Was je niet bij de IPON of heb je Kim gemist? Niet getreurd, bekijk de video of lees onderstaande samenvatting.
Leraren zijn als ‘aaierballen’: waarom AI het onderwijs niet overneemt
Tijdens haar keynote op de IPON schetste Kim Brandes, directeur Co-creatie bij NOLAI, een genuanceerd en reëel beeld van AI in onderwijs. “Het biedt zeker kansen, maar het is ook maar een stukje van de complexe puzzel die ons onderwijs is. Scholen en leraren staan voor veel meer uitdagingen”. Op heldere wijze plaatste ze de ontwikkelingen in perspectief. Het leverde haar volgens dagvoorzitter Jochem van Gelder ‘het luidste applaus van de dag’ op.
Leraren zijn als aaierballen!
Er is nog altijd veel discussie of AI leraren gaat vervangen. Kim plaatst deze discussie in context door haar keynote te beginnen met een anekdote over de Groningse aaierbal. Bij meerdere mensen in het publiek schieten de wenkbrauwen eerst omhoog waarna gegrinnik en herkenning volgt.
Maar weinig mensen kennen de aaierbal, de vegetarische Groningse snack vindt zijn weg maar niet naar de rest van Nederland, zelfs niet na hele flinke investeringen. Wat blijkt? De productie van een aaierbal is niet te automatiseren. Geen ei is hetzelfde, dus het is en blijft mensenwerk. Kim: “Als iets relatiefs eenvoudigs als een aaierbal niet geautomatiseerd kan worden, hoe kunnen we dan denken dat AI leraren kan vervangen?”
Omarm het (nog) niet weten
Kim Brandes zette AI in onderwijs in een bredere context van systeemverandering en andere schoolontwikkelingen. Kim: “AI biedt zeker kansen en kan slimme oplossingen bieden, maar zal altijd maar één stukje van de puzzel zijn”. Als voorbeeld haalt ze het prototype van de Babelbeer aan. De technologie in dit project is relatief eenvoudig, veel ingewikkelder is het brede vraagstuk van meertaligheid in de klas waar de Babelbeer in ondersteunt. Dat speelt eigenlijk in alle projecten van NOLAI waarin prototypes van verantwoorde AI worden ontwikkeld. “Je raakt heel snel de vraag wat eigenlijk de bedoeling is van ons onderwijs, wat we daarin belangrijk vinden en hoe technologie daarin kan ondersteunen. Dat is belangrijker dan wat technologisch gezien mogelijk is.”
Foute beslissingen maken hoort erbij
Kim: “Zie AI als een nieuw gereedschap dat leraren helpt bij heel specifieke taken, en hen zo kan aanvullen om het onderwijs te verrijken en meer mogelijk te maken. Technologisch is er al veel en steeds meer mogelijk. De crux is te weten waarvoor en wanneer AI (niet) in te zetten in de klas. En succes is ook niet altijd gegarandeerd. Het kan zomaar zo zijn dat je samen in een project constateert dat de AI niet oplevert wat de bedoeling was. Dat hoort nu eenmaal bij innoveren, en juist daarom is een veilige context voor innovatie belangrijk. Het kost tijd om AI in onderwijs een goede plek te geven: tijd om AI te ontwikkelen, om goed beleid te vormen, en om dat vervolgens in de praktijk een plek te geven. Kim: “Dat duurt járen! Het is niet vreemd dat we de antwoorden nog niet hebben, die zullen we samen moeten vinden.”
Ontwikkel en gebruik meer educatieve AI
Om nú vorm te geven aan het onderwijs van een toekomst (die allang begonnen is) roept Kim scholen , wetenschappers en bedrijven op om meer verantwoorde educatieve AI samen te ontwikkelen. Dat wil zeggen: AI die speciaal voor en met leraren is ontwikkeld. Dat vraagt niet alleen om (veel) input van leraren, maar ook van onderzoekers die het effect van AI op leraren en leerlingen onderzoeken én van Nederlandse bedrijven die de slimme software kunnen ontwikkelen. Een gelijkwaardige samenwerking is cruciaal. Dat is om veel redenen uitdagend, maar de opbrengsten zijn dat meer dan waard. Ons onderwijs, leraren en leerlingen worden er beter van!”
Lees meer over deze lezing in het IPON-artikel 'De ideale samenwerking tussen leraar en AI volgens Kim Brandes'.
Contactinformatie
- Organisatieonderdeel
- Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI)
- Thema
- Kunstmatige intelligentie