Ervaringsverhalen opleidingen en cursussen op het gebied van (hoog)begaafdheid

Voor Ellen van Leeuwen was leren altijd al meer dan het volgen van lessen. Vanaf jonge leeftijd keek ze anders naar de wereld om haar heen: observerend, analyserend, zoekend naar betekenis. Opgegroeid in het midden van het land, met zomers vol bos, water en boeken, ontdekte ze al vroeg dat haar manier van denken niet altijd aansloot bij de verwachtingen van school.

Ze herinnert zich hoe ze als kind thuiskwam en zei: “Ze leren me nu hoe ik moet leren lezen.” Een moment waarop ze besefte dat haar eigen logica niet altijd overeenkwam met die van het onderwijssysteem. In haar rapport stond bij actief spel dat ze er graag naar keek, deelnemen maakte vaak plaats voor observeren. Ook later, in het voortgezet onderwijs, bleef ze zich verbazen over hoe het soms voldoende was om simpelweg een trucje aan te leren om goed te presteren.

Het begin van een innerlijke zoektocht

Tijdens haar studententijd kwam er een kantelpunt. Door zich te verdiepen in hooggevoeligheid begon Ellen steeds beter te begrijpen hoe haar eigen belevingswereld werkte. Ze leerde haar scherpe observaties, gevoeligheid en behoefte aan diepgang niet langer te zien als losse puzzelstukjes, maar als samenhangende kwaliteiten.

Dat inzicht vormde de basis van haar persoonlijke ontwikkeling. Inmiddels woont ze met haar man en zoon in het rustige Zuid-Limburg, waar ruimte en balans de voorwaarden bieden om zich verder te ontwikkelen, dit keer niet op basis van verwachtingen van buitenaf, maar vanuit haar eigen waarden.

De keuze voor een stevige basis

Binnen haar werk kwam de vraag of ze hoogbegaafdheidscoördinator wilde worden. Omdat ze het belangrijk vond om deze rol vanuit inhoudelijke deskundigheid te vervullen, ging ze op zoek naar een passende opleiding. Ze wilde een programma dat wetenschappelijk onderbouwd was, breed in inhoud en diepgaand in aanpak.

Die zoektocht bracht haar bij de RITHA Practitioner opleiding

Volgens Ellen: De RITHA opleiding was naar mijn mening de beste opleiding die ik op dit gebied kon vinden.

Wat haar direct aansprak was de combinatie van een rijke literatuurbasis, een stevige theoretische onderlaag en de mogelijkheid om vanuit die kennis zelf te bouwen aan professioneel handelen.

Leren met ruimte voor eigen koers

Een van de meest waardevolle elementen van de opleiding was voor Ellen de ruimte om zelf richting te geven aan haar ontwikkeling, iets dat voor haar heel natuurlijk voelt. De opleiding bood heldere kaders, maar binnen die structuur mocht ze kiezen waar ze zich in wilde verdiepen.

Wat ik het allerfijnste vond is dat ik op een gegeven moment zelf de richting van mijn ontwikkeling mocht bepalen.

Die vrijheid motiveerde haar om zich te richten op begeleidingsvormen. Tijdens het werkplekleren ontwikkelde ze een leren-leren traject en in haar veldonderzoek onderzocht ze welke aanpassingen het voortgezet onderwijs kan inzetten voor meer- en hoogbegaafde leerlingen. Zo vulde ze de opleiding niet alleen in vanuit nieuwsgierigheid, maar ook vanuit impact.

Kennis die direct toepasbaar is

De RITHA opleiding beïnvloedde Ellen’s werk meteen. Vanuit het blok begeleiding paste ze de principes van strategietraining dagelijks toe in haar lessen en in leerlinggesprekken. Door de uitgebreide literatuurstudie kreeg ze meer houvast in gesprekken met ouders en zorgteams en kon ze vragen over hoogbegaafdheid veel scherper beantwoorden.

Ook ontdekte ze tijdens de opleiding dat positieve supervisie-intervisie bijzonder goed aansluit bij haar manier van coachen, een manier van werken die ze inmiddels inzet binnen haar eigen bedrijf.

Leren in verbinding met anderen

Naast de inhoud was ook de groep van grote waarde. De sfeer was warm, collegiaal en betrokken. Deelnemers hadden veel contact buiten de universteitsdagen om, iets wat Ellen enorm hielp tijdens de intensievere periodes van de opleiding. Want dat de opleiding tijd kost, staat vast, maar wat het oplevert, is minstens zo groot.
 

Wil jij net als Ellen je verder ontwikkelen in hoogbegaafdheid?

Bekijk ons volledige aanbod en ontdek welke opleiding bij jou past!

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoewel Monique al met hoogbegaafde leerlingen werkte en daar veel energie uit haalde, merkte zij dat haar handelen grotendeels ervaringsgestuurd was. Zij zocht theoretische verdieping en een stevig wetenschappelijk kader om haar pedagogisch-didactische keuzes te onderbouwen.

