Een nieuwe AI-gestuurde applicatie, ontwikkeld door de Hogeschool Utrecht en Universiteit Utrecht in nauwe samenwerking met College de Heemlanden in Houten en het Anna van Rijn College in Nieuwegein, moet leerlingen helpen hun prestatievaardigheden te verbeteren én hun presentatieangst te verminderen. Meer weten over dit project? Ga naar de projectpagina Leren presenteren met AI.
Behoefte in het VO
Projectleider Heleen van der West vertelt dat het idee ontstond doordat een bestaande app in het hoger onderwijs al goede resultaten liet zien. “Van verschillende kanten hoorden we dat het heel mooi zou zijn voor in het voortgezet onderwijs,” vertelt ze.
Leraren zien bij hun leerlingen veel angst voor presenteren, en daar willen ze graag iets tegen doen.
Feed-forward als feedback
Leerlingen kunnen met de app hun presentatie opnemen en krijgen dan feedback op hun houding, gebaren en stemgebruik. “Handen in je zakken, bewegen, praten met je handen, naar de grond kijken, stemvolume: dat zijn dingen die de app registreert en waar positieve, ‘feed-forward’ feedback op wordt gegeven,” aldus Heleen. De toepassing richt zich op observaties die objectief meetbaar zijn, zonder oordeel over de inhoud. Het gebruik van de tool is dan ook geen beoordelingsmoment, maar een oefenmoment, een leermoment. De feed-forward geeft leerlingen aandachtspunten waar ze aan kunnen werken.
Vakoverstijgend
In het project wordt de bestaande app aangepast aan de specifieke context van het voortgezet onderwijs. “De app wordt vertaald naar de behoeften van het VO,” legt Heleen uit. “En wat ik heel leuk vind: hij moet inzetbaar worden voor verschillende vakken, dus niet alleen voor Nederlands of aardrijkskunde.” Dat vakoverstijgende karakter is meteen een van de grootste uitdagingen van het project.
Leraar blijft onmisbaar
Hoewel de AI-tool direct feedback kan geven, blijft de leraar volgens Heleen essentieel. “Iedereen kan de tool gebruiken en meteen feedback krijgen, maar de vraag is of dat wenselijk is in het VO,” zegt ze.
De leraar heeft een belangrijke rol in het gesprek over de feedback en in de koppeling met de inhoud van de presentatie.
De app moet dan ook ondersteunen waar leraren nu onvoldoende tijd voor hebben. Leerlingen kunnen er in groepjes in de klas of zelf thuis mee oefenen, zodat vakdocenten zich in de les kunnen richten op de inhoud.
Pilot in de klas
Een belangrijk onderdeel van het project is het testen van de applicatie in de klas. De pilot die in het najaar gepland staat met de huidige versie van de app, fungeert als nulmeting. “De tool heeft een stevige wetenschappelijke inbedding en onderbouwing, maar is ontwikkeld en getest in het hoger onderwijs. Dat vraagt andere presentatievaardigheden,” vertelt Heleen. “We gaan nu eerst een vergelijkbare iteratie doen in het voortgezet onderwijs. Daarna testen we met leerlingen welke feedback werkt en wat aangepast moet worden om de app geschikt te maken voor het VO.”
Toenemende presentatieangst tegengaan
Dat de noodzaak groeit, merken scholen duidelijk. “Leerlingen filmen zichzelf ontzettend veel, vooral voor sociale media, maar zijn zich daardoor óók bewuster van hoe ze overkomen,” zegt Heleen. “Die druk maakt de presentatieangst juist groter.” Een tool die leerlingen een veilige oefenomgeving biedt en helpt om ontspannen voor de klas te staan, zou volgens haar een belangrijke stap zijn in het vergroten van hun zelfvertrouwen.
