Afgelopen dinsdag, 4 maart 2025, sprak Donald Trump het Amerikaanse Congres toe. De voor die gelegenheid ongekend lange speech (100 minuten) werd door de aanwezige Republikeinen met veel gejuich ontvangen. De Democraten hielden hun protest grotendeels in stilte door bijvoorbeeld bordjes met FALSE omhoog te houden (voor een uitgebreide factcheck van de toespraak ZIE HIER) of kleding met teksten of het blauw en geel van de Oekraïense vlag te dragen. Alleen het Democratisch congreslid Al Green sprak zich herhaaldelijk zo goed hoorbaar uit over het gebrek aan mandaat, dat hij – tot groot genoegen en zelfs plezier van de Republikeinen – verwijderd werd uit de zaal. De andere afkeurende geluiden vielen vaak weg tegen de ‘U.S.A. U.S.A.’ scanderende Republikeinen.
De tweedeling is de zaal was heel duidelijk en extreem, maar Trump deed op geen enkele manier zijn best om de groepen nader tot elkaar te brengen of om de president van alle Amerikanen te zijn. Op een aantal punten in zijn toespraak werd dat heel duidelijk. In een analyse van Trumps inaugurele rede bespraken we al eerder hoe hij nog steeds campagne lijkt te voeren en vooral spreekt tegen zijn eigen achterban en dat was nu niet anders. Niet alleen doet hij herhaaldelijk onjuiste uitspraken over het beleid van Biden (zie de hierboven gelinkte factcheck), maar ook als hij over of tegen de aanwezige Democraten praat zet hij zichzelf neer als superieur.
Hij begint zijn speech met de uitspraak ‘America is back’ en claimt grootse positieve veranderingen voor heel de Verenigde Staten: ‘The American dream is unstoppable, and our country is is on the verge of a comeback the likes of which the world has never witnessed, and perhaps will never witness again.’ Maar die brede Amerikaanse droom wordt al snel een Republikeinse droom als hij zegt ‘We won the popular vote by big numbers and won counties in our country, 2700 to 525 on a map that reads almost completely red for Republican.’ De nadruk ligt dan dus niet langer op het winnen en de vooruitgang van de Verenigde Staten, maar op de winst van de Republikeinen. Ook als hij het even later over ‘our presidency’ heeft, zal hij daar alleen de Republikeinen mee bedoelen. Dat wordt duidelijk als hij niet alleen Joe Biden ‘the worst president in American history’ noemt, maar ook de aanwezige Democraten bijna spottend toespreekt. Hij schetst een beeld van de Democratische Congres-leden als ondankbaar en niet tevreden te stellen. Dit is nu al zijn vijfde speech voor het Congres, zo zegt hij, en nooit krijgt hij steun van ze. ‘I look at the democrats in front of me and I realize there is absolutely nothing I can say to make them happy or to make them stand or smile and applaud. Nothing I can do.’ Hij maakt het nog extremer door te zeggen dat zelfs als hij een medicijn zou uitvinden voor de ernstigste ziekte, of als hij zou weten hoe ze de beste economie uit de geschiedenis of de laagste niveaus van criminaliteit ooit zouden kunnen krijgen, dan nog zouden ze niet tevreden zijn. (Waarmee hij dus in ieder geval lijkt toe te geven dat hij die antwoorden nu niet zal gaan geven. Wat hij ze in deze speech wel geeft, bespreken we in de volgende blogpost.)
Hij verwijst tijdens dit uitgebreide verwijt in eerste instantie misprijzend naar de Democraten met ‘these people sitting right there’. Want die mensen, die willen dus blijkbaar niet eens voor hem juichen ongeacht ‘these astronomical achievements’ (hoewel de laatstgenoemde prestaties dus hypothetisch waren). Vervolgens richt hij zich tot de Democraten zelf en vraagt, tot zichtbaar plezier van vice-president JD Vance die achter hem zit, ‘So, Democrats sitting before me, for just this one night, why not join us in celebrating so many incredible wins for America? For the good of our nation, let’s work together and let’s truly make America great again.’ Hij vraagt hier om een mate van enthousiasme die hij vermoedelijk ook zelf niet zal verwachten van de Democraten, zeker omdat hij ook uitgebreid uit de doeken doet in zijn speech welk Democratisch beleid hij allemaal afgeschaft en wegbezuinigd heeft.
Vervolgens gaat hij nog een stap verder met wat door veel Democraten ervaren zal zijn als provocatie. Hij stelt dat ‘weaponized government’ is beëindigd waarbij hij een voorbeeld geeft van wat hij daarmee bedoelt: ‘a sitting president is allowed to viciuously prosecute his political opponent, like me. How did that work out? Not too good. Not too good.’ Ook hier zet hij zichzelf dus neer als iemand die slecht beleid van de Democraten afschaft, maar – belangrijker nog – als iemand die ook hier als winnaar uit de strijd is gekomen en de Democraten te sterk af is geweest. En als iemand die wegkomt mat datgene waarvoor hij vervolgd werd.
Ook in de rest van zijn speech blijft hij Bidens beleid (en het Democratisch beleid in het algemeen) wegzetten als problematisch en zichzelf als degene die de problemen nu gaat oplossen. En waar hij eerder nog zei dat Democraten dat nooit waarderen, stelt hij iets later in zijn speech dat ze dat wel waarderen, maar het gewoon niet willen toegeven. Specifiek heeft hij het daarbij over wat Elon Musk met het Department of Government Efficiency (DOGE) doet. Hij bedankt Musk en zegt ‘Thank you very much, we appreciate it. Everybody here – even this side appreciates it, I believe. They just don’t want to admit that.’
Als het vervolgens gaat over belastinghervormingen die hij zal gaan voorstellen zegt hij ‘And I’m sure that the people on my right, I don’t mean the Republican right, but my right – right here – I’m sure you’re going to vote for those tax cuts, because otherwise I don’t believe the people will ever vote you into office. So I’m doing you a big favor by telling you that. But I know this group is going to be voting for the tax.’ Hij zet zichzelf hier nog eens neer als superieur aan de Democraten en claimt alvast hun instemming (en zegt bovendien tegen ze dat ze op het beleid zullen stemmen, als ze weten wat goed voor hen is).
Aan het eind van de toespraak keert Trump echter weer terug naar een verbindende toon (en naar de golden age, die hij ook in zijn inaugurele rede noemde) : ‘My fellow Americans, get ready for an incredible future because the golden age of America has only just begun. It will be like nothing that has ever been seen before. Thank you, God bless you, and God bless America.’ Dat het gaat om iets wat nog nooit vertoond is, dat zullen de Democraten dan vermoedelijk wel met hem eens zijn.
De hele toespraak is HIER te zien.
Afbeelding: Sagearbor, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
