Projecttekening Technisch leren lezen met ASR.
Projecttekening Technisch leren lezen met ASR.

Voortijdige stop voor project Technisch leren lezen met spraaktechnologie

Het co-creatieproject Technisch leren lezen met ASR (Automatic Speech Recognition) was een van de eerste co-creatieprojecten van NOLAI. De technologie die wordt ontwikkeld en onderzocht, laat leerlingen in het basisonderwijs gericht oefenen met technisch lezen en geeft leraren vaker en genuanceerder inzicht. Hiermee kunnen ze hun leesinstructies beter afstemmen op de individuele behoeftes van de kinderen. Het project stopt nu voortijdig door een onverwachte tegenvaller. Een doorstart wordt onderzocht.

Een veelbelovende start

De ontwikkeling van het project kende aanvankelijk een veelbelovende start, met intensieve samenwerking tussen school, onderzoekers en ontwikkelaar. “Het project had een vliegende start,” vertelt co-creatiemanager Eva van de Sande. “We hadden hele kort-cyclische sprints waarbij onderwijs, edtechbedrijf en onderzoekers vaak gezamenlijk op school waren om de applicatie te testen. Echt een co-creatieproject waarin de partijen gezamenlijk en gelijkwaardig samenwerkten dus.” 

Meer weten over dit project? Bekijk de projectpagina 

Het wegvallen van een cruciale partner

Juist toen de eerste opbrengsten zichtbaar werden, ging de oorspronkelijke ontwikkelpartner failliet en kwam het project onverwacht stil te liggen. Het faillissement had directe gevolgen voor het vervolg van het project. “We hadden geen ontwikkelpartij meer om de AI-gebaseerde spraaktechnologie en applicatie door te ontwikkelen,” aldus Eva. Toch werd al snel duidelijk dat stoppen geen optie was. Want er waren al veel inzichten opgedaan, een eerste proof of concept en de behoefte bij de onderwijsorganisatie was nog steeds groot. Daarom werd gezocht naar manieren om het project toch voort te zetten.

Co-creatiemanager Eva van de Sande van het project Technisch leren lezen met ASR
Co-creatiemanager Eva van de Sande is enthousiast over een mogelijke doorstart van het project Technisch leren lezen met ASR

Sterke basis 

Een belangrijke reden om door te gaan, was dat het project al verder was dan een eerste idee. Er lag een stevige basis die uitnodigde tot verdieping. “We hadden al waardevolle opbrengsten,” vertelt de co-creatiemanager. “Er was een dataverzameling met kinderspraak van veel verschillende stemmen en dialecten, er waren eerste analyses, een dashboard en de wetenschappelijke partij en de school hadden samen al een functioneel ontwerp voor de leerlingoefeningen gemaakt.” Tegelijkertijd werd duidelijk dat voor de volgende stap aanvullende expertise noodzakelijk was op die spraaktechnologie. “Als je die expertise op spraaktechnologie mist, is het beter om die opnieuw te zoeken, omdat je met zo’n project meer wil bereiken dan een proof of concept als er al zulke mooie stappen zijn gemaakt.” 

Scherpere inzichten door herijking

De gedwongen pauze bood onverwacht ook ruimte voor herijking en reflectie. Met de kennis uit de eerste fase wordt een vervolgproject inhoudelijk sterker, scherper en innovatiever. “Je hebt gewoon meer body en meer inzicht opgedaan,” legt Eva uit. “Door anders naar de data te kijken, kun je veel specifiekere informatie uit die spraaktechnologie halen en gerichtere terugkoppeling geven aan leraren.” Door bijvoorbeeld fouten te analyseren op categorieën van klanken en woorden, sluit de technologie nu nog beter aan bij de behoeften in de klas. Ook hebben we samen met ons tech-team vanuit NOLAI nog verdere iteraties gedaan op de spraakherkenning op woord- en klankniveau, waarvan we de inzichten mee kunnen nemen in deze herijking.

Een ‘new and improved’ project

Een mogelijke doorstart wordt dan ook nadrukkelijk gezien als een ‘new and improved’ versie van het project. “Inhoudelijk kijken we er echt anders naar,” vertelt de co-creatiemanager. “Met vernieuwde inzichten, een school die nog steeds heel gemotiveerd is, en de spraaktechnologie die zich inmiddels ook verder heeft ontwikkeld. Leraren blijken bovendien veel onderdelen van het eerdere ontwerp te willen behouden, wat bevestigt dat het project sterk is geworteld in de onderwijspraktijk. 

Betere uitkomsten 

Via een open call werd een nieuwe ontwikkelpartner gezocht die precies die expertise en ontwikkelkracht heeft die nodig is. De ambitie is helder: een laagdrempelige oefenomgeving die leraren beter inzicht geeft in leesontwikkeling en leerlingen gerichter ondersteunt. De co-creatiemanager verwoordt het als volgt: “Het was een moeilijke situatie, maar ook een moment waarop we zagen wat het project al heeft opgeleverd en hoe we daarmee verder kunnen op een manier die nog beter past bij wat scholen nodig hebben.”

Contactinformatie

Organisatieonderdeel
Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI)
Thema
Kunstmatige intelligentie