Ervaringsverhalen opleidingen en cursussen op het gebied van (hoog)begaafdheid

Marieke te Velthuis volgde de opleiding tot RITHA Specialist.

"Ik vind het belangrijk om mezelf te blijven ontwikkelen, zowel persoonlijk als professioneel. Wat mij de meeste energie geeft, is het maken van producten waarbij ik wetenschap kan vertalen naar de praktijk. Een stevige wetenschappelijke basis stelt mij in staat om de deskundigheid van leerkrachten te bevorderen zodat we kwalitatief onderwijs kunnen realiseren voor kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid. Mijn favoriete module is het eindproduct omdat ik zowel mijn verworven (wetenschappelijke) kennis als inzichten en creativiteit kan gebruiken. In mijn eindproduct richt ik me op interventies uit de positieve psychologie, met als doel het welbevinden van kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid te bevorderen. Mijn droom is dat het eindproduct dat ik heb ontwikkeld door veel  kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid, zodat ze meer inzicht in zichzelf krijgen en zich daardoor beter voelen."

Lees meer over de RITHA opleiding

Na jaren gewerkt te hebben met kinderen met hoogbegaafdheid, wilde Saskia van Damme meer weten over de academische kennis over hoe deze groep te helpen. Daarom schreef ze zich in voor de opleiding tot RITHA Specialist.

Al snel na de start van de opleiding werd Saskia geselecteerd door een gymnasium om een speciale klas voor hoogbegaafde leerlingen vorm te geven. Daar begon ze onder andere met de Parnassosklas: een speciale klas voor leerlingen met hoogbegaafdheid die wat meer begeleiding nodig hebben. De leerlingen zijn 9 jaar als ze binnenkomen en ze worden begeleid met behulp van executieve functies, projecten, samenwerken, uitdagingen aangaan en positieve psychologie. Eigenlijk alles wat zij nodig hebben om een goede start te maken op het gymnasium en om genoeg kennis te hebben voor de rest van hun schoolcarrière.

"Voor mijn afstudeeronderzoek onderzocht ik welke onderdelen zeker aan bod moesten komen in de Parnassos-klas en wat er al aan kennis was in de wetenschap. Dat was voor mij nuttig en tegelijkertijd erg praktisch. Ik vond het ook heel fijn dat we medestudenten hadden; onze eigen peer group. Ik heb veel van hen geleerd en met sommigen heb ik nog steeds contact. Voor mij was het ook heel nuttig om als hoogbegaafdheidsspecialisten samen te gaan kijken naar zaken als: wat is er nodig in de wereld? Hoe kunnen we nog duidelijker maken dat dit soort onderwijs echt heel hard nodig is?"

Lees meer over de RITHA opleiding

Lotte van Dijk werd door een van haar kinderen geïnspireerd om meer te leren over hoogbegaafdheid. Ze schreef zich in voor de RITHA Practitioner.

"Omdat mijn partner en ik plotseling voor de vraag stonden de vraag stonden of we wel of geen actie moesten ondernemen met een
van onze eigen kinderen, ontdekte ik dat ik absoluut niets wist over hoogbegaafdheid. Na enige tijd zoeken vonden we iemand die ons hierin kon begeleiden: een ECHA-specialist. Ik begon mijn kind beter te begrijpen, en ook mezelf. Ik was zo verbaasd dat nooit een woord over hoogbegaafdheid had gehoord tijdens mijn hele medische carrière. En toch kan het gedrag van kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid veel overeenkomsten kunnen vertonen met allerlei van psychologische signalen die we wel diagnosticeren en vaak doorverwijzen naar de psychiatrie. Dit is voor mij onbegrijpelijk."

Lees meer over de RITHA opleiding

Lina Tedjoe twijfelde of ze met haar studieachtergrond de RITHA-opleiding aan zou kunnen, maar besloot toch de gok te wagen. Met succes!

