Daniël Wigboldus
Daniël Wigboldus

Meerstemmigheid - Column Daniël Wigboldus

Als Radboud Universiteit hebben we als missie dat we willen bijdragen aan een gezonde vrije wereld met gelijke kansen voor iedereen. Hoe verhouden we ons als betrokken universiteit tot een wereld waarin sprake is van langdurige conflicten en oorlogen, van uitsluiting, geschonden mensenrechten en onschuldige slachtoffers? Ik lig er wakker van.

Een belangrijke maatschappelijke bijdrage van universiteiten ligt in het faciliteren van het wetenschappelijk debat, het delen van kennis en het duiden van maatschappelijke ontwikkelingen. Dit kan leiden tot een meerstemmig geluid waarbij in sommige gevallen de visies ver uit elkaar lopen. Maar, menige maatschappelijke verandering is vanuit deze meerstemmigheid op een universitaire campus gestart. Duidelijke tegenstemmen die klinken aan universiteiten zijn hierbij van alle tijden en alle continenten. 

Studenten en medewerkers van een universiteit spelen de hoofdrol. Zij stellen moeilijke vragen, formuleren antwoorden, nemen stelling in en debatteren met elkaar. Dat kunnen ongemakkelijke vragen, antwoorden, stellingnames en debatten zijn. Zo ongemakkelijk dat ze door sommigen (en soms door velen) als onwenselijk gezien worden. De uitdrukkelijke rol van de universiteit is om gedachtewisselingen te faciliteren. De Magna Charta Universatum verwoordt het als volgt. 

“As they create and disseminate knowledge, universities question dogmas and established doctrines and encourage critical thinking in all students and scholars. Academic freedom is their lifeblood; open enquiry and dialogue their nourishment.”

Het faciliteren van de academische vrijheid voor een open dialoog doet de universiteit door haar studenten en medewerkers ruimte te geven om dit te doen. Het is van groot belang dat er op een universitaire campus plaats is voor uitwisseling van gedachten, voor het debat, en ook voor duidelijke tegenstemmen. Vanzelfsprekend gebeurt dit op inhoud en met respect voor elkaar. Ja, dat kan leiden tot ongemak. Maar, het niet toestaan van debat en tegenspraak aan een universiteit zal uiteindelijk tot een nog groter ongemak leiden. Als je op een universitaire campus niet van inzicht kunt verschillen, waar kan het dan wel? Echter, wees erop voorbereid dat aan een universiteit elke mening, elke vraag, elk inzicht, door anderen kritisch beschouwd mag, kan en zal worden. 

Betekent dit dat alles maar moet kunnen aan een universiteit? Nee. Ook als Radboud Universiteit geven we duidelijk aan dat we respectvol met elkaar om dienen te gaan. Er is op onze campus geen plaats voor ongewenst gedrag zoals intimidatie, agressie, vernieling, discriminatie of uitsluiting in welke vorm dan ook. Daar zijn we heel duidelijk in. De grenzen liggen deels vast in de wet en deels zijn deze verankerd in onze eigen gedragscode en regelgeving. Vooral hebben ze er mee te maken dat we nòg zo van mening mogen (en moeten) verschillen aan onze universiteit, maar dat we dit met respect voor en luisterend naar elkaar doen. Academische vrijheid komt met een academische verantwoordelijkheid die deze vrijheid mogelijk maakt. Ik citeer nogmaals de Magna Charta Universatum:

“Universities are non-discriminatory spaces of tolerance and respect where diversity of perspectives flourishes and where inclusivity, anchored in principles of equity and fairness, prevails.”

Als college van bestuur zijn we zeer terughoudend in het stelling nemen in een wetenschappelijk of maatschappelijk debat. Het is onze taak om het debat zo goed mogelijk te faciliteren en tegelijkertijd om de grenzen te bewaken die hierbij voorwaardelijk zijn. Wij staan ervoor dat een diversiteit aan inzichten, perspectieven en meningen gedeeld en vervolgens weer bekritiseerd kunnen worden. Wij staan voor meerstemmigheid, ook, of juist, als deze niet harmonieus is. Maar, altijd met respect voor elkaar en de wereld waarin wij leven. Daarin nemen we wel duidelijk stelling. 

Daniël Wigboldus is voorzitter van het college van bestuur. De andere leden zijn de vicevoorzitter Agnes Muskens en rector magnificus José Sanders. De leden van het college van bestuur schrijven ieder regelmatig een column.

Contactinformatie

Organisatieonderdeel
College van Bestuur