Batavierenrace (1983)
Batavierenrace (1983)

Radboud100: De geboorte van Nijmegen hardloopstad (1983)

De Batavierenrace, begonnen als een studentikoze hardloopwedstrijd, groeit uit tot de grootste estafetteloop van de wereld, elk jaar in het laatste weekend van april. Al bij het tweede lustrum in 1983 is de race niet meer weg te denken uit de hardloopkalender. Twee Batavieren van het eerste uur over de geboorte van Nijmegen als hardloopstad.

Stan Gielen: 'Teamspirit bepaalt het succes' 

'De sportcentra van Nijmegen en Rotterdam staan aan het begin, met de deelname in 1972 van twee delegaties aan een estafetteloop in Zweden. Onze Studenten Sport Raad pakte de handschoen op om ook in Nederland zoiets te organiseren, en om Nijmegen beter op de kaart te zetten. Geïnspireerd door de Batavieren, die de rivier waren afgezakt van Nijmegen naar Rotterdam, kwamen we op het idee tussen beide steden een estafetteloop te organiseren. Die route gaf echter veel te veel obstakels, ook omdat het erg lastig bleek in Rotterdam aan het eind van de middag, als de lopers aankomen, de wegen af te sluiten. Voor de tweede editie, in 1974, kozen we daarom een andere route, tot de dag van vandaag met de finish in Twente, langs een nieuw parcours door Duitsland en de Achterhoek - veel eenvoudiger te organiseren en minstens zo mooi.

Als voorzitter van de Sportraad ben ik nog te rade gegaan bij Jos Hermens, sinds de Olympische Spelen in 1972 dé hardloopman van Nederland. Als Nijmegenaar heeft hij een belangrijke impuls gegeven aan onze race. Een wedstrijd als de Batavierenrace past bij een universiteit, omdat bij zo’n estafette net als in de wetenschap de teamspirit het succes bepaalt. De bereidheid om samen te werken is voor een onderzoeker misschien nog wel een betere kwalificatie dan het aantal publicaties. Ook het overwinnen van onverwachte problemen is een overeenkomst. Iedere onderzoeksgroep komt dat tegen. Een mooie leerschool bood een van eerste edities, toen ik als deel van een groepje vrijwilligers de wisselpunten moest inrichten. Midden in de nacht werden we in Duitsland aangezien voor een verdachte cel. Het land had te maken met terreuraanslagen, en ons clubje midden in de nacht ergens in het midden van nergens wekte argwaan. Leg maar eens uit aan de politie wat je daar aan het doen bent. Het werd ze gelukkig snel duidelijk dat we bezig waren met het inrichten van een wisselpunt van een hardloopwedstrijd, niet met een aanslag.'

Stan Gielen was  betrokken bij de Batavierenrace als voorzitter van de Nijmeegse Studenten Sport Raad (1973-1975). Zijn specialiteit was het hinkstapspringen, met als hoogtepunt het nationaal kampioenschap begin jaren zeventig.   

Rob Cuppen: 'Stilstaan is ook voor een organisatie niet gezond' 

'De charme van de Batavierenrace is dat het nog steeds voor en door studenten is. Elk jaar zijn twaalf studenten bijna fulltime bezig met de organisatie, de helft uit Nijmegen, de andere helft uit Enschede. Het leuke is dat je die studenten weer tegenkomt in de organisatie of als vrijwilliger bij de andere Nijmeegse hardloopwedstrijden, zoals de Zevenheuvelenloop of de Stevensloop. Het is een hechte club. Bij een reünie van de Batavierenrace komen van heinde en verre de ex-commissieleden opdraven. 
Het is mooi te zien hoe van het een het ander kwam. De Nijmeegse club Batavierenlopers, ontstaan vanuit de estafette in Zweden, meenden dat een eigen atletiekvereniging de voorbereiding op dit soort evenementen wat eenvoudiger zou maken en een instrument zou zijn om de atletieksport onder de Nijmeegse studenten te bevorderen. Zo ontstond ’t Haasje. En ter gelegenheid van het eerste lustrum van ’t Haasje werd in 1984 de eerste Zevenheuvelenloop georganiseerd, de organisatie die ook tekent voor de Stevensloop en de Zevenheuvelentrail & hike. Door de betrokkenheid van al die lopers heeft Nijmegen kunnen uitgroeien tot hardloopstad, naast natuurlijk de prachtige omgeving.

Stilstaan is niet gezond, en dat geldt ook voor de zakelijke kant van de organisatie. Er zijn hier mooie innovaties geweest, ook voor duurzaamheid, zoals de contracten van Stichting Zevenheuvelenloop met de NS om lopers te bewegen met de trein naar Nijmegen te komen. Ook de chips in de startbewijzen, niet meer weg te denken bij alle grote wedstrijden voor de tijdregistratie, zijn een Nijmeegse uitvinding. De Batavierenrace heeft aan de wieg gestaan.'

Rob Cuppen was vanaf de vierde editie in 1976 betrokken bij de Batavierenrace: als loper (negen edities), als commissielid (1984-1987), als vrijwilliger (onder meer vijftien jaar als chauffeur van het eerste Radboud/HAN-team) én als voorzitter van de Stichting Batavierenrace (2007-2019). 
 

Contactinformatie

Dit is een ingekorte versie van een verhaal uit het boek: 2023-1923. Honderd jaar Radboud Universiteit in 101 beelden. Dit jubileumboek verschijnt in mei 2023 en wordt uitgegeven door uitgeverij Boom.

Wil je meer weten? Mail dan naar communicatie [at] ru.nl (communicatie[at]ru[dot]nl). Wil je het boek alvast reserveren? Kijk dan hier.