Hoe en waar zware elementen zoals goud, platina en uranium worden gevormd, is een van de fundamentele vragen van het ontstaan van het universum. Het ENGRAVE-team heeft aangetoond hoe deze elementen worden gesmeed in zeldzame en krachtige supernova-explosies. Bij deze explosie, waarbij twee neutronensterren botsen, worden de zware elementen die tweederde van het periodiek systeem vormen, waaronder edelmetalen, zeldzame aardmetalen en uranium, gemaakt. Door dit proces in kaart te brengen, heeft het team inzicht gekregen in de bouwstenen van zowel de aarde als de mensheid.
Nieuwe Europese prijs voor onderzoek naar de oorsprong van de bouwstenen van de aarde
De elementen waaruit onze planeet en ons lichaam bestaan, zijn ontstaan door enorme botsingen tussen sterren. Dit inzicht heeft een internationale onderzoekssamenwerking (ENGRAVE) waar een aantal Radboud-onderzoekers onderdeel van uit maken, de allereerste ‘Into Change Award’ opgeleverd. Met de prijs is een bedrag van ruim 1 miljoen euro gemoeid.
Vingerafdrukken
Astronoom Andrew Levan is vanuit de Radboud Universiteit betrokken bij het project: ‘Het werk binnen ENGRAVE is gericht op het vinden van de vingerafdrukken van zware elementen in vluchtige lichtflitsen. Dat is niet makkelijk, want deze bronnen zijn zwak, ze stralen het grootste deel van hun licht uit in een kleur die roder is dan het oog kan zien, en om de waarnemingen veilig te stellen, moet je snel handelen.’ Astrofysicus Peter Jonker voegt daar aan toe: ‘Het succes van ENGRAVE komt voort uit het besef dat Europees onderzoek samen sterker is dan apart. Daardoor is het ons gelukt om een grote, diverse en zeer competente samenwerking op te bouwen.’
Het werk van ENGRAVE heeft de kennis over hoe veel elementen worden gevormd, waaronder elementen die cruciaal zijn voor het leven zoals wij dat op aarde kennen, opnieuw gedefinieerd. ‘Het is een grote eer voor ENGRAVE om met deze prijs te worden erkend’, voegt Levan toe. ‘We hopen in de komende jaren een antwoord te kunnen geven op de vraag waar elk element dat we kennen vandaan komt, en ENGRAVE is klaar om een cruciale rol te spelen in deze zoektocht.’
De ‘Into Change Award’ wordt uitgereikt door het Deense ministerie van Hoger Onderwijs en Wetenschap en erkent uitmuntend Europees onderzoek en de waarden die daaraan ten grondslag liggen: nieuwsgierigheid, samenwerking, verantwoordelijkheid, respect en openheid. De prijs wordt op 15 december uitgereikt in Kopenhagen.
Contactinformatie
Meer weten? Neem contact op met de onderzoekers zelf of met Persvoorlichting & Wetenschapscommunicatie via 024 361 6000 of media [at] ru.nl (media[at]ru[dot]nl).
- Contactpersoon
- prof. A.J. Levan (Andrew) , prof. dr. P.G. Jonker (Peter)
- Organisatieonderdeel
- Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica, Institute for Mathematics, Astrophysics and Particle Physics, Astrophysics
- Thema
- Universum