Van werken op gevoel, naar werken op fundament

Met die overtuiging startte ik de opleiding RITHA Practitioner. Hoewel ik al met hoogbegaafde leerlingen werkte en daar veel energie uit haalde, merkte ik dat mijn handelen grotendeels ervaringsgestuurd was. Ik zocht theoretische verdieping, conceptuele helderheid en een stevig wetenschappelijk kader om mijn pedagogisch-didactische keuzes te onderbouwen. Wat begon als professionele nieuwsgierigheid, groeide tijdens de opleiding uit tot een duidelijke professionele positionering. 

Een stevig theoretisch fundament

In het eerste deel van de opleiding werd een breed theoretisch fundament gelegd. We verdiepten ons in internationale literatuur, verschillende paradigma’s rondom hoogbegaafdheid en actuele wetenschappelijke discussies. Daarbij was er onder andere aandacht voor inzichten uit de positieve psychologie, gericht op welbevinden en veerkracht, evenals voor diverse perspectieven op talentontwikkeling als ontwikkelingsgericht paradigma. Daarnaast was er expliciet aandacht voor onderzoeksopzet, methodologie en academische verslaglegging.

Dit gaf mij niet alleen inhoudelijke kennis, maar ook inzicht in hoe wetenschappelijke kennis tot stand komt en hoe deze beoordeeld moet worden. In een veld waarin nog altijd veel aannames en hardnekkige misvattingen bestaan, leerde dit mij voorbij simplificaties te kijken en complexe ontwikkelingsvraagstukken met grotere precisie en nuance te benaderen. Juist deze academische basis helpt om onderwijspraktijken te verbinden met onderbouwde kennis. Het stimuleert een houding van kritisch denken, waarbij niet intuïtie of populaire opvattingen leidend zijn, maar zorgvuldig verzameld en getoetst bewijs. Voor mij vormt dat een essentieel uitgangspunt in het werken met (hoog)begaafde leerlingen.

Verdieping in sociaal‑emotionele ontwikkeling

In het tweede deel koos ik de module over sociaal-emotionele ontwikkeling bij hoogbegaafde kinderen. Hoewel alle modules mij aanspraken, sloot deze verdieping het meest direct aan bij mijn praktijk. Binnen deze module werd een belangrijk misverstand genuanceerd: de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafde leerlingen verloopt in de kern niet fundamenteel anders dan die van leeftijdsgenoten.

Wel kan het feit dat leerlingen met een zeer hoge cognitieve begaafdheid zich vaak in een minderheidspositie bevinden, specifieke ervaringen en vragen oproepen. Wanneer het tempo van denken, begrijpen of leren sterk verschilt van dat van leeftijdsgenoten, kan dat leiden tot gevoelens van vervreemding, onzekerheid of twijfel aan het eigen functioneren.

Vanuit ontwikkelingspsychologisch perspectief werd daarom het belang van ontwikkelingsgelijken (peers) onderbouwd in relatie tot identiteitsvorming en sociaal-emotioneel welbevinden. Contact met cognitief vergelijkbare leeftijdsgenoten maakt wederkerigheid, herkenning en een gevoel van verbondenheid mogelijk. 
Ook is een betekenisvolle volwassene essentieel met wie expliciet gesproken kan worden over hoogbegaafdheid, zelfconcept en mogelijke asynchrone ontwikkeling.
Deze inzichten hebben mijn pedagogisch handelen verdiept. Sinds het volgen van deze module organiseer ik doelgericht kleinschalige groepsgesprekken binnen mijn klas. Leerlingen kunnen daarin ervaringen delen die samenhangen met hun cognitieve voorsprong en minderheidspositie, zoals verschillen in leertempo, gevoelens van ‘er niet helemaal bij horen’ of vragen rondom versnelling en verwachtingen.

Door deze ervaringen te delen met peers en een betrokken volwassene ontstaat ruimte voor herkenning, normalisering en het ontwikkelen van een steviger zelfconcept. We besteden expliciet aandacht aan identiteitsontwikkeling en het begrijpen en omarmen van mogelijke asynchrone ontwikkeling.

Leren van de praktijk via veldonderzoek

Het derde deel van de opleiding bestond uit een veldonderzoek waarin drie verschillende settings rondom hoogbegaafdheid werden bezocht. Deze praktijkgerichte component bood een unieke inkijk in uiteenlopende onderwijs- en begeleidingscontexten. Het directe contact met professionals uit verschillende settings verruimde mijn perspectief op implementatievraagstukken en beleidskeuzes. Sindsdien investeer ik bewust in interprofessionele uitwisseling en collegiale consultatie, omdat duurzame kwaliteitsontwikkeling vraagt om blijvende dialoog en gezamenlijke reflectie.