"Ik ben opgegroeid in een middenstandsgezin. Op 20-jarige leeftijd begon ik als leerkracht op een basisschool in Suriname. Na twee jaren gewerkt te hebben ben ik vertrokken naar Nederland met de bedoeling om verder te gaan studeren. Aangezien de financiële middelen ontbraken, ben ik weer in het onderwijs gaan werken. Van klassenleerkracht naar remedial teacher en plusklasbegeleider. Aanvankelijk was ik van mening dat ik met mijn vooropleiding (HBO-master) het niveau van de RITHA niet zou aankunnen. Ik begon daarom onzeker, maar door de warme begeleiding vanuit de RITHA kreeg mijn zelfvertrouwen een flinke boost. Tijdens de specialisatiemodule ''We don't need no education'' door Jan Bransen ben ik mij bewust geworden van mijn diverse rollen als individu en de verwachtingen en verplichtingen die bij deze rollen horen. Ik heb geleerd mijn positieve kwaliteiten een naam te geven en deze op de juiste tijd en juiste plek in te zetten. Wat ik graag aan andere zou willen meegeven is: ''Ken jezelf!".

Naast dat de RITHA een hoop kennis op het gebied van hoogbegaafdheid en een groot netwerk heeft gebracht, heeft de RITHA ook de veerkracht vergoot en de handelingsverlegenheid weggenomen. Leerlingen krijgen de kans om onderwijs te ontvangen dat past bij hun mogelijkheden, leerkrachten ervaren minder handelingsverlegenheid en de school heeft voldoende expertise om beleid rondom de begeleiding van begaafde leerlingen vorm te geven."

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoe kunnen we wetenschappelijke inzichten effectief vertalen naar de onderwijspraktijk? Loes Swinkels, orthopedagoog bij Stichting Prodas, vond in de RITHA Practitioner opleiding de perfecte combinatie van academische verdieping en praktische toepasbaarheid. Haar passie voor onderwijs en haar betrokkenheid bij voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs brachten haar tot deze opleiding, waarmee ze haar kennis wist te verdiepen en direct toepasbare resultaten behaalde.

Van praktijk naar academische verdieping 

Loes Swinkels werkt als orthopedagoog in het primair onderwijs en heeft een grote passie voor onderwijsontwikkeling. Binnen haar schoolbestuur is ze verbonden aan de Leo-afdeling in Deurne, waar voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs wordt aangeboden aan 90 leerlingen. 

"Drie jaar geleden begon ik met praktijk- en literatuuronderzoek naar effectief onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen binnen de context van inclusief onderwijs. Dit onderzoek gaf me nieuwe inzichten en liet me inzien dat ik nóg meer wilde weten. Ik zocht naar een opleiding die de brug kon slaan tussen wetenschap en praktijk en vond die in de RITHA Practitioner opleiding." 

Een inspirerende en veelzijdige leerervaring 

"De verscheidenheid binnen de opleiding heb ik als ontzettend waardevol ervaren. In Blok 1 werd ik ondergedompeld in theorie en modellen. Door mijn visie op stellingen te onderbouwen, merkte ik dat mijn kennis verdiepte en meer eigen werd. In Blok 2 kon ik de theorie direct vertalen naar een praktisch product, wat voor mij de ultieme manier van leren bleek te zijn." 

Deze manier van werken hielp Loes om haar inzichten direct toe te passen. "In Blok 3 deed ik veldonderzoek op mijn werkplek, waarbij ik materiaal ontwikkelde voor psycho-educatie aan leerlingen met kenmerken van hoogbegaafdheid en dyslexie. Inmiddels heb ik dit bij drie leerlingen kunnen toepassen en zie ik de impact in de praktijk." 

Wetenschap en praktijk verbinden 

Wat Loes bijzonder waardeerde aan de opleiding, was de nauwe betrokkenheid van de docenten bij zowel de wetenschap als de onderwijspraktijk. "Ze brengen de theorie op een inspirerende manier en zorgen voor voldoende ruimte om praktijksituaties te delen. Dit maakte de opleiding niet alleen academisch uitdagend, maar ook direct toepasbaar in mijn werk." 

