Nieuwe leerschool voor slimme aanpak van overvol energienet

Iris van Veghel, moderator en initiator van het programma, noemt het programma een proeve van samenwerking aan ‘het net van de toekomst’, bijvoorbeeld door lessen te trekken uit de toenemende problemen met het steeds zwaarder belaste energienet. Dan gaat het niet alleen om implementatie van nieuwe technologie, maar nadrukkelijk ook om wat er al is beter te benutten. ‘We kunnen niet overal in het net nieuwe technologie implementeren om real-time exact te weten wat er in het net gebeurt. Omdat er al heel veel wordt vastgelegd, is de inzet van het programma vooral om op basis hiervan nieuwe kennis op te doen over het net.’

Echte co-creatie

Van Veghel noemt het programma een kroon op de nu tweeënhalf jaar bestaande ‘strategische alliantie’ tussen de universiteit en Alliander. ‘Het is geen eenmalige cursus. Juist omdat we al langer intensief samenwerken, kunnen we een programma opzetten waar beide partijen van profiteren.’ Voor Alliander geldt bijvoorbeeld het belang om zijn professionals aan zich te binden. Van Veghel: ‘Met  CHARGE heb je deze mensen iets interessants te bieden, omdat het aansluit op de problemen in hun dagelijks werk.’   

De cursus is een echte co-creatie, zo illustreert Van Veghel aan de ene kant de aangereikte expertise van dataprofessionals van de universiteit, met aan de andere kant – de helft van het programma – het werken aan casussen uit de dagelijkse problematiek van netbeheerders. Achterliggende gedachte is dat de deelnemers direct de nieuwe kennis kunnen toepassen op hun dagelijks werk. De majeure problemen vereisen de inbreng van een groter scala partijen, zegt Luca Consoli, een van de docenten: ‘Als kennisinstituut kun je het niet alleen, ook de marktpartijen of de bestuurders kunnen niet los van elkaar de problemen oplossen. Een partij die denkt het alleen te kunnen, maakt het probleem vaak nodeloos ingewikkelder.’ 

Verdelen van schaarste

Hoewel de nadruk ligt op data-analyse (wanneer en waar precies dienen de knelpunten zich aan?), is er ook ruimte voor de maatschappelijke en ethische dilemma’s. Dit laatste ligt onder anderen in handen van Luca Consoli. De hoofddocent bij het ISIS (Institute for Science in Society) belicht bijvoorbeeld het besluitvormingsproces: ‘Aan wie geef je prioriteit bij schaarste? Aan inwoners, aan de industrie, aan instellingen? Op welk moment moet je waar de congestie aanpakken? Professionals moeten schaken op veel borden tegelijk. Het proces is ingewikkeld.’

Met een probleem als het vastgelopen netwerk kun je twee kanten op, zo illustreert Consoli een veelvoorkomend dilemma met maatschappelijke vraagstukken: reageer je direct op de nieuwe omstandigheden (in dit geval: breid je de netcapaciteit almaar uit?), of neem je maatregelen om de problemen te voorkomen (hoe kun je bijdragen aan een verminderde energievraag?) ‘Het programma legt de nadruk op een echte verdieping van de data-analyse’, zegt Consoli. ‘Maar binnen de bedrijven moeten er ook duurzame navigators zijn die het hele plaatje overzien.’

CHARGE is een driedaagse vakoverstijgende cursus voor professionals in de energiesector. Deze eerste editie, van een mogelijk jaarlijkse programma, start begin november.