Als alternatief voor de afgelaste demonstratie in Utrecht waren vanmiddag verschillende acties op de campus van de Radboud Universiteit. Na een actualiteitencollege van Radboud Reflects en Vox over het demonstratierecht volgde een walk-out, waar studenten en medewerkers naar het Linnaeusgebouw liepen voor een actie georganiseerd door WOinActie. Daar volgden toespraken van vakbonden, leden van WOinActie en collegevoorzitter Daniël Wigboldus. Op het plein werd gezamenlijk een rood vierkant gevormd van medewerkers en studenten die hun stem lieten horen tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs.
Terugblik: alternatieve demonstratie op campus tegen bezuinigingen kabinet
Vanmiddag vond om 13:30 een alternatieve demonstratie plaats tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs, georganiseerd door WOinActie.
Toespraak collegevoorzitter Daniël Wigboldus
'Mijn naam is Daniël Wigboldus. Ik ben voorzitter van het college van bestuur van de Radboud Universiteit. Hoewel ik begrijp dat de geplande demonstratie in Utrecht vandaag onder de huidige omstandigheden niet door kan gaan, is dat echt jammer. Want de boodschap dat onderzoek en onderwijs de basis vormen voor de toekomst van Nederland blijft staan. Ik sta hier vandaag met twee oproepen.
De eerste is een oproep om de bezuinigingen op het hoger onderwijs terug te draaien. De tweede is een oproep tot verdraagzaamheid die hieraan gerelateerd is.
Oproep 1.
Dit kabinet is voornemens om jaarlijks ruim één miljard te bezuinigen op hoger onderwijs en wetenschap. Dat is onverstandig.
Kennisontwikkeling, educatie en innovatie zijn heel hard nodig in ons land dat voor grote uitdagingen staat. Klimaatproblematiek, energietransities, vergrijzing, een betaalbare gezondheidszorg, migratie, geopolitieke ontwikkelingen, om maar wat te noemen.
Onze universiteiten helpen Nederland vooruit. Dan is het onbegrijpelijk dat er zo stevig wordt bezuinigd op onderwijs en wetenschap. De beste investering in de toekomst is een investering in educatie, in jonge mensen, in de oplossingen van morgen. Ook als je puur economisch kijkt is investeren in onderwijs en onderzoek verstandig. Elke euro die in onderwijs en onderzoek wordt geïnvesteerd levert 2,5x zoveel op. Ook het Draghi rapport benadrukt het belang van investeringen in onderzoek en innovatie voor de toekomst van Europa. De huidige bezuinigingen leveren wellicht op korte termijn verlichting op in de begroting maar op lange termijn schiet je jezelf ook economisch in de voet. Penny wise, pound foolish.
In 2021 is in opdracht van de Tweede Kamer gekeken naar de bekostiging van universiteiten. Toen bleek dat universiteiten in 2018 al 1,1 miljard te kort kwamen. Het vorige kabinet heeft een deel, maar niet alles daarvan aangevuld. Dat zorgde kort voor wat verlichting op de werkvloer. Het huidige kabinet haalt deze aanvulling, en zelfs nog méér, nu weg.
De gevolgen zijn groot. Heel groot. Het duurt jaren, en soms decennia, om onderwijs- en onderzoeksprogramma’s van de kwaliteit zoals we die aan Nederlandse universiteiten hebben op te bouwen. We mogen met recht trots zijn op de Nederlandse universiteiten, hun prestaties en hun aantrekkingskracht op jonge mensen uit de hele wereld. Wat biedt dat een kansen voor Nederland.
Met de stapeling van ingrijpende bezuinigingen die voorliggen wordt in zeer korte tijd afgebroken wat zo zorgvuldig is opgebouwd door generaties studenten, docenten, onderzoekers en medewerkers, veelal eerder met passie en liefde dan met geld. Het zal vele jaren kosten om dit weer op het huidige niveau terug te krijgen.
Universiteiten zijn natuurlijk bereid om gezamenlijk te bespreken hoe we ons hoger onderwijsstelsel zo gezond mogelijk kunnen houden. Hoe we toekomstgericht onderwijs en onderzoek kunnen bieden, met een faire werkdruk voor een faire prijs. Maar laten we dat beleidsrijk doen en niet met een botte bijl of grote zeis waar de korte termijn financiële doelstelling belangrijker lijkt te zijn dan lange termijn inhoudelijke argumenten en keuzes.
Oproep 2.
Aanstaande zaterdag, 16 november, is het de internationale dag van de verdraagzaamheid. The International Day of Tolerance, gestart door de Verenigde Naties in 1996. Kort wil ik hier, nu, stil staan bij het belang van verdraagzaamheid in een open samenleving als de onze.
Verdraagzaamheid maakt het mogelijk dat iedereen onbedreigd zichzelf kan uiten en zijn. Verdraagzaamheid is gericht op de ander. Waar de vrijheid van meningsuiting, waar wij hier gebruik van maken en het demonstratierecht gericht zijn op het laten horen en uiten van wat je zelf vindt, is verdraagzaamheid gericht op de ander. Op wat en wie de ander is en vindt. Dit rekening houden met de ander, maakt samenleven mogelijk. Maakt het mogelijk dat niet alleen jij, maar ook de ander zichzelf kan zijn zonder zich bedreigd te voelen.
Verdraagzaamheid kent drie belangrijke wortels:
- luisteren naar de ander
- empathie met de ander
- educatie, leren van en over de ander.
Universiteiten dienen niet alleen bastions van meerstemmigheid te zijn, van de vrijheid om je eigen ideeën te ontwikkelen, te delen en kritisch te toetsen en aan te scherpen. Als een universiteit alleen hieruit zou bestaan dan zou iedereen roepen, maar niemand luisteren. Nee, universiteiten dienen ook bastions van verdraagzaamheid te zijn. Van luisteren naar de ander, empathie met de ander en leren van en over de ander, juist als je het niet met elkaar eens bent. Alleen dan kunnen we leren van en met elkaar.
Laten we als gehele onderwijssector het goede voorbeeld blijven geven. Niet alleen als bastions van meerstemmigheid maar ook als bastions van verdraagzaamheid.
Dan is elke euro geïnvesteerd in onderwijs en onderzoek een euro geïnvesteerd in elkaar.'
