"Just another meaningless message to keep you from paying attention to all of the issues that really matter"

The Chewbacca defense: retorica in de rechtszaal volgens South Park

South Park is een van de langstlopende (animatie)series ooit. Vaak wordt er geschreven over hoe de makers in staat lijken om de toekomst te voorspellen, als er verhaallijnen uit de serie te herkennen zijn in de echte wereld (zie bijvoorbeeld hier). Maar, zoals we zouden verwachten van een satirische serie, het omgekeerde komt nog veel vaker voor: situaties uit de echte wereld worden gebruikt als uitgangspunt voor een aflevering of een verhaallijn. In de South Park aflevering Chef Aid zien we een rechtszaak waarin advocaat Cochran (in de echte wereld de advocaat van O.J. Simpson, maar in South Park de advocaat van een platenmaatschappij die het personage Chef aanklaagt) een slotpleidooi gaat houden. De verslaggever in South Park vraagt zich af of Cochran gebruik zal maken van wat wordt omschreven als ‘his famous Chewbacca defense’, die hij ook gebruikt zou hebben in de O.J. Simpson trial. Vervolgens zien we, in het slotpleidooi van South Parks Cochran-versie, inderdaad de Chewbacca defense. In een rechtszaak die gaat over de vraag of Chef moet stoppen met de claim dat hij de componist is van een fictief nummer van Alanis Morissette komt Cochran namens de platenmaatschappij met het volgende pleidooi:

‘Ladies and gentlemen, this is Chewbacca. Chewbacca is a wookie, from the planet Kashyyyk, but Chewbacca lives on the planet Endor. Now think about that. That does not make sense. […] Why would a wookie, an eight foot tall wookie, want to live on Endor, with a bunch of two foot tall Ewoks? That does not make sense. But more importantly, you have to ask yourself ‘what does this have to do with this case?’ Nothing. Ladies and gentlemen, it has nothing to do with this case. It does not make sense. […] And so you have to remember, when you’re in that jury room, deliberating and conjugating the Emancipation Proclamation, does it make sense? No. Ladies and gentlemen of this supposed jury, it does not make sense. If Chewbacca lives on Endor, you must acquit.’ (Het fragment is hier te zien.)

Het verhaal (met de afbeelding van Chewbacca erbij) heeft natuurlijk niets met de zaak te maken, maar toch is iedereen in de zaal en thuis erg onder de indruk van het pleidooi. Dat pleidooi is een duidelijke verwijzing naar Cochrans pleidooi in de O.J. Simpson-zaak. Cochrans pleidooi in die zaak wordt ook vaak beschreven als een pleidooi waarin irrelevante details uitvergroot worden om af te leiden en te verwarren. In plaats van een afbeelding van een wookie, gebruikt Cochran in die zaak onder andere een muts (‘This is a knit cap’) om heel uitgebreid het punt te maken dat die muts geen goede vermomming is. In zijn pleidooi zegt Cochran herhaaldelijk (onder andere over een handschoen die Simpson niet paste, maar ook over het bewijs van de tegenpartij): ‘It makes no sense. It doesn't fit. If it doesn't fit, you must acquit.’

Sinds de South Park-aflevering wordt de benaming Chewbacca Defense gebruikt voor het bewust afleiden en verwarring zaaien in een rechtszaak. Buiten de rechtszaal zouden we dit een red herring drogreden noemen: proberen een discussie te winnen door de aandacht te verleggen naar iets irrelevants.

Overigens is er dankzij Boris Johnson ook een speciale naam voor het toepassen van deze strategie in de politiek: the dead cat strategy. In een column schreef Johnson ooit ‘There is one thing that is absolutely certain about throwing a dead cat on the dining room table […] everyone will shout, ‘Jeez, mate, there’s a dead cat on the table!’ In other words, they will be talking about the dead cat – the thing you want them to talk about – and they will not be talking about the issue that has been causing you so much grief.’

Geschreven door
dr. Y.F.M. Linders (Yvette)
dr. Y.F.M. Linders (Yvette)
Dr. Yvette Linders is Universitair docent bij het Centre for Language Studies en het Departement Moderne talen en culturen.