Bovendien heeft de opleiding haar perspectief als orthopedagoog verdiept. "Na tien jaar in het vak was het even wennen om weer academisch te denken, maar ik merk dat ik nu kritischer ben op wat we in de praktijk doen. Er is zoveel onderzoek gedaan naar wat werkt in het onderwijs, en het is zonde om die kennis niet bewuster toe te passen." 

Wat ik anderen wil meegeven 

Loes moedigt anderen aan om zich te laten onderdompelen in de wereld van hoogbegaafdheid. "Laat je onderdompelen en beleef de wereld van hoogbegaafdheid écht. De opleiding geeft je niet alleen academische kennis, maar ook praktische tools om direct verschil te maken in de onderwijspraktijk." 

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoe kunnen we hoogbegaafde leerlingen beter ondersteunen in het onderwijs? Nick Brackeva, interne begeleider en oprichter van coachingspraktijk KeiPlus, zocht naar wetenschappelijk onderbouwde antwoorden en vond die in de RITHA Practitioner opleiding. Met zijn brede ervaring in het Vlaamse onderwijs en zijn passie voor hoogbegaafdheid, deelt hij hoe deze opleiding hem geholpen heeft om zijn kennis te verdiepen en direct toe te passen in de praktijk.

Van praktijkervaring naar wetenschappelijke verdieping 

Nick Brackeva is al meer dan 15 jaar actief in het onderwijs, zowel als leerkracht, coördinator en schoolontwikkelaar. Door de verschillende rollen die hij heeft vervuld, kent hij het Vlaamse onderwijslandschap door en door. Zijn werk met hoogbegaafde leerlingen en hun ouders maakte hem bewust van de uitdagingen en vooroordelen waarmee deze doelgroep te maken krijgt. 

"Om mijn werk niet met de natte vinger te doen, maar wetenschappelijk onderbouwd, ben ik op zoek gegaan naar de juiste kennis. Op school botsten we steeds tegen dezelfde obstakels: vooroordelen, ongefundeerde veralgemeningen en een gebrek aan brede kennis over hoogbegaafdheid. Na de postgraduaat Hoogbegaafdheid aan de PXL Hogeschool Hasselt, was mijn leerhonger nog niet gestild en ontdekte ik de RITHA Practitioner opleiding." 

Een uitdagende, maar waardevolle leerervaring 

"Toegegeven: dit was de moeilijkste opleiding die ik ooit heb gevolgd. Ik moest me aanpassen aan de universitaire verwachtingen op het gebied van verslaggeving en onderzoek. Het examen van Blok 1 moest ik zelfs een tweede keer maken, maar dankzij de ondersteuning van de docenten en hun snelle en heldere feedback, slaagde ik alsnog." 

De opleiding gaf Nick niet alleen theoretische kennis, maar ook praktische tools om deze kennis toe te passen. "Ik heb geleerd om vanaf de schouders van grote namen naar de doelgroep te kijken en vervolgens de vertaalslag te maken naar de klasvloer. Tijdens een schooloverleg over een uitzonderlijk hoogbegaafde leerling in mijn praktijk kon ik direct duidelijke kaders geven aan de klasjuf en concreet materiaal aanreiken dat meteen inzetbaar was in de klas, zonder veel extra tijd te vragen." 

Van fundamentele basis tot specialisatie 

De RITHA Practitioner opleiding is opgebouwd uit drie blokken. "Blok 1 gaf ons allemaal een stevige basis, de lat waar iedereen overheen moest om een gemeenschappelijke taal te creëren. In Blok 2 kon ik me verdiepen in mijn specifieke interesse: de sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafden. Blok 3 bracht alles samen en hielp me bepalen welke RITHA practitioner ik wilde zijn." 

De academische en praktijkgerichte aanpak van de docenten maakte de opleiding toegankelijk, ondanks het hoge niveau. "De docenten hadden aanzien, maar deden niet uit de hoogte. Ze maakten het onderwerp begrijpelijk en praktisch toepasbaar, soms met een uitstapje naar de literatuur. Het groepsgevoel was sterk – iedereen had hetzelfde doel: het onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen beter maken. Onze appgroep is nog steeds actief!" 