Een kantelpunt in mijn loopbaan

De opleiding markeerde een kantelpunt in mijn loopbaan. Waar ik hoogbegaafdheid aanvankelijk combineerde met andere taken, werk ik inmiddels fulltime met hoogbegaafde leerlingen. Binnen mijn school zet ik mij ook in voor verrijkt onderwijs in reguliere klassen, met als uitgangspunt dat cognitieve uitdaging niet afhankelijk mag zijn van vroege selectie. Daarnaast ontwikkel ik samen met het team visie en beleid op het gebied van hoogbegaafdheid, waarbij kennisopbouw, professionele reflectie en conceptuele helderheid centraal staan.

Inzichten rondom kansenongelijkheid hebben mijn professionele missie verder aangescherpt. De invloed van contextuele factoren op ontwikkeling en identificatie, met name bij meisjes en leerlingen uit armoede- of migratiecontext, vraagt om systemische en preventieve benaderingen. Vanuit die overtuiging vervolg ik mijn ontwikkeling in de vervolgopleiding RITHA Specialist, waarin ik een toolbox ontwikkel voor schoolbrede implementatie van verrijkingsonderwijs.

Integratie van expertise en network

Mijn eerdere expertise in ACT kan ik dankzij RITHA theoretisch beter positioneren en integreren. De combinatie van cognitieve uitdaging met aandacht voor emotieregulatie, zelfconcept en psychologische flexibiliteit maakt mijn begeleiding meer integraal en ontwikkelingsgericht. Daarbij sluit ik aan bij inzichten uit de positieve psychologie, waarin welbevinden, veerkracht en het ontwikkelen van sterke kanten centraal staan.

Wat RITHA Practitioner bovendien bijzonder maakt, is het professionele netwerk waarin je wordt opgenomen. De verbinding met het internationale veld, onder meer via de European Council for High Ability, stimuleert voortdurende kennisontwikkeling en samenwerking. De gedeelde passie binnen dit netwerk versterkt het gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor kwaliteitsverbetering in het onderwijs.

Professionele positionering en verantwoordelijkheid

RITHA Practitioner vraagt academische inzet, kritische reflectie en conceptuele precisie. Juist die academische diepgang maakt de opleiding transformerend.

Voor mij betekende het niet alleen kennisvermeerdering, maar een duidelijke professionele positionering. Het gaf mij de helderheid en overtuiging om mij expliciet in te zetten voor talentontwikkeling, kansengelijkheid en het zichtbaar maken van potentieel dat anders onopgemerkt zou blijven.

Hier ligt mijn expertise. En hier ligt mijn verantwoordelijkheid.
 

Wil jij net als Monique je verder ontwikkelen in hoogbegaafdheid en talentontwikkeling? Bekijk ons volledige aanbod en ontdek welke opleiding bij jou past!

Lees meer over de RITHA opleiding

Marieke te Velthuis volgde de opleiding tot RITHA Specialist.

"Ik vind het belangrijk om mezelf te blijven ontwikkelen, zowel persoonlijk als professioneel. Wat mij de meeste energie geeft, is het maken van producten waarbij ik wetenschap kan vertalen naar de praktijk. Een stevige wetenschappelijke basis stelt mij in staat om de deskundigheid van leerkrachten te bevorderen zodat we kwalitatief onderwijs kunnen realiseren voor kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid. Mijn favoriete module is het eindproduct omdat ik zowel mijn verworven (wetenschappelijke) kennis als inzichten en creativiteit kan gebruiken. In mijn eindproduct richt ik me op interventies uit de positieve psychologie, met als doel het welbevinden van kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid te bevorderen. Mijn droom is dat het eindproduct dat ik heb ontwikkeld door veel  kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid, zodat ze meer inzicht in zichzelf krijgen en zich daardoor beter voelen."

Lees meer over de RITHA opleiding

Na jaren gewerkt te hebben met kinderen met hoogbegaafdheid, wilde Saskia van Damme meer weten over de academische kennis over hoe deze groep te helpen. Daarom schreef ze zich in voor de opleiding tot RITHA Specialist.

Al snel na de start van de opleiding werd Saskia geselecteerd door een gymnasium om een speciale klas voor hoogbegaafde leerlingen vorm te geven. Daar begon ze onder andere met de Parnassosklas: een speciale klas voor leerlingen met hoogbegaafdheid die wat meer begeleiding nodig hebben. De leerlingen zijn 9 jaar als ze binnenkomen en ze worden begeleid met behulp van executieve functies, projecten, samenwerken, uitdagingen aangaan en positieve psychologie. Eigenlijk alles wat zij nodig hebben om een goede start te maken op het gymnasium en om genoeg kennis te hebben voor de rest van hun schoolcarrière.

