Zoek in de site...

Sport in de Oudheid

De Olympische Spelen zijn iedere vier jaar het centrum van de (sport)wereld. Dit grootse evenement heeft haar wortels echter in de Griekse Oudheid. In de tijd van de antieke Grieken en Romeinen nam sport namelijk ook al een belangrijke plaats in binnen de samenleving. Zo werden er festivals georganiseerd waarbij wedstrijden in atletiek, vechtsporten of paardensport centraal stonden. Een groot deel van deze sporten worden tegenwoordig ook nog beoefend, zoals hardlopen, discus- en speerwerpen en boksen, maar er was ook sprake van hele andere vormen van sport.

Denk bijvoorbeeld ook eens aan de gladiatorenspelen en grootse spektakels die met name de Romeinen organiseerden. Bij deze Romeinse vormen van sport is er een duidelijk doel van entertainment te herkennen, waar de Griekse sport vaak meer op de deelname en competitie is gericht. Daarnaast was een belangrijk doel van sport in de Oudheid dat wat wij tegenwoordig fitness noemen. "Mens sana in corpore sano" is een bekend citaat van Juvenalis - een Romeins dichter uit de tweede eeuw na Christus - en betekent: "Een gezonde geest in een gezond lichaam". Dit citaat omschrijft perfect de mentaliteit van de Romeinse elite tegenover sport. In de Romeinse badhuizen kwam men vaak ook om te sporten op het sportveld dat daarvoor speciaal was aangelegd. Onder deze 'workouts' bevonden zich vaak ook bepaalde balsporten.

De sportwereld uit de Oudheid is zeer complex en heeft verbanden met veel verschillende aspecten van de samenleving; zo zijn de festivals in de eerste plaats een religieuze aangelegenheid, hebben de Romeinse spelen een belangrijke politieke functie en kunnen de Griekse (Olympische) Spelen een inkijkje geven in de Griekse (winnaars)mentaliteit.

Interessante vragen

  • In hoeverre zijn de moderne Olympische Spelen gebaseerd op de spelen van de Oudheid? Op welke manieren komen de moderne en antieke versies overeen en op welke manieren verschillen ze?
  • Hoe belangrijk waren de Olympische Spelen in de (Griekse) Oudheid? Welke rol namen de spelen in binnen de samenleving? Waarom kennen wij alleen de Olympische Spelen, terwijl er honderden verschillende spelen werden georganiseerd?
  • Waarom organiseerden de Grieken religieuze festivals en wat was de rol van de sportevenementen hierbij?
  • Waarom nam sport zo'n belangrijke rol in binnen de Griekse samenleving en hoe is de Griekse mentaliteit hierin terug te zien? Wat is de Griekse agon-mentaliteit?
  • Wie namen deel aan deze sportwedstrijden? Waar kwamen deze sporters vandaan? Hoe trainden de sporters voor de wedstrijden?
  • Op welke manieren verschilt de Romeinse sport van de Griekse sport? In hoeverre nemen de Romeinen de Griekse sporten en spelen over?
  • Hoe werkten de Romeinse gladiatorenspelen? Wie waren deze gladiatoren? In wat voor gebouwen werden deze spelen georganiseerd? Wat waren de achterliggende doeleinden van het organiseren van deze spelen en hoe werkte het principe van Brood & Spelen?
  • Welke sporten van tegenwoordig hebben hun oorsprong in de Oudheid? Hoe zijn deze sporten door de eeuwen heen veranderd of aangepast?
  • En er zijn natuurlijk nog veel meer mogelijkheden tot onderzoek met het thema Sport in de Oudheid.

Literatuur

Kijk vooral eens in deze boeken/naslagwerken/websites voor meer informatie over sport in de Oudheid en wellicht voor inspiratie voor het bedenken van een onderzoeksvraag.

  • http://ancientolympics.arts.kuleuven.be/index.html, website van de Katholieke Universiteit Leuven over sport in de Oudheid.
  • Christesen, P. en Kyle, D., A Companion to Sport and Spectacle in Greek and Roman Antiquity (Oxford 2013.
  • Meer literatuur is uiteraard te vinden via Google Scholar.

Deze handreiking voor een profielwerkstuk is gemaakt door de Faculteit der Letteren.