stimuleerde ze haar kinderen om te studeren. ‘Daarmee heeft ze me het onderwijsbelang met de paplepel ingegoten. En dat besef ben ik nooit kwijtgeraakt.’
Als negende kind uit een Zuid-Limburgs gezin van tien kwam Leon zo al jong met kansenongelijkheid in aanraking. ‘Destijds was het niet vanzelfsprekend dat vrouwen studeerden’, legt hij uit. ‘Mijn moeder heeft haar eigen onvervulde verlangen om te studeren op ons overgebracht. Dat uitgangspunt heb ik later meegenomen in mijn werk in het onderwijs en ik weerspiegel het nu ook met de oprichting van mijn eigen fonds.’
Gevormd in Nijmegen
Zijn moeders drijfveer bracht Leon op de Katholieke Universiteit in Nijmegen, later omgedoopt tot de Radboud Universiteit. Daar begon hij in 1975 met de studie Sociologie, vanaf 1980 gevolgd door Interdisciplinaire Onderwijskunde. ‘Een plezierige tijd’, blikt hij terug. ‘Met geweldige docenten, die mij vooral leerden kritisch te denken.’
Daarna startte hij zijn loopbaan, die hem bracht in managementfuncties binnen het hoger en middelbaar beroepsonderwijs. Zo was hij de laatste twaalf jaar directeur op het Koning Willem I College in ‘s-Hertogenbosch. ‘Mijn kwaliteiten lagen vooral in management- en organisatieontwikkeling. Mensen meekrijgen in organisatieveranderingen, kijken hoe we het onderwijs beter konden doen. Ik wist dat ik zo beter tot m’n recht kwam dan voor de klas.’
Vlak voor eindstreep
Begin 2024 eindigde zijn werkzame leven. Dat zette Leon aan het denken. ‘Wat als ik er straks niet meer ben? Wat wil ik dan nalaten aan de samenleving? De Radboud Universiteit is belangrijk voor mij geweest, ik legde er de basis voor de latere stappen in mijn leven. En mijn vrouw heeft er jarenlang gewerkt. Vanwege die bijzondere band besloot ik een deel van mijn nalatenschap aan het Radboud Fonds te laten toekomen.’
Gesprekken met Lisette Pals van het Radboud Fonds hielpen hem vervolgens verder. ‘Zij informeerde me over de mogelijkheden’, blikt Leon terug. ‘Dat waren prettige gesprekken, waarna ik vaststelde wat ik belangrijk vind. Dat is voor mij dat Nederlandse en internationale studenten vlak voor de eindstreep de mogelijkheid behouden om hun masterstudie af te ronden. Dus voorkomen dat ze om uiteenlopende redenen, zoals een persoonlijke terugslag of financiële zorgen, moeten afhaken. Want met de haven in zicht mag talent niet stranden.'
Voor deze doelstelling richtte Leon het Leon Römkens Fonds op, dat onderdeel vormt van het Radboud Fonds. De komende vijf jaar stort hij daar jaarlijks een vast bedrag in, met de intentie om dat nadien voort te zetten. Bovendien zal er na het overlijden van hem en zijn partner een hoger, vastgesteld bedrag vanuit zijn nalatenschap naar het Leon Römkens Fonds gaan. ‘Ik vertrouw daarbij volledig op de infrastructuur binnen deze universiteit’, benadrukt Leon. ‘Daarmee kan besloten worden welke studenten er voor ondersteuning in aanmerking komen.’
Toon in debat
Toch zijn kansengelijkheid en onderwijs niet de enige redenen waarom Leon zijn eigen fonds oprichtte. ‘Ik maak me zorgen over het huidige tijdsgewricht’, bekent hij. ‘En dan met name over de toon in het actuele debat, waarin wetenschap nogal eens wordt afgeschilderd als ‘ook maar een mening’. Wetenschap heeft juist de taak om kritisch te onderzoeken wat feiten zijn, wat meningen zijn en wat wel en niet feitelijk onderbouwd is. Met mijn fonds investeer ik in kansengelijkheid, want kansengelijkheid is belangrijk, ook voor versterking van de wetenschap. En wetenschappelijk onderzoek is essentieel voor de samenleving: om te voorkomen dat we afgaan op ‘fake news’ en ongefundeerde informatie, zoals wat iemand vindt of roept via social media.’
Leon benadrukt dat wetenschappelijk onderzoek bij gefundeerde beslissingen voor de samenleving onmisbaar is. ‘En hoe meer studenten hun masterstudie afronden, hoe beter. Iedereen moet die kans krijgen, niet uitmakend waar je wieg stond. In de onderwijssociologie is dat een kernvraagstuk , maar nog altijd actueel.’ Aan diegenen die ook overwegen om hun nalatenschap deels beschikbaar te stellen voor de wetenschap, kan Leon het Radboud Fonds van harte aanbevelen. ‘Lisette hielp mij met een doel vaststellen, een eigen fonds vormgeven en juridisch verankeren. Daardoor was het voor mij niet zoveel werk. Zelf heb ik altijd de vruchten geplukt van mijn opleidingen. Met dit fonds kan ik iets voor de Radboud Universiteit en de wetenschap terugdoen.’
Wie geeft aan de wetenschap, investeert in de toekomst
Zet het verhaal van Leon u aan het denken? Wilt u meer weten over nalaten aan onderzoek binnen de Radboud Universiteit of het Radboudumc, of aan de opleiding van jonge talentvolle mensen? Neem dan contact op met Lisette Pals van het Radboud Fonds: 06 52754659 of lisette.pals [at] ru.nl (lisette[dot]pals[at]ru[dot]nl)