"Voor mijn afstudeeronderzoek onderzocht ik welke onderdelen zeker aan bod moesten komen in de Parnassos-klas en wat er al aan kennis was in de wetenschap. Dat was voor mij nuttig en tegelijkertijd erg praktisch. Ik vond het ook heel fijn dat we medestudenten hadden; onze eigen peer group. Ik heb veel van hen geleerd en met sommigen heb ik nog steeds contact. Voor mij was het ook heel nuttig om als hoogbegaafdheidsspecialisten samen te gaan kijken naar zaken als: wat is er nodig in de wereld? Hoe kunnen we nog duidelijker maken dat dit soort onderwijs echt heel hard nodig is?"

Lees meer over de RITHA opleiding

Lotte van Dijk werd door een van haar kinderen geïnspireerd om meer te leren over hoogbegaafdheid. Ze schreef zich in voor de RITHA Practitioner.

"Omdat mijn partner en ik plotseling voor de vraag stonden de vraag stonden of we wel of geen actie moesten ondernemen met een
van onze eigen kinderen, ontdekte ik dat ik absoluut niets wist over hoogbegaafdheid. Na enige tijd zoeken vonden we iemand die ons hierin kon begeleiden: een ECHA-specialist. Ik begon mijn kind beter te begrijpen, en ook mezelf. Ik was zo verbaasd dat nooit een woord over hoogbegaafdheid had gehoord tijdens mijn hele medische carrière. En toch kan het gedrag van kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid veel overeenkomsten kunnen vertonen met allerlei van psychologische signalen die we wel diagnosticeren en vaak doorverwijzen naar de psychiatrie. Dit is voor mij onbegrijpelijk."

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoe kunnen we wetenschappelijke inzichten effectief vertalen naar de onderwijspraktijk? Loes Swinkels, orthopedagoog bij Stichting Prodas, vond in de RITHA Practitioner opleiding de perfecte combinatie van academische verdieping en praktische toepasbaarheid. Haar passie voor onderwijs en haar betrokkenheid bij voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs brachten haar tot deze opleiding, waarmee ze haar kennis wist te verdiepen en direct toepasbare resultaten behaalde.

Van praktijk naar academische verdieping 

Loes Swinkels werkt als orthopedagoog in het primair onderwijs en heeft een grote passie voor onderwijsontwikkeling. Binnen haar schoolbestuur is ze verbonden aan de Leo-afdeling in Deurne, waar voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs wordt aangeboden aan 90 leerlingen. 

"Drie jaar geleden begon ik met praktijk- en literatuuronderzoek naar effectief onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen binnen de context van inclusief onderwijs. Dit onderzoek gaf me nieuwe inzichten en liet me inzien dat ik nóg meer wilde weten. Ik zocht naar een opleiding die de brug kon slaan tussen wetenschap en praktijk en vond die in de RITHA Practitioner opleiding." 

Een inspirerende en veelzijdige leerervaring 

"De verscheidenheid binnen de opleiding heb ik als ontzettend waardevol ervaren. In Blok 1 werd ik ondergedompeld in theorie en modellen. Door mijn visie op stellingen te onderbouwen, merkte ik dat mijn kennis verdiepte en meer eigen werd. In Blok 2 kon ik de theorie direct vertalen naar een praktisch product, wat voor mij de ultieme manier van leren bleek te zijn." 

Deze manier van werken hielp Loes om haar inzichten direct toe te passen. "In Blok 3 deed ik veldonderzoek op mijn werkplek, waarbij ik materiaal ontwikkelde voor psycho-educatie aan leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid en dyslexie. Inmiddels heb ik dit bij drie leerlingen kunnen toepassen en zie ik de impact in de praktijk." 

Wetenschap en praktijk verbinden 

Wat Loes bijzonder waardeerde aan de opleiding, was de nauwe betrokkenheid van de docenten bij zowel de wetenschap als de onderwijspraktijk. "Ze brengen de theorie op een inspirerende manier en zorgen voor voldoende ruimte om praktijksituaties te delen. Dit maakte de opleiding niet alleen academisch uitdagend, maar ook direct toepasbaar in mijn werk." 

Bovendien heeft de opleiding haar perspectief als orthopedagoog verdiept. "Na tien jaar in het vak was het even wennen om weer academisch te denken, maar ik merk dat ik nu kritischer ben op wat we in de praktijk doen. Er is zoveel onderzoek gedaan naar wat werkt in het onderwijs, en het is zonde om die kennis niet bewuster toe te passen." 

Wat ik anderen wil meegeven 

Loes moedigt anderen aan om zich te laten onderdompelen in de wereld van hoogbegaafdheid. "Laat je onderdompelen en beleef de wereld van hoogbegaafdheid écht. De opleiding geeft je niet alleen academische kennis, maar ook praktische tools om direct verschil te maken in de onderwijspraktijk." 

