Zoek in de site...

Doe als Herodotus: kantel je blik!

Je zou er somber van kunnen worden: op scholengemeenschappen is er vaak slechts een klein groepje leerlingen dat Grieks opneemt in hun profiel. Dit zorgt voor (te) kleine groepen, dit leidt weer tot combinatieklassen, waarvan de uren dan vervolgens – volstrekt logisch volgens de roostermaker – terechtkomen aan de randen van de dag. Klinkt misschien poëtisch, maar in de praktijk betekent dat vaak het 8e of 9e uur les. Wie heeft daar nu zin in?

Dan is het donderdag 10 november, en zie: daar zitten ze, 23 leerlingen uit de (voor)examenklas met Grieks als examenvak. Ze zijn uit (bijna) alle kanten van Nederland gekomen naar de Radboud Universiteit in Nijmegen, voor de masterclass Grieks. Allemaal gekomen per trein, niet terugdeinzend voor mogelijke vertragingen (die voor velen helaas werkelijkheid werden). Dan weet je dus dat ze écht moeite hebben gedaan om op de plek van bestemming te komen. Klaar voor de special guest van de dag: de geschiedschrijver Herodotus, geboren in de 5e eeuw v. Chr. in Halicarnassus, het huidige Bodrum in Turkije. In zijn werk Historiën had hij zich ten doel gesteld om onderzoek te doen naar de oorzaken van de conflicten tussen Griekenland en Perzië, de confrontaties tussen West en Oost. Als Griekse historiograaf wilde hij zijn publiek niet alleen docere (iets leren), maar ook delectare (vermaken). Een soort historische pageturner, dus. Zijn interesse ging uit naar de cultuur en de gewoontes van verschillende volkeren. Herodotus was een wereldreiziger en trok onder meer naar Egypte en het gebied rond de Zwarte Zee. Een nieuwsgierige man, die inzicht wilde krijgen in de motieven voor de twee oorlogen die inmiddels ruim vijftig jaar achter hem lagen. Hij was niet alleen geïnteresseerd in zijn eigen volk, de Grieken, maar ook oprecht openstaand voor de tegenstander, de Perzen.

Herodotus wil ons ook laten kennismaken met bekende ‘femmes fatales’, stoere vrouwen die vooropgaan in de strijd, zoals Artemisia, als met mensen die er totaal andere gewoontes dan hij op na houden. Dit vertelt hij niet om hen uit te lachen, nee, het toont zijn wil om te begrijpen. Hij is zich bewust van zijn Griekse blik en probeert vooroordelen los te laten. Bij hem geen Hollywoodachtige zwart-wit scenario’s. Het vreemde blijkt soms verrassend vertrouwd en nog helemaal niet zo gek. Even je blik kantelen en je kijkt anders. Deze open blik en nieuwsgierigheid hebben de aanwezige leerlingen met hem gemeen. Ze luisteren vol aandacht naar de sprekers en stellen de vragen die ze hebben.

Ik hoop dat de leerlingen naast de informatie die ze hebben gekregen tijdens de masterclass, ook de bereidheid van Herodotus om de Ander te willen zien, overnemen. Om je in die ander te verdiepen, zonder meteen te oordelen. De stap nemen om even niet je eigen leefwereld als centrum te kiezen, maar je blik te kantelen zodat je vanuit een ander perspectief kijkt. Zou dat niet tot verrijking en toenadering tot die Ander kunnen leiden? Een mooie les in burgerschap!

Van deze gedachte word ik blij: de Griekse taal en cultuur hebben zoveel moois te bieden. Ook al zijn de klassen soms wat aan de kleine kant, ook al vraagt het wat lenig bochtenwerk om de klassen te combineren, ook al is het pas op het einde van de dag dat we ons over de Griekse teksten kunnen buigen, je kunt toch gewoon in navolging van Herodotus even je blik kantelen en zien: wat een voorrecht om met dit vak bezig te zijn!