Binnen de NWA is de verbinding van samenleving en wetenschap essentieel. Overheden, onderzoekers, maatschappelijke organisaties en burgers ontwikkelen en benutten samen kennis om tot wetenschappelijke en maatschappelijke impact te komen. En aan de hand van wetenschapscommunicatie wordt kennis gedeeld in de samenleving om de betrokkenheid bij en het vertrouwen in wetenschap te vergroten. De projecten die toegekend zijn, worden dan ook opgepakt door een breed consortium van universiteiten, maatschappelijke organisaties en andere kennispartners.
In deze ronde ontvangen negen projecten financiering. De Radboud Universiteit is bij geen van deze projecten de penvoerder, maar is wel onderdeel van het consortium bij liefst zes verschillende projecten. De thema’s variëren van een nieuwe aanpak van biodiversiteitsherstel in veehouderijgebieden tot de gevolgen van het opschalen van offshore windparken.
EmPowerED
Enabling Positive Energy Districts through citizen-centered socio-technical models for upscaling of the heat transition
Het onderzoeksproject EmPowerED helpt bij het versnellen van de overgang naar duurzame energie en warmte in wijken, richting zogenaamde "Positive Energy Districts" (PEDs, wijken die meer energie opwekken dan verbruiken). Binnen dit project zal de faculteit Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit hieraan bijdragen door onderzoek te doen naar hoe deze energiepositieve wijken bestuurd en georganiseerd kunnen worden, hoe de energieplanning van deze wijken eruit kan zien en welke wetten en regels hierbij belangrijk zijn. Er wordt specifiek gekeken naar de samenwerking tussen de technische en energie-aspecten van wijken, de stappen richting energiepositieve wijken en hoe de energieplanning voor die wijken kan worden gedaan. Daarnaast wordt onderzocht hoe inwoners zelf mee kunnen doen in het bestuur van energie- en warmteoplossingen en hoe deze samenwerking past binnen de wetten en regels die een eerlijke energietransitie ondersteunen. Een deel van dit onderzoek wordt samen met de HAN en de gemeente Nijmegen gedaan in de Kanaalzone in Nijmegen.
Binnen de Radboud Universiteit zijn bij dit project Saskia Lavrijssen, Henk-Jan Kooij en Mark Wiering betrokken, naast partners van de universiteit als Alliander. De penvoerder is Floor Alkemade van de TU/eindhoven. Het project ontvangt 7 miljoen euro, exclusief co-financiering in kind van 1,2 miljoen euro.
Emergence at all scales
Waaruit bestaan ruimte, tijd en materie? Kunnen wij de duizelingwekkende variëteit van eigenschappen snappen die opduiken als er lego wordt gespeeld met miljarden elementaire deeltjes, atomen, moleculen of stukjes van materialen? Deze behoren tot de meest fundamentele vragen, en de wetenschappers die ze stellen werken op het terrein van emergentie. Wij willen emergentie begrijpen over alle lengte-schalen: van de aller-allerkleinste tot de kosmisch grootste. Ons doel is de algemene wetten voor emergentie te ontdekken, opgeschreven in de taal van de wiskunde. Deze ontdekkingsreis door zestig ordes van grote maken wij samen met citizen-scientists, kunstenaars, scholieren, een koele cocktail-mixologen.
De penvoerder is Jácome Armas van de Universiteit van Amsterdam. Het project ontvangt 7,1 miljoen euro. Namens de Radboud Universiteit zijn onder andere Walter van Suijlekom, Annegret Burtscher, Renate Loll en Frank Saueressig betrokken.
CurveBend
From biodiversity loss to a nature-positive society through mobilisation of collective action at the landscape scale
Wereldwijd staat de biodiversiteit sterk onder druk, en inspanningen om deze te herstellen slagen onvoldoende. Dit project ontwikkelt een nieuwe aanpak voor biodiversiteitsherstel in gebieden waar veehouderij een belangrijke vorm van landgebruik is. De onderzoekers richten zich vooral op nieuwe, gezamenlijke initiatieven waarin alle relevante partijen in een regio – zoals bewoners, boeren, de rest van de agroketen, natuurbeschermers, recreatieondernemers, gemeenten, provincies en waterschappen – elkaar versterken in plaats van tegenwerken. Om tot generieke oplossingen te komen, vergelijkt het project verschillende gebieden in Nederland, Zuid-Amerika en Oost-Afrika. Dit leidt zowel tot nieuwe regio-specifieke oplossingen als tot de uitwisseling van inspirerende, nieuwe ideeën.