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoe kunnen we hoogbegaafde leerlingen beter ondersteunen in het onderwijs? Nick Brackeva, interne begeleider en oprichter van coachingspraktijk KeiPlus, zocht naar wetenschappelijk onderbouwde antwoorden en vond die in de RITHA Practitioner opleiding. Met zijn brede ervaring in het Vlaamse onderwijs en zijn passie voor hoogbegaafdheid, deelt hij hoe deze opleiding hem geholpen heeft om zijn kennis te verdiepen en direct toe te passen in de praktijk.

Van praktijkervaring naar wetenschappelijke verdieping 

Nick Brackeva is al meer dan 15 jaar actief in het onderwijs, zowel als leerkracht, coördinator en schoolontwikkelaar. Door de verschillende rollen die hij heeft vervuld, kent hij het Vlaamse onderwijslandschap door en door. Zijn werk met hoogbegaafde leerlingen en hun ouders maakte hem bewust van de uitdagingen en vooroordelen waarmee deze doelgroep te maken krijgt. 

"Om mijn werk niet met de natte vinger te doen, maar wetenschappelijk onderbouwd, ben ik op zoek gegaan naar de juiste kennis. Op school botsten we steeds tegen dezelfde obstakels: vooroordelen, ongefundeerde veralgemeningen en een gebrek aan brede kennis over hoogbegaafdheid. Na de postgraduaat Hoogbegaafdheid aan de PXL Hogeschool Hasselt, was mijn leerhonger nog niet gestild en ontdekte ik de RITHA Practitioner opleiding." 

Een uitdagende, maar waardevolle leerervaring 

"Toegegeven: dit was de moeilijkste opleiding die ik ooit heb gevolgd. Ik moest me aanpassen aan de universitaire verwachtingen op het gebied van verslaggeving en onderzoek. Het examen van Blok 1 moest ik zelfs een tweede keer maken, maar dankzij de ondersteuning van de docenten en hun snelle en heldere feedback, slaagde ik alsnog." 

De opleiding gaf Nick niet alleen theoretische kennis, maar ook praktische tools om deze kennis toe te passen. "Ik heb geleerd om vanaf de schouders van grote namen naar de doelgroep te kijken en vervolgens de vertaalslag te maken naar de klasvloer. Tijdens een schooloverleg over een uitzonderlijk hoogbegaafde leerling in mijn praktijk kon ik direct duidelijke kaders geven aan de klasjuf en concreet materiaal aanreiken dat meteen inzetbaar was in de klas, zonder veel extra tijd te vragen." 

Van fundamentele basis tot specialisatie 

De RITHA Practitioner opleiding is opgebouwd uit drie blokken. "Blok 1 gaf ons allemaal een stevige basis, de lat waar iedereen overheen moest om een gemeenschappelijke taal te creëren. In Blok 2 kon ik me verdiepen in mijn specifieke interesse: de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafden. Blok 3 bracht alles samen en hielp me bepalen welke RITHA practitioner ik wilde zijn." 

De academische en praktijkgerichte aanpak van de docenten maakte de opleiding toegankelijk, ondanks het hoge niveau. "De docenten hadden aanzien, maar deden niet uit de hoogte. Ze maakten het onderwerp begrijpelijk en praktisch toepasbaar, soms met een uitstapje naar de literatuur. Het groepsgevoel was sterk – iedereen had hetzelfde doel: het onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen beter maken. Onze appgroep is nog steeds actief!" 

Wat ik anderen wil meegeven 

Nick benadrukt dat de opleiding meer is dan alleen theorie. "Het is een serieuze academische opleiding waarin je leert omgaan met wetenschappelijk onderzoek en deze kennis onderbouwd kunt vertalen naar de praktijk." 

"Het Vlaamse en Nederlandse onderwijs zoeken beiden naar de juiste structuren om hoogbegaafde leerlingen optimaal te ondersteunen. We kunnen niet alleen van elkaar leren, maar ook samen leren. Daar wil ik me voor inzetten!" 

Wil jij net als Nick je verder ontwikkelen in hoogbegaafdheid? Bekijk ons volledige aanbod en ontdek welke opleiding bij jou past! 

Lees meer over de RITHA opleiding

Enyi Jen stond aan de wieg van de RITHA-opleiding. Wat maakt deze opleiding zo uniek?

"In 2017 heb ik het RITHA-programma helpen ontwikkelen. Ik ben RITHA-docent en heb ook lesgegeven in de VS. Tijdens het lesgeven stel ik mezelf altijd de vraag stel: wat kan ik mijn studenten nog meer bieden? Ik denk dat RITHA een aantal unieke kenmerken heeft.

