Portret Paula Heupel en Louise Stevens

Zo ontstond de gedragscode voor studenten

Stel je voor: je zit in een werkgroep en voelt je continu genegeerd. Of je bent op een studiereis en er worden ongepaste opmerkingen gemaakt. Het lijken misschien kleine voorvallen, maar ze kunnen een grote impact hebben. Wat doe je dan?

Studenten Paula Heupel en Louise Stevens, beide lid van de Universitaire Studentenraad, hopen dat in zulke situaties een duidelijke gedragscode kan helpen. Samen met andere betrokkenen, zowel medewerkers als studenten van de universiteit, werkten zij actief mee aan de totstandkoming van de nieuwe Gedragscode Studenten. Een document dat sociale veiligheid bevordert en houvast biedt binnen de universiteit.

Waarom een gedragscode? 

‘Het gaat nog wel eens mis’, zegt Louise. ‘Niet altijd op een zichtbare manier, maar juist in de grijze gebieden. Bijvoorbeeld wanneer een student zich buitengesloten, ongemakkelijk of niet serieus genomen voelt. Dan denk je: ‘Dit voelt niet oké, maar ik weet niet wat ik ermee moet.’ De gedragscode helpt om dat gevoel te erkennen én dat je weet: ik mág hier iets van zeggen.’

Volgens Paula is het belangrijk dat er duidelijke kaders zijn. ‘Een gedragscode is geen lijstje verboden, maar een richtlijn voor hoe we met elkaar omgaan. Zodat iedereen zich welkom en op zijn gemak voelt, dat is het doel.’

Een zorgvuldig proces

Het opstellen van de gedragscode was een zorgvuldig proces, vertellen de studenten. Tijdens de werksessies werden gedragscodes van andere universiteiten bestudeerd, gekeken naar de bestaande gedragscode voor medewerkers, en er werd uitgebreid gesproken over taalgebruik, toon en inhoud.

‘Over sommige zaken zijn we het allemaal snel eens’, zegt Louise. ‘Zoals dat discriminatie nooit thuishoort op de universiteit. Maar andere onderwerpen vroegen meer afstemming. Denk aan de vraag of je iets moet zeggen over socialmediagebruik of kleding.’

Voor Paula was het waardevol dat studenten actief werden betrokken bij het proces. ‘Het is fijn dat onze stem ertoe doet. Als studenten denken we graag mee over thema’s die ons aangaan. Hoewel het soms gebeurt, zou het wat mij betreft veel vaker en vanzelfsprekender moeten zijn dat onze mening wordt meegenomen.’

Meer dan alleen regels

Het eindresultaat draait niet alleen om wat níét mag. ‘De gedragscode benoemt juist ook wat we wél van elkaar verwachten: respect, openheid, écht luisteren naar elkaar. Het is een positieve leidraad geworden voor hoe we als studenten met elkaar omgaan’, legt Paula uit. 

Louise vult aan: ‘En het geldt niet alleen op de campus. We hebben er bewust voor gekozen de tekst zo te formuleren dat het ook toepasbaar is op studiereizen, borrels of feestjes. Want wat daar gebeurt, kan effect hebben op hoe je je voelt binnen de universiteit en je studie.’

De gedragscode benoemt juist ook wat we wél van elkaar verwachten: respect, openheid, écht luisteren naar elkaar. Het is een positieve leidraad geworden voor hoe we als studenten met elkaar omgaan.

Kort, duidelijk en toegankelijk

Een uitdaging was om de gedragscode beknopt én duidelijk te houden. ‘Niemand leest een document van twintig pagina’s,’ zegt Louise lachend. ‘Maar het moet ook niet zo vaag zijn dat niemand weet wat ermee bedoeld wordt. Het draait om de juiste balans: toegankelijk én concreet.’

Wat willen jullie andere studenten meegeven?

‘Je hoeft de gedragscode niet uit je hoofd te kennen,’ zegt Louise. ‘Maar als je globaal weet wat erin staat, kan dat al steun geven. Je weet: dit zijn de normen en waarden die we samen delen. Iets waar je elkaar op kunt aanspreken.’

Paula noemt een zin die haar het meest is bijgebleven: ‘Wees je bewust van de invloed van je gedrag op anderen.’ ‘Als iedereen dát in het achterhoofd houdt, maakt dat al een wereld van verschil.’

Daarnaast vindt Paula het belangrijk dat studenten weten waar ze terechtkunnen. ‘Als je iets meemaakt waar je zelf niet uitkomt, moet het eenvoudig zijn om hulp te zoeken. Bijvoorbeeld bij een vertrouwenspersoon.’

Een eerste stap

Louise en Paula hopen dat de gedragscode bijdraagt aan een positieve cultuurverandering. ‘Dit is een belangrijke eerste stap’, zegt Louise. ‘Misschien lijkt het klein, maar het is een noodzakelijk fundament: een gedeeld kader van normen en waarden.’ Paula vult aan: ‘En vooral ook een goed startpunt om het gesprek op gang te brengen.’

De gedragscode voor studenten is aan het begin van dit collegejaar gelanceerd. De gedragscode is onderdeel van het bredere project Prevent Care Cure, waarmee de universiteit structureel werkt aan het versterken van sociale veiligheid. 

Bekijk de gedragscode voor studenten