Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

Mens, wat bezielt je? Annelies weet het beter! ...toch?

Soms weet ik het even niet. Maar gelukkig heb ik daar een oplossing voor. Ik trek mijn hardloopschoenen aan en ga naar buiten. Ik zet mijn hoofd uit en focus op mijn lichaam. Ademhalen, de cadans van mijn voeten op de weg, de natuur om mij heen. Het duurt dan vaak niet lang voordat een oplossing voor mijn vraagstuk boven komt borrelen. Mijn lichaam en brein werken samen op een manier die ik niet helemaal begrijp, maar waar ik wel de vruchten van pluk. Dit is een voorbeeld van belichaamde cognitie (#embodiedcognition). Als mens detecteer ik, denk ik en handel ik door me door de wereld heen te bewegen.

AI heeft deze optie niet. Een taalmodel lijkt heel intelligent, maar maakt soms ook hele domme fouten. Een taalmodel stelt het antwoord namelijk op door de statistische mogelijkheid van een volgend teken te berekenen. Het spuugt letterlijk tekens uit, maar echt begrip heeft het systeem niet. Bij vraagstukken waar bijvoorbeeld ruimtelijke logica bij komt kijken, moet het eerst een model opbouwen op basis van gedrag en natuurkundige principes. Een kind van zes kan dat soort vraagstukken intuïtief veel sneller oplossen.  

Een relevante vraag in AI-onderzoek is dan ook of een fysiek lichaam een voorwaarde is voor echte intelligentie (#embodiedAI). Dat zet mij aan het denken. 

Want als ik kijk naar de meeste AI-toepassingen die we ontwikkelen, zie ik in de fysieke wereld een beweging de andere kant op. AI is veelal alleen toegankelijk via een #beeldscherm. Dat betekent dat we stil gaan zitten, en die fysieke dimensie even opzijzetten. Maken we ons daarmee niet stiekem minder intelligent?    

Annelies de Mol is leraar Engels en teacher in residence bij NOLAI en  schrijft over AI in het voortgezet onderwijs

Daarom ben ik zo blij met het project dat NOLAI uitvoert in samenwerking met een Montessori #basisschool. In dit project wordt onderzocht hoe we educatieve AI kunnen ontwikkelen zonder tussenkomst van een beeldscherm. Data wordt verzameld via sensoren en niet middels muisklikken. Zo kan de leerling zich gewoon door de ruimte bewegen en leren door te doen. Deze aanpak met tastbaar leermateriaal vind ik heel waardevol en  ik ben superblij dat dit project er is.

Want #leren is wat mij betreft een fysiek proces. Daarom moedig ik mijn leerlingen steeds vaker aan om tijdens het creatieve proces hun aantekeningen en mindmaps met de hand te maken. Het ondersteunt hun leerproces en helpt ze om hun eigen gedachten beter te verwoorden. Bijkomend voordeel: ik krijg zo regelmatig authentiek werk te zien. Ook knijp ik een oogje toe als ze even niet stilzitten. Met stil zitten en heel hard denken kom ik er zelf immers ook niet uit, met een rondje rennen kom ik verder.

Geschreven door
Annelies de Mol is leraar Engels en examencoördinator op het Bonaventura Agora Leiden. Als teacher in residence is zij ook betrokken bij hashtag#NOLAI, het nationaal onderwijslab AI. Annelies schrijft over AI in het voortgezet onderwijs. Hoe kan AI écht van toegevoegde waarde zijn voor leraren en leerlingen?