Ten eerste bevat RITHA, net als veel professionele ontwikkelingsprogramma's, bevat RITHA de nieuwste wetenschappelijke kennis en bruikbare evidence-based praktijken op het gebied van hoogbegaafd onderwijs. Ik werk graag met onze RITHA-studenten om concepten te verkennen en ideeën uit te wisselen. Ten tweede gebruikt RITHA een blended learning model, waardoor we onderwijsprofessionals in verschillende landen kunnen bereiken. Dit blended learning model werd zorgvuldig geëvalueerd door hoofdopleider van RITHA Lianne Hoogeveen en ik, en het resultaat werd gepubliceerd in het tijdschrift Evaluation and Program Planning in 2022. Met andere woorden, RITHA zelf is ook een op wetenschap gebaseerd programma. Tot slot, RITHA is ontworpen voor deelnemers met verschillende achtergronden - van leerkrachten tot counselors, psychologen tot bestuurders, maatschappelijk werkers tot ouders en nog veel meer. Het is ook heel praktijkgericht. In RITHA benadrukken we dat het belangrijk is dat RITHA-studenten de RITHA-kennis implementeren in de verschillende contexten van hoogbegaafdheidsonderwijs en het eindproduct gebruiken om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de wereld van hoogbegaafdheidsonderwijs, -zorg en -beleid.

Mijn levenslange passie is het ontdekken van best practices om zeer capabele, jonge leerlingen te helpen door hun talenten te ontwikkelen en hen te helpen positieve sociale en emotionele interacties te ervaren. Om deze doelen te bereiken, werk ik wereldwijd samen met leerkrachten, ouders, psychologen en onderzoekers en leer ik veel van hen. Werken met RITHA vanuit een andere tijdzone is niet altijd gemakkelijk. Mijn RITHA-ervaring is echter lonend als ik RITHA-studenten hun perspectief zie veranderen en een invloedrijke rol zie spelen in de lokale gemeenschap voor leerlingen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid."

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoogbegaafdheid is een onderwerp dat Nicolette Teeler na aan het hart ligt. Als moeder van twee zoons, die beiden kenmerken van hoogbegaafdheid vertonen, weet zij als geen ander hoe complex het kan zijn om de juiste balans te vinden in opvoeding, onderwijs en begeleiding. Haar persoonlijke ervaringen en professionele ontwikkeling maken haar een waardevolle steun voor ouders, leerkrachten en kinderen die te maken krijgen met hoogbegaafdheid.

Een persoonlijke ontdekking

Nicolette vertelt: “Mijn reis begon in juni 2021, toen ik voor het eerst een webinar volgde over hoogbegaafdheid. Tot dat moment had ik vooral het stereotype beeld van hoogbegaafdheid voor ogen: kinderen die uitblinken in alles wat ze doen. Maar terwijl ik luisterde, rolden de tranen over mijn wangen. Ik herkende zoveel in de voorbeelden die werden gedeeld. Dat was het moment waarop alles op zijn plek viel. Het opende een wereld voor mij.”

Wat begon met het begrijpen van haar eigen kinderen, groeide uit tot een diepgaande interesse in het onderwerp. Nicolette besloot de tweedaagse cursus Hoogbegaafdheid in Onderwijs en Zorg te volgen om andere gezinnen te helpen met de uitdagingen en mogelijkheden die hoogbegaafdheid met zich meebrengt.

Van ervaringsdeskundige naar professional

Via een podcast van Kristel van Eijk hoorde Nicolette over een prijsvraag voor een opleiding over hoogbegaafdheid. Ze besloot deel te nemen en schreef zich uiteindelijk in voor de cursus Hoogbegaafdheid in Onderwijs en Zorg. “Mijn motivatie was en is nog steeds: een ander brein vraagt om een andere aanpak. Er is veel kennis beschikbaar over hoogbegaafdheid, maar ook veel misinformatie. Ik wil bijdragen aan een beter begrip en passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen realiseren.”

Met haar medische achtergrond in het ziekenhuis, waar ze gewend was aan klinisch redeneren en wetenschappelijke analyses, vond Nicolette het prettig dat de cursus een wetenschappelijke benadering combineerde met praktische voorbeelden. “De combinatie van theorie en praktijk maakte het leren toegankelijk en relevant. Het heeft me geholpen om empathie te ontwikkelen voor wat hoogbegaafde kinderen en hun ouders doormaken.”

Toepassing in de praktijk

In haar praktijk helpt Nicolette niet alleen ouders, maar ook docenten. Een voorbeeld hiervan is haar werk met een kleuterjuf, die meer inzicht kreeg in hoe hoogbegaafde leerlingen zich gedragen en wat hun behoeften zijn. Ook schreef Nicolette een blog over de valkuilen bij het herkennen van hoogbegaafde meisjes, een groep die vaak over het hoofd wordt gezien.

“De zes profielen van hoogbegaafde leerlingen die tijdens de tweedaagse cursus werden behandeld, zijn enorm waardevol gebleken. Ze bieden een kader om zowel ouders als leerkrachten meer inzicht te geven. Het geeft mij de tools om samen met scholen een aanpak te creëren die aansluit bij de behoeften van het kind.”

