Radboud Universiteit
Zoek in de site...

Radboud Universiteit koop middeleeuws gebedenboek

Datum bericht: 2 juli 2021

Het team van Radboud Erfgoed kwam eind 2019 een vijfhonderd jaar oud gebedenboek uit Maastricht op het spoor. Voor ons was het al snel duidelijk dat het om een heel bijzonder handschrift gaat uit het Maastrichtse klooster Maagdendries (1352-1795). Het boek past heel goed bij onze collectie en we zijn heel blij dat we het eind 2020 hebben kunnen aankopen.

Het gebedenboek dateert van omstreeks 1500 en verkeert nog in originele, niet gerestaureerde staat. Het is gebonden in een leren band met stempels van Sint Servaas, bevat ingeplakte miniaturen, eigendomsnotities en andere gebruikssporen. Het bijna negenhonderd bladzijden tellende boek bevat bovendien opvallend veel literair complexe teksten met rijke beeldspraak. Dat alles maakt het tot een interessant onderzoeksobject voor boekhistorici, handschriftdeskundigen en literatuurwetenschappers.

Gebedenboek Maagdendries
Twee pagina’s uit het gebedenboek uit Maagdendries. Onderaan de linkerpagina vraagt de kopiist van dit boek (die scrijfersse) om een Ave Maria voor haar te bidden. Rechts een afbeelding met de jonge David die het hoofd van Goliath toont aan twee musicerende vrouwen.

Publiek toegankelijk

Graag stellen we het boek beschikbaar voor onderwijs en onderzoek. We hebben er daarom een video over laten maken terwijl het bovendien volledig gedigitaliseerd is. Iedereen kan het online doorbladeren. Bovendien is het boek vanaf 6 juli te zien in Museum Het Valkhof. Verder organiseren we in het najaar een boekensalon in de Universiteitsbibliotheek waar we het boek graag aan iedereen laten zien.


Speerpunt vrouwenkloosters

Kloostercollecties vormen een belangrijke kern in de collectie van de Radboud Universiteit. Dit is deels zo ontstaan door de vele schenkingen van kloosters die opgeheven werden en deels door actief aankoopbeleid. Zo is in de jaren zeventig de omvangrijke collectie van de redemptoristen in Wittem aangekocht en kwam in de jaren negentig de collectie van vrouwenklooster Soeterbeeck in huis.

In het Nijmeegse onderzoek ligt de focus op de boekcultuur en devotie in vrouwenkloosters. Het nu aangekochte gebedenboek uit Maagdendries is een prachtige aanvulling op de collectie handschriften uit vrouwenkloosters in Zuidoost-Nederland. ‘Het verbreedt ons palet en stelt ons in staat vergelijkende studies te doen’, aldus conservator Chris Dols.

Om haar Bijzondere Collecties en ander erfgoed beter zichtbaar te maken heeft de Radboud Universiteit in 2019 het programma Radboud Erfgoed ingesteld. Het team van Radboud Erfgoed brengt objecten uit de collectie onder de aandacht van studenten en onderzoekers en zorgt via digitalisering, exposities en evenementen dat de collectie voor een breed publiek toegankelijk wordt. Bovendien zorgt het met een actief acquisitiebeleid dat de collectie levend en dynamisch blijft. Het gebedenboek uit Maagdendries is de eerste grote aankoop vanuit Radboud Erfgoed en zal van 6 juli tot eind augustus worden tentoongesteld in Museum Het Valkhof.

Meer weten?