Het doel van een Veni is 'creatieve ruimte scheppen voor avontuurlijke, talentvolle, baanbrekende onderzoekers, waarin zij onderzoek naar eigen keuze kunnen doen, een onderzoekslijn kunnen ontwikkelen en hun talent verder kunnen ontplooien'. De Veni is een persoonsgebonden wetenschappelijke beurs die zich richt op onderzoekers die recent gepromoveerd zijn.
Bewijzen en computerprogramma's: categorische instrumenten in de typentheorie
T. de Jong, FNWI
Softwarebugs kunnen leiden tot kostbare of zelfs gevaarlijke fouten. Hoe kunnen we garanderen dat een computerprogramma werkt zoals bedoeld? Met testen alleen kunnen we niet alle fouten uitsluiten. Vereist zijn: (1) een nauwkeurige definitie van wat het programma precies dient te doen (een specificatie) en (2) een wiskundig bewijs dat het programma aan die specificatie voldoet. Computerprogramma’s en bewijzen zijn doorgaans complex, dus deze twee zaken vereisen een precieze en verfijnde taal. Typentheorie is zo’n taal. Om uiteindelijk de verificatie van programma’s en bewijzen te bevorderen, zal dit project typentheorie uitbreiden met wiskundige instrumenten uit de categorieëntheorie.
Deeltjes in suspensies porren en bekijken
J.G. Meijer, FNWI
Hoe blijven grondlagen stabiel - of storten ze plotseling in? Om deze vraag te beantwoorden, bestuderen onderzoekers suspensies: mengsels van kleine deeltjes in vloeistoffen die het stromen en bezwijken van natuurlijke bodems nabootsen. Met behulp van speciale fluorescerende deeltjes en optische meettechnieken zullen ze de 3D bewegingen en rotaties van alle deeltjes volgen, terwijl de suspensie door geluidsgolven wordt verstoord. Zo kunnen de onderzoekers observeren hoe de bewegingen van de deeltjes op de kleine schaal bepalen of een suspensie faalt of stabiel blijft. Deze inzichten helpen de stabiliteit en het falen van geofysische systemen zoals modderstromen en dijken te verklaren.
Van Wiskunde naar Werkelijkheid in Post-Quantum Cryptografie
K. C. J. M. Reijnders, FNWI
Nergens worden nieuwe wiskundige ideeën zo snel vertaald naar dagelijkse toepassingen als in de post-quantum cryptografie. In dit vakgebied bestuderen cryptografen nieuwe algoritmes voor het versleutelen van data, zoals een WhatsAppje of een betaling op internet, zodat dit ook in de toekomst veilig en snel blijft. Hopelijk merkt de gebruiker niets van deze transitie naar post-quantum cryptografie, maar het is een hele uitdaging om ervoor te zorgen dat deze cryptografie net zo snel en compact is als onze oude cryptografie. In dit project vertalen cryptografen nieuwe wiskundige ideeën naar concrete toepassingen, zodat deze nieuwe cryptografie veilig en vlekkeloos werkt.
Integratie op het Menu
J. Alkorani, FFTR
In Nederland hebben Syrische nieuwkomers steeds meer horecagelegenheden geopend, wat de aandacht heeft gevestigd op hun sociale en economische impact. Minder bekend is hoe dit ondernemerschap de migranten zelf beïnvloedt, met name hun religieuze leven. Dit project onderzoekt hoe Nederlands beleid dat voedselondernemerschap stimuleert als integratieroute van invloed is op ideeën over ‘gematigde’ islam onder Syrische moslims. Met een focus op het decennium sinds de migratiegolf van 2015 verkent het onderzoek hoe nieuwkomers navigeren tussen ondernemerschap, religie en staatsbeleid. De bevindingen bieden nieuwe inzichten in de relatie tussen integratiebeleid, religieuze identiteit, sociale cohesie en inclusie in Nederland.
Empowered maar uitgeput? Het digitaal verzet en welzijn van moslimvrouwen
S. Azabar, FSW
Hoewel er groeiende aandacht is voor het verzet van moslimvrouwen tegen islamofobie in het dagelijks leven, is er weinig bekend over dit verzet op digitale platformen waar islamofobie welig tiert. En ook niet over welke gevolgen dit heeft voor hun welzijn. Hoe, waar en waarom verzetten moslimvrouwen zich tegen dominante narratieven online? En tegen welke prijs? Met een innovatief intersectioneel onderzoeksdesign, een combinatie van digitale etnografie, diepte-interviews en een unieke survey, wordt het digitaal verzet van moslimvrouwen in België en Nederland in kaart gebracht. Daarnaast wordt onderzocht welke gevolgen verzet heeft voor moslimvrouwen: emanciperend, put het hen uit of beiden?
De opkomst (en erosie) van collectieve onderhandelingsinstellingen: Lessen uit de oorsprong van het Nederlandse poldermodel, 1850–1940
V. Delabastita, FdM
Arbeidsmarktinstellingen rond collectieve onderhandelingen bepalen in grote mate het loon en arbeidsomstandigheden van vele Nederlanders. Toch weten onderzoekers nog verrassend weinig over hoe deze instellingen zich ontwikkelen, ondanks dat zij in veel landen, waaronder ook Nederland, aan terrein verliezen. Dit project vult die kenniskloof door de vroege opkomst van collectieve onderhandelingen te bestuderen, met Nederland als historische casus. Met nieuwe lange-termijndata bestudeert dit project hoe culturele en economische schokken de vroege arbeidsmarktinstellingen vormgaven. Deze inzichten zijn essentieel om te begrijpen waarom collectieve onderhandelingen nu onder druk staan en hoe zij opnieuw kunnen worden versterkt.
Migratiedeals herzien
A. Pijnenburg, FdR
Europese landen sluiten steeds vaker migratiedeals om migratiecontrole en asiel te verplaatsen naar andere landen. Deze deals schenden niet alleen de rechten van vluchtelingen en migranten, maar stellen Europa ook in staat zijn wettelijke verplichtingen te ontwijken door de verantwoordelijkheid af te schuiven op armere landen, wat mondiale ongelijkheid vergroot. Dit project onderzoekt de rechtmatigheid van deze verantwoordelijkheidsafschuiving, legt de last weer bij Europa door de rol van Europa en partnerlanden te herdefiniëren, en identificeert manieren om ze aansprakelijk te stellen. De uitkomsten kunnen het onderzoek naar internationaal vluchtelingenrecht vernieuwen, beleid ondersteunen, nieuwe rechtsgangen openen en het publieke debat beïnvloeden.
Dieper kijken: Een nieuwe analysemethode om verborgen DNA-mutaties te vinden
W. Höps, Radboudumc
Zeldzame ziekten treffen wereldwijd meer dan 300 miljoen mensen, maar bij meer dan de helft blijft de genetische oorzaak onbekend, waardoor een behandeling vaak onmogelijk is. In dit onderzoek wordt een gespecialiseerde DNA-analysemethode, de novo assembly, gebruikt om verborgen mutaties op te sporen die met standaardtesten worden gemist. Door duizenden patiënten met een zeldzame ziekte te bestuderen, vergroot dit werk onze kennis over complexe genetische veranderingen en helpt het om in de toekomst betere diagnoses te stellen.