Een missie met impact

Nicolette is vastberaden om haar missie voort te zetten. “Wat mij positief verraste, was de enorme hoeveelheid informatie die al beschikbaar is over hoogbegaafdheid. Maar ik besef ook dat er nog veel werk te doen is om dit toegankelijk te maken voor iedereen. Met mijn praktijk wil ik daar een verschil in maken. Ik geloof in de kracht van samenwerking en het delen van kennis om een inclusieve omgeving te creëren waarin hoogbegaafde kinderen tot bloei kunnen komen.”

Met haar unieke combinatie van persoonlijke ervaring, wetenschappelijke kennis en praktische handvatten, is Nicolette een krachtige pleitbezorger voor passend onderwijs. “Ik hoop dat ik andere ouders, leerkrachten en kinderen kan helpen om zich begrepen en gesteund te voelen. Want samen kunnen we ervoor zorgen dat ieder kind een kans krijgt om te stralen.”

Ben je geïnspireerd door het verhaal van Nicolette en wil je ook een verschil maken in het leven van hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen? Of je nu een professional wilt worden of je huidige kennis beter wilt toepassen, ons aanbod helpt je op weg. Bekijk ons hoogbegaafdheidsaanbod en zet de volgende stap in jouw ontwikkeling.

Lees meer over deze cursus

Saskia Schepers, consultant en projectmanager met expertise in neurodiversiteit, volgde de cursus Omgaan met talent. Hierin leer je als leidinggevende, manager, coach of hr-medewerker hoe je collega's met (kenmerken van) hoogbegaafdheid goed begeleidt en ondersteunt op werk, zodat zij hun talent optimaal kunnen benutten.

"Met een jarenlange achtergrond in HR fascineert het me wat maakt dat we als mens floreren of niet. Dat heeft eigenlijk altijd te maken met de juiste context. Door mijn huidige focus op neurodiversiteit en het benutten van ieder talent in alle soorten en maten kom ik veel getalenteerde mensen tegen die worstelen met hun werkomgeving, omdat die niet op hen is ingericht. En dat terwijl deze mensen met hun creativiteit, autonome denken en hun vermogen om te gaan met grote complexiteit van grote toegevoegde waarde zijn binnen organisaties. Zeker in een omgeving waar innovatie nodig is."

Win-win

"Standaard werkwijzen, hoe we naar talentmanagement kijken en leiderschap past echter niet iedereen. Zelf heb ik er ook jaren over gedaan om voor mezelf een omgeving te zoeken of te organiseren waar ik mijn creativiteit kwijt kan. Ten koste van mijn energie en dat is zonde! In welke voedingsbodem gedijen deze getalenteerde breinen en wat vraagt dat van leidinggevenden? Dit in de cursus Hoogbegaafdheid op de Werkvloer onderzoeken aan de hand van eigen casuïstiek gaf me niet alleen meer context, maar ook praktische gesprekstips. Ik ben ervan overtuigd dat organisatie die dit bewustzijn ontwikkelen op het cultiveren van talent daar voordeel uit zullen halen, zeker in een krappe arbeidsmarkt. En het laat jezelf ook weer eens nadenken over wat werkt voor jou. Win-win!"

Lees meer over deze cursus

Sinds 2018 werken het European Talent Center Croatia (ETC Hrvatska) en de RITHA opleiding samen om trainingen aan te bieden voor professionals die werken in het kleuter-, basis- en middelbare onderwijs om hen te leren hoe ze verborgen talent kunnen ontdekken, herkennen en uitdagen.

Directeur Robert Kelemen over de samenwerking

“Onze belangrijkste motivatie om met het RITHA-programma samen te werken was de leraren en trainers in onze Centres of Excellence de best mogelijke kans te bieden om ervaring op te doen met hoogbegaafdheidsonderwijs. Leer van de besten, is ons motto. Ik kan anderen aanbevelen om samen te werken met de Radboud Universiteit, en met name het RITHA-programma, omdat ze een partner krijgen die creatief denkt om aan hun behoeften te voldoen en een programma biedt dat perspectieven op hoogbegaafdheidsonderwijs verandert en vrijheid biedt bij het stellen van de onderwijsdoelen van deelnemers.” Robert Kelemen, directeur van het European Talent Centre Croatia.

RITHA-trainer Julija Kukec

"Ik ontmoet elke dag begaafde kinderen. Als kleuterpsycholoog die in de kleuterklas werkt, zie ik uitdagingen voor deze kinderen, hun leraren en hun ouders in het reguliere onderwijssysteem. En ik zie ook de noodzaak om ze een andere aanpak te bieden. Dat motiveerde mij om aan het RITHA-programma te beginnen.

Wat RITHA uniek maakt is de isolide, wetenschappelijk onderbouwde theoretische basis van het programma. Binnen het programma leer je hoe je deze inzichten in de praktijk kunt toepassen. Bovendien biedt het de kans om kennis op te doen van vooraanstaande experts in het begaafdheidsonderwijs. Daarnaast wil ik als toegevoegde waarde ook de voortdurende begeleiding van docenten benadrukken door middel van positieve supervisie benoemen. De toegang die je krijgt tot een internationaal netwerk van experts op het gebied van begaafdheid biedt uitstekende mogelijkheden voor samenwerking biedt.