Wat ik anderen wil meegeven 

Nick benadrukt dat de opleiding meer is dan alleen theorie. "Het is een serieuze academische opleiding waarin je leert omgaan met wetenschappelijk onderzoek en deze kennis onderbouwd kunt vertalen naar de praktijk." 

"Het Vlaamse en Nederlandse onderwijs zoeken beiden naar de juiste structuren om hoogbegaafde leerlingen optimaal te ondersteunen. We kunnen niet alleen van elkaar leren, maar ook samen leren. Daar wil ik me voor inzetten!" 

Wil jij net als Nick je verder ontwikkelen in hoogbegaafdheid? Bekijk ons volledige aanbod en ontdek welke opleiding bij jou past! 

Lees meer over de RITHA opleiding

Enyi Jen stond aan de wieg van de RITHA-opleiding. Wat maakt deze opleiding zo uniek?

"In 2017 heb ik het RITHA-programma helpen ontwikkelen. Ik ben RITHA-docent en heb ook lesgegeven in de VS. Tijdens het lesgeven stel ik mezelf altijd de vraag stel: wat kan ik mijn studenten nog meer bieden? Ik denk dat RITHA een aantal unieke kenmerken heeft.

Ten eerste bevat RITHA, net als veel professionele ontwikkelingsprogramma's, bevat RITHA de nieuwste wetenschappelijke kennis en bruikbare evidence-based praktijken op het gebied van hoogbegaafd onderwijs. Ik werk graag met onze RITHA-studenten om concepten te verkennen en ideeën uit te wisselen. Ten tweede gebruikt RITHA een blended learning model, waardoor we onderwijsprofessionals in verschillende landen kunnen bereiken. Dit blended learning model werd zorgvuldig geëvalueerd door hoofdopleider van RITHA Lianne Hoogeveen en ik, en het resultaat werd gepubliceerd in het tijdschrift Evaluation and Program Planning in 2022. Met andere woorden, RITHA zelf is ook een op wetenschap gebaseerd programma. Tot slot, RITHA is ontworpen voor deelnemers met verschillende achtergronden - van leerkrachten tot counselors, psychologen tot bestuurders, maatschappelijk werkers tot ouders en nog veel meer. Het is ook heel praktijkgericht. In RITHA benadrukken we dat het belangrijk is dat RITHA-studenten de RITHA-kennis implementeren in de verschillende contexten van hoogbegaafdheidsonderwijs en het eindproduct gebruiken om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de wereld van hoogbegaafdheidsonderwijs, -zorg en -beleid.

Mijn levenslange passie is het ontdekken van best practices om zeer capabele, jonge leerlingen te helpen door hun talenten te ontwikkelen en hen te helpen positieve sociale en emotionele interacties te ervaren. Om deze doelen te bereiken, werk ik wereldwijd samen met leerkrachten, ouders, psychologen en onderzoekers en leer ik veel van hen. Werken met RITHA vanuit een andere tijdzone is niet altijd gemakkelijk. Mijn RITHA-ervaring is echter lonend als ik RITHA-studenten hun perspectief zie veranderen en een invloedrijke rol zie spelen in de lokale gemeenschap voor leerlingen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid."

Lees meer over de RITHA opleiding

Snježana Pejnović rondde niet alleen de opleiding tot RITHA Specialist af, maar is ook betrokken bij RITHA als docent.

"De ontwikkeling van sociaal-emotionele vaardigheden, het streven naar uitmuntendheid en de ontwikkeling van een creatieve manier van denken zijn al vele jaren belangrijke onderwerpen in mijn professionele en privéleven. Tijdens mijn werk bij het Centre of Excellence zag ik het belang van het ontwerpen van een goed en toepasbaar model voor de identificatie van potentieel begaafde leerlingen.