De penvoer is Han Olff van de Rijksuniversiteit Groningen. Het project ontvangt 7 miljoen euro. Namens de Radboud Universiteit is Riyan van de Born betrokken.
PRELIFE
Pathways, Reactions, and Environments leading to LIFE: An interdisciplinary approach
Het ontstaan van leven is een van de grootste onopgeloste puzzels van de wetenschap. Er bestaan verschillende theorieën, maar er is geen consensus. PRELIFE is gebouwd op een interdisciplinaire aanpak waarin astronomie, biologie, aard- en planeetwetenschappen, informatica, natuurkunde, onderwijskunde, scheikunde en wiskunde samen werken aan de vraag 'Hoe en onder welke omstandigheden is het leven op aarde ontstaan, en hoe algemeen zijn deze omstandigheden in het heelal?'. Deze vragen leven ook in de maatschappij en daarom worden docenten, schoolkinderen en het publiek betrokken bij de zoektocht naar antwoorden, door middel van educatieve projecten en samenwerkingen met kunstenaars en musea.
De penvoerder is Inge Loes ten Kate van de Universiteit Utrecht. Het project ontvangt 7 miljoen euro, exclusief co-financiering in kind van 60.000 euro. Binnen dit project zullen Herma Cuppen en Evan Spruijt, onderzoekers bij het Institute for Molecules and Materials, bijdragen aan afzonderlijke onderzoeksprojecten.
ExpACT
Exposome ACTion perspectives
Nederland staat voor grote uitdagingen op het gebied van milieuverontreiniging, ook wel het exposoom genoemd. Luchtverontreiniging is een van de belangrijkste vervuilingsbronnen en leidt vaak tot politiek en maatschappelijk debat. In bewoonde gebieden vinden transities plaats in mobiliteit, energie en landbouw. Deze transities beïnvloeden de luchtkwaliteit, hetgeen leidt tot conflicten en beschadigd onderling vertrouwen tussen overheden, bedrijven en bewoners. Er is een duidelijke behoefte aan betere technologische meetmethoden en betrokkenheid van belanghebbenden bij het verzamelen en analyseren van luchtkwaliteitsdata. ExpACT zet innovatieve meettechnologieën en participatieve methoden in om deze uitdagingen aan te pakken in industriële, agrarische, stedelijke en werkomgevingen.
De penvoerder is Roel Vermeulen van de Universiteit Utrecht. Het project ontvangt 7 miljoen euro. Onderzoekers Simona Cristescu, Joris Meurs en Amir Khodabakhsh van het Life Science Trace Detection Laboratory (TD-Lab) van de Radboud Universiteit hebben daarvan 840.000 euro toegekend gekregen. Zij gaan in dit project nieuwe technieken ontwikkelen en toepassen voor het direct opsporen en monitoren van chemische stoffen in de lucht op verschillende afstanden. Lees meer over de rol van het TD-lab op de projectpagina van expACT.
DE-ESCALATING
De-escalating Aggressive Encounters between Frontline Workers and Citizens
Er ontstaat te vaak agressie tussen burgers en mensen die werken in handhaving, gezondheidszorg, openbaar vervoer en serviceverlening. Het project DE-ESCALATING onderzoekt hoe situaties, betrokken personen en hun interacties daar een rol bij spelen. De onderzoekers analyseren video’s van echte situaties, in combinatie met stressmetingen en de motieven van burgers en professionals. Vervolgens worden er strategieën ontwikkeld om agressie en geweld te voorkomen, of te verminderen. Van deze de-escalatie strategieën wordt onderzocht hoe effectief ze zijn. In dit project werkt de praktijk samen met de wetenschap om professionals beter te maken in het de-escaleren van agressie in hun werk.
De penvoerder is Marie Rosenkrantz Lindegaard van de NWO-institutenorganisatie NSCR. Het project ontvangt 7,2 miljoen euro.
Meer informatie over alle negen projecten en een volledig overzicht van alle consortiumpartners is te vinden op de site van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).