Door deel te nemen aan het RITHA programma heb ik verschillende belangrijke vaardigheden verworven: hoe begaafde kinderen te identificeren, hoe verschillende programma's en vormen van werken met deze kinderen te ontwerpen, implementeren en evalueren. Ik heb ook meer inzicht gekregen in creativiteit en hoe ik dit kan stimuleren in verschillende omgevingen en systemen. Daarnaast heb ik mijn vaardigheden op het gebied van het werken met ouders van begaafde kinderen vergroot."

Julija is een van onze vijf RITHA-trainers in Kroatië. Ze heeft het RITHA Specialist programma en het RITHA train-the-trainer-traject met succes afgerond.

Over ETC Hrvatska - CIVZ
Het European Talent Center Croatia - Centers of Excellence van de provincie Varaždin biedt:

• formele en informele programma's voor volwasseneneducatie (opleidings-, trainings- en omscholingsprogramma's)
• informele vormen van volwasseneneducatie (cursussen, seminars, enz.)
• zeer gespecialiseerde training op andere gebieden die van groot belang zijn voor het onderwijssysteem van de provincie Varaždin (nieuwe technologieën, leermiddelen, drones, humanoïde robots, ontwikkeling van digitale content, ontwikkeling van klaslokalen van de toekomst, enz.).

RITHA

Als je interesse hebt om met ons samen te werken en je leraren, mentoren of beleidsmakers een hoogwaardige, wetenschappelijk onderbouwde training over begaafdheid aan te bieden, neem dan contact op om meer te weten te komen over de mogelijkheden. Interesse in het RITHA programma in Kroatië? Meer informatie vind je op deze website, startdatum 18 oktober 2024.

Contact

Heeft je een vraag? Of ben jegeïnteresseerd in een van onze incompany-programma's? Wij helpen je graag verder! Wij zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag (08.30 - 17.00 uur).
radboudcsw [at] ru.nl of +31 (0)24 3616163

Training hoogbegaafdheid (RITHA) 

Bij Radboud Centrum Sociale Wetenschappen zetten we ons in voor de professionalisering van onderwijsprofessionals en samenwerkingsverbanden. Een belangrijk onderdeel hiervan is het versterken van kennis over hoogbegaafdheid, zodat scholen en ondersteuners beter kunnen inspelen op de behoeften van (hoog)begaafde leerlingen. Samenwerkingsverband Nieuwe Waterweg Noord nam deel aan Blok 1 van de Radboud International Training on High Ability (RITHA) om de kennis en ondersteuning in de regio te versterken. We spraken met gedragswetenschappers Noortje Diks en Baukje Maas over hun ervaringen met deze scholing.

Waarom deze scholing?

Noortje Diks vertelt: “Een belangrijk doel binnen ons activiteitenplan was het vergroten van expertise over hoogbegaafdheid op alle Havo/Vwo-scholen in de regio. De Radboud Universiteit werd gekozen vanwege de wetenschappelijke basis en de positieve ervaringen van eerdere deelnemers aan de ECHA-opleiding.”

Wat hebben jullie geleerd?

Tijdens de scholing kwamen diverse theorieën en modellen aan bod, zoals de zelfdeterminatietheorie en het model van Gagné. Baukje Maas vult aan: “We hebben veel geleerd over de essentiële eigenschappen van een begeleider van (hoog)begaafde leerlingen. Deze inzichten passen we inmiddels toe in de praktijk, bijvoorbeeld bij het begeleiden van leerlingen, het beargumenteren van versnelling en het signaleren van onderpresteren, zelfs bij leerlingen met hoge cijfers.”

Incompany-training als meerwaarde

Een groot voordeel voor het samenwerkingsverband was dat de scholing incompany werd aangeboden. Noortje benadrukt: “Dit zorgde ervoor dat we binnen onze regio direct samen konden werken met collega’s uit verschillende scholen.” Baukje voegt toe: “Daardoor zijn waardevolle contacten gelegd en structurele overleggen opgezet die bijdragen aan een duurzamere samenwerking. Dit versterkt niet alleen onze kennis, maar ook de continuïteit van ondersteuning voor (hoog)begaafde leerlingen.”

Aanrader voor andere organisaties

Beiden raden de scholing zeker aan. Noortje: “Voor organisaties die hun kennis over hoogbegaafdheid willen versterken, is deze training een waardevolle investering.” Baukje: “De driedaagse start bood een breed perspectief op verschillende aspecten van hoogbegaafdheid en gaf ons de kans om een eigen visie te vormen.”

Benieuwd naar ons volledige hoogbegaafdheidsaanbod? 

Bekijk het hier