Een single-point rubric kiest weer een andere benadering. Per criterium wordt één verwacht prestatieniveau beschreven. Hierdoor ligt de nadruk op waar studenten dit niveau overtreffen en waar nog verbetering mogelijk is. Dit maakt het type bijzonder geschikt als begeleidingsinstrument.
Een andere dimensie waar je rubrics op kunt vergelijken is of ze taakspecifiek of generiek zijn. Waar taakspecifieke rubrics direct aansluiten bij één concrete opdracht, zijn generieke rubrics breder inzetbaar, bijvoorbeeld voor vaardigheden die in meerdere cursussen (van een leerlijn) terugkomen. Alle bovengenoemde typen rubrics kunnen zowel als taakspecifieke en generieke rubric gebruikt worden.
Beoordelingsniveaus en indicatoren
De kracht van een rubric zit in de uitwerking van de beoordelingsniveaus en indicatoren. Deze moeten duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn en een logische opbouw hebben, zodat ze de ontwikkeling van studenten zichtbaar maken.
Goede indicatoren zijn concreet en meetbaar, maar ook begrijpelijk en positief geformuleerd voor studenten. Ze beschrijven wat je als docent daadwerkelijk kunt waarnemen en maken expliciet wat een sterke prestatie kenmerkt. In de praktijk helpt het vaak om indicatoren te baseren op bestaand studentenwerk. Ook overleg met collega’s en studenten draagt bij aan scherpere en beter bruikbare formuleringen.
Rubrics zijn breed toepasbaar: van het beoordelen van inzicht en toepassing van kennis tot hogere-orde denkvaardigheden, vaardigheden in uitvoering en het maken van producten zoals essays of presentaties.
Meerwaarde van rubrics
Voor docenten zorgen rubrics vooral voor meer houvast in de beoordeling. Het beoordelingsproces verloopt vaak sneller en consistenter, en verschillen tussen beoordelaars nemen af. Daarnaast bieden rubrics inzicht in waar studenten moeite mee hebben, wat waardevolle input kan zijn voor het verbeteren van het onderwijs.
Voor studenten zit de meerwaarde vooral in de transparantie. Ze weten beter waarop ze worden beoordeeld en krijgen hun feedback en feedforward overzichtelijk gepresenteerd. Dit helpt hen om gerichter te werken aan verbetering van de beoordeelde vaardigheid of vaardigheden en versterkt hun vermogen tot zelfregulatie.
Stappenplan voor ontwikkeling
Het ontwikkelen van een rubric begint bij het bepalen van de context: gaat het om een generieke of taakspecifieke rubric? Vervolgens leg je een duidelijke verbinding met de leerdoelen en bepaal je welke criteria dus centraal moeten staan in de beoordeling.
Daarna kies je de functie van de rubric – formatief of summatief – en ontwerp je de beoordelingsniveaus. Het formuleren van indicatoren is daarbij een cruciale stap: begin bij het hoogste en laagste niveau en werk van daaruit de tussenliggende niveaus uit. Het aantal niveaus kan per criterium verschillen. Tot slot leg je de normering vast, kalibreer je de rubric met medebeoordelaars en evalueer je de rubric na gebruik, zodat deze verder verfijnd kan worden voor volgende keren.
Rubrics in onze digitale leeromgevingen
Rubrics kun je zowel op papier invullen of doormiddel van een tabel in bijvoorbeeld Excel, maar rubrics zijn ook goed te integreren in onze digitale leeromgevingen zoals Ans en Brightspace. In deze systemen kun je specifiek analytische rubrics opbouwen met meerdere criteria en niveaus, waarbij per criterium een score of weging wordt toegekend. Dat maakt het mogelijk om verschillende onderdelen van een opdracht een eigen gewicht te geven binnen de beoordeling en zo op een eenvoudige manier de opdrachten of essays van je studenten na te kijken.
Meer informatie
Meer weten over rubrics, welke rubric bij jou en je cursus past en/of hoe je deze rubric effectief kunt inzetten in de digitale leeromgeving, dan helpen we je natuurlijk graag. Maak een afspraak of kom langs bij TIP Letteren!
