Maak je niet (te) druk? - Column Daniël Wigboldus

Maak je niet (te) druk? - Column Daniël Wigboldus

Jezelf niet druk maken is makkelijker gezegd dan gedaan. Er is nogal wat om je druk over te maken. Kortetermijndrukte: ben ik voldoende voorbereid voor het overleg van vanmiddag? Middellangetermijndrukte: krijg ik dat stuk wel af voor de zomervakantie? En langetermijndrukte: is er wel werk voor mij als mijn contract afloopt? En dan heb ik het alleen nog maar over werkgerelateerde zaken.

Stressgevoelens komen niet uit het niets. Ze zijn zelfs functioneel te noemen. Stress maakt ons lichaam klaar voor actie. Onze zintuigen nemen waar dat iets niet goed gaat. Er dreigt gevaar. Het stresssysteem gaat in werking en ons lichaam gaat in standje superalert. Klaar om aan te vallen of weg te rennen. Een prima systeem in de natuurlijke wereld.

In de wereld die wij mensen zelf geschapen hebben, lijkt dit systeem echter deels tegen ons te kunnen werken. Wanneer je in de file staat en het stresssysteem in werking gaat op het moment dat je je realiseert dat je te laat gaat komen, kun je geen kant op. Je hart gaat sneller kloppen, je ademhaling versnelt, je bent klaar voor actie, maar kunt nergens heen. Achter de computer: van hetzelfde laken een pak. Zittend in je bureaustoel reageert je lichaam op wat er via het scherm tot je komt. Maar een directe uitweg of uitlaatklep is er niet.

Geregeld voel ik mijn lijf in een verhoogde stresstoestand staan. Mijn behoefte is dan groot om snel te reageren op een lastige mail, om het onderhavige probleem direct aan te pakken. Soms is dat nodig, soms ook niet. Wanneer ik wat langduriger ‘gestrest’ ben, kan dat helpen om alert te blijven. Maar dat is wel kostbaar. Het gaat ten koste van rust, herstel en reflectie. Ik word kribbig, kortaf en ga onredelijk reageren op kleine dingen waar ik me niet druk om zou moeten maken. De mensen dicht om mij heen om wie ik veel geef, merken dat als eersten en wijzen mij daarop. Gelukkig maar. Het is voor mij een belangrijk signaal dat ik het wat rustiger aan moet doen, de boel de boel moet laten en lekker gaan wandelen of een (hele) slechte film kijken.

Door de jaren heen heb ik geleerd te luisteren naar mijn naaste omgeving en te letten op mijn eigen gedrag. Nog steeds zijn er periodes dat ik, eigenwijs als ik ben, mezelf te weinig ontspanning gun omdat ik vind dat het werk dat van mij vraagt. Stom. De kwaliteit van mijn werk, merk ik steeds vaker, is erbij gediend dat ik mezelf voldoende hersteltijd gun. Weekeinden, vakantieperiodes, en slechte films gaan niet ten koste van mijn werk, maar faciliteren het. Rust en herstel maken alertheid, geconcentreerdheid en doorzettingsvermogen mogelijk. Het gaat om een goede balans.

Ik wens iedereen voldoende rust en herstel toe. Gun jezelf je weekeinden, vrije dagen en vakantie. Ontspan je tijdig, juist in deze veeleisende covid-tijden. Dat gaat niet vanzelf. Zeker bij het thuiswerken kan stoppen met werken echt lastig zijn. Laten we hier samen aan werken en elkaar het goede voorbeeld geven als werknemers en leidinggevenden. Je druk maken is geregeld nuttig en nodig, jezelf ontspannen ook.

Daniël Wigboldus is voorzitter van het college van bestuur. De andere leden zijn de vicevoorzitter (vacature) en rector magnificus Han van Krieken.

Aan deze website wordt nog gewerkt. Meer informatie: 'een nieuwe website'.