Persoonlijk en professioneel kan ik me goed inleven in de noodzaak om uitzonderlijke leerlingen zo snel mogelijk te herkennen en passende ondersteuning te bieden. Het ontwerpen van buitenschoolse programma's is ook iets dat me stimuleert om voorbeelden van goede programma's te onderzoeken. Ik vind het ook leuk om in de rol van docent te zitten, omdat ik op deze manier niet alleen kan bijdragen aan de kennisverwerving van studenten, maar hen ook kan ondersteunen in hun professionele en persoonlijke ontwikkeling. De internationale dimensie is bijzonder interessant voor mij omdat het me de kans geeft om de overeenkomsten en verschillen in aanpak te zien die voortkomen uit verschillende culturen en omgevingsuitdagingen. Aangezien ik als psycholoog op een school werk, verrijkt het contact met RITHA-studenten en -docenten, ook uit andere beroepen en van andere onderwijsniveaus, mijn begrip van hoogbegaafdheid en de problemen en behoeften waarmee ze geconfronteerd worden. RITHA stimuleert studenten om kritisch na te denken over zowel theorie als praktijk met veel steun van docenten. 

Vanuit mijn ervaring ben ik erg blij dat ik kan zeggen dat het bij RITHA belangrijk is om studenten te zien als individuele personen met hun verschillende sterke punten, interesses en leerpad. Het programma is breed en kan studenten helpen om verschillende dingen te vinden op gebieden die hen interesseren. Wat ik wil doorgeven aan anderen is enthousiasme voor het ondersteunen en begrijpen van alle soorten leerlingen met (kenmerken van) hoogbegaafdheid. Vanuit beide rollen als RITHA-student (ik heb de opleiding tot RITHA Specialist behaald) en -docent kan ik zeggen dat deel uitmaken van die leergemeenschap voor mij een wijze, moedige en op de een of andere manier positieve levensveranderende beslissing was. Het helpt me om veel vaardigheden te ontwikkelen (ook met taal) en kennis te vergroten. Ik heb nieuwe interessante mensen ontmoet en met sommigen van hen heb ik een hechte vriendschap ontwikkeld." 

Lees meer over de RITHA opleiding

Hoogbegaafdheid is een onderwerp dat Nicolette Teeler na aan het hart ligt. Als moeder van twee zoons, die beiden kenmerken van hoogbegaafdheid vertonen, weet zij als geen ander hoe complex het kan zijn om de juiste balans te vinden in opvoeding, onderwijs en begeleiding. Haar persoonlijke ervaringen en professionele ontwikkeling maken haar een waardevolle steun voor ouders, leerkrachten en kinderen die te maken krijgen met hoogbegaafdheid.

Een persoonlijke ontdekking

Nicolette vertelt: “Mijn reis begon in juni 2021, toen ik voor het eerst een webinar volgde over hoogbegaafdheid. Tot dat moment had ik vooral het stereotype beeld van hoogbegaafdheid voor ogen: kinderen die uitblinken in alles wat ze doen. Maar terwijl ik luisterde, rolden de tranen over mijn wangen. Ik herkende zoveel in de voorbeelden die werden gedeeld. Dat was het moment waarop alles op zijn plek viel. Het opende een wereld voor mij.”

Wat begon met het begrijpen van haar eigen kinderen, groeide uit tot een diepgaande interesse in het onderwerp. Nicolette besloot de tweedaagse cursus Hoogbegaafdheid in Onderwijs en Zorg te volgen om andere gezinnen te helpen met de uitdagingen en mogelijkheden die hoogbegaafdheid met zich meebrengt.

Van ervaringsdeskundige naar professional

Via een podcast van Kristel van Eijk hoorde Nicolette over een prijsvraag voor een opleiding over hoogbegaafdheid. Ze besloot deel te nemen en schreef zich uiteindelijk in voor de cursus Hoogbegaafdheid in Onderwijs en Zorg. “Mijn motivatie was en is nog steeds: een ander brein vraagt om een andere aanpak. Er is veel kennis beschikbaar over hoogbegaafdheid, maar ook veel misinformatie. Ik wil bijdragen aan een beter begrip en passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen realiseren.”

Met haar medische achtergrond in het ziekenhuis, waar ze gewend was aan klinisch redeneren en wetenschappelijke analyses, vond Nicolette het prettig dat de cursus een wetenschappelijke benadering combineerde met praktische voorbeelden. “De combinatie van theorie en praktijk maakte het leren toegankelijk en relevant. Het heeft me geholpen om empathie te ontwikkelen voor wat hoogbegaafde kinderen en hun ouders doormaken.”

Toepassing in de praktijk

In haar praktijk helpt Nicolette niet alleen ouders, maar ook docenten. Een voorbeeld hiervan is haar werk met een kleuterjuf, die meer inzicht kreeg in hoe hoogbegaafde leerlingen zich gedragen en wat hun behoeften zijn. Ook schreef Nicolette een blog over de valkuilen bij het herkennen van hoogbegaafde meisjes, een groep die vaak over het hoofd wordt gezien.

“De zes profielen van hoogbegaafde leerlingen die tijdens de tweedaagse cursus werden behandeld, zijn enorm waardevol gebleken. Ze bieden een kader om zowel ouders als leerkrachten meer inzicht te geven. Het geeft mij de tools om samen met scholen een aanpak te creëren die aansluit bij de behoeften van het kind.”

Een missie met impact

Nicolette is vastberaden om haar missie voort te zetten. “Wat mij positief verraste, was de enorme hoeveelheid informatie die al beschikbaar is over hoogbegaafdheid. Maar ik besef ook dat er nog veel werk te doen is om dit toegankelijk te maken voor iedereen. Met mijn praktijk wil ik daar een verschil in maken. Ik geloof in de kracht van samenwerking en het delen van kennis om een inclusieve omgeving te creëren waarin hoogbegaafde kinderen tot bloei kunnen komen.”

Met haar unieke combinatie van persoonlijke ervaring, wetenschappelijke kennis en praktische handvatten, is Nicolette een krachtige pleitbezorger voor passend onderwijs. “Ik hoop dat ik andere ouders, leerkrachten en kinderen kan helpen om zich begrepen en gesteund te voelen. Want samen kunnen we ervoor zorgen dat ieder kind een kans krijgt om te stralen.”

Ben je geïnspireerd door het verhaal van Nicolette en wil je ook een verschil maken in het leven van hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen? Of je nu een professional wilt worden of je huidige kennis beter wilt toepassen, ons aanbod helpt je op weg. Bekijk ons hoogbegaafdheidsaanbod en zet de volgende stap in jouw ontwikkeling.

Lees meer over deze cursus

Saskia Schepers, consultant en projectmanager met expertise in neurodiversiteit, volgde de cursus Omgaan met talent. Hierin leer je als leidinggevende, manager, coach of hr-medewerker hoe je collega's met (kenmerken van) hoogbegaafdheid goed begeleidt en ondersteunt op werk, zodat zij hun talent optimaal kunnen benutten.

"Met een jarenlange achtergrond in HR fascineert het me wat maakt dat we als mens floreren of niet. Dat heeft eigenlijk altijd te maken met de juiste context. Door mijn huidige focus op neurodiversiteit en het benutten van ieder talent in alle soorten en maten kom ik veel getalenteerde mensen tegen die worstelen met hun werkomgeving, omdat die niet op hen is ingericht. En dat terwijl deze mensen met hun creativiteit, autonome denken en hun vermogen om te gaan met grote complexiteit van grote toegevoegde waarde zijn binnen organisaties. Zeker in een omgeving waar innovatie nodig is."

Win-win

"Standaard werkwijzen, hoe we naar talentmanagement kijken en leiderschap past echter niet iedereen. Zelf heb ik er ook jaren over gedaan om voor mezelf een omgeving te zoeken of te organiseren waar ik mijn creativiteit kwijt kan. Ten koste van mijn energie en dat is zonde! In welke voedingsbodem gedijen deze getalenteerde breinen en wat vraagt dat van leidinggevenden? Dit in de cursus Hoogbegaafdheid op de Werkvloer onderzoeken aan de hand van eigen casuïstiek gaf me niet alleen meer context, maar ook praktische gesprekstips. Ik ben ervan overtuigd dat organisatie die dit bewustzijn ontwikkelen op het cultiveren van talent daar voordeel uit zullen halen, zeker in een krappe arbeidsmarkt. En het laat jezelf ook weer eens nadenken over wat werkt voor jou. Win-win!"

Lees meer over deze cursus

In februari 2021 is een groep professionals uit drie regionale samenwerkingsverbanden met de RITHA Practitioner opleiding gestart. Na het volgen van twee theoretische blokken over verschillende thema’s binnen het vakgebied hoogbegaafdheid, hebben de deelnemers de opgedane kennis en vaardigheden vertaald naar hun eigen onderwijspraktijk tijdens de stagemodule in blok 3 van de opleiding.

Anna Lont-Zuidema, coördinator hoogbegaafdheid bij o.a. samenwerkingsverband VO Noord-Kennemerland en Passend Onderwijs West-Friesland:

Bij samenwerkingsverband VO Noord-Kennemerland vormde het organiseren van een verdiepende opleiding één van de doelstellingen binnen het project hoogbegaafdheid dat naar aanleiding van de subsidieregeling ‘passend onderwijs voor begaafde leerlingen in het po en vo’ eind 2019 is gestart. Ik dacht gelijk aan RITHA als interessante scholingsaanbieder. Zowel de stevige wetenschappelijke basis als de visie op hoogbegaafdheid sluiten goed aan bij de werk- en denkwijze binnen het samenwerkingsverband. 

Of er ook in-company mogelijkheden waren wist ik toen nog niet, maar na overleg bleek onze vraag op een goed moment te komen. Als wij voor de mensen zorgden, kon RITHA in samenwerking met Edux vrij snel voor ons van start. We zagen meteen meerwaarde in aansluiting van deelnemers uit andere samenwerkingsverbanden en benaderden samenwerkingsverband VO Kop van Noord-Holland en samenwerkingsverband VO West-Friesland. 

We werken in grotendeels landelijk gebied waar de afstanden tussen middelbare scholen groot (kunnen) zijn. Op deze manier konden we een regionale samenwerking op het thema hoogbegaafdheid creëren. Iets waar grote behoefte aan was. Onze regio is inmiddels zeventien hoogbegaafdheidsdeskundigen rijker en daar prijzen we ons zeer gelukkig mee. Deze mensen leveren een belangrijke bijdrage aan de (door)ontwikkeling van hun scholen met expertise, aanbod en ondersteuning voor hoogbegaafde leerlingen. Daarbij vormen zij – na een jaar lang intensief samen optrekken - onderling een stevig netwerk. Ze doen het niet alleen, maar samen!

Sophie Versfeld en Michiel Ubas, leerkrachten Trinitas College Han Fortmann én RITHA-Practitioners:

De in-company RITHA opleiding kwam als een schot in de roos. Inhoudelijk heeft de opleiding voor een goede basis aan (wetenschappelijke) kennis opgeleverd en daarnaast zijn onze plannen vanwege de ook praktische insteek van de opleiding werkelijkheid geworden. Het opzetten van een HB-café, het aanbieden van een HB verrijkingsgroep, versterkte samenwerking met omliggende (po en vo) scholen en de ontwikkeling van beleid zijn gedurende de in-company opleiding ontwikkelt. Doordat we met een samengestelde groep uit de regio de opleiding volgen leidt dit tot een regionale verbreding van kennis en passend onderwijs aan meer- en hoogbegaafde leerlingen. Iets waar we ontzettend trots op zijn!

RITHA Practitioner

In samenwerking met EDUX volgden medewerkers van PPO Rotterdam de gehele opleiding Radboud International Training on High Ability (RITHA). Na afronding mogen zij zichzelf RITHA Practitioner noemen. 

Training hoogbegaafdheid (RITHA) 

In 2021 hebben de Radboud International Training on High Ability (RITHA) en PPO de handen ineengeslagen om regionale groepen studenten vanuit hun eigen samenwerkingsverband (PO en VO) op te leiden op het gebied van hoogbegaafdheid. Deze in-company trajecten brengen professionals uit regionale samenwerkingsverbanden bij elkaar om samen te werken aan de ontwikkeling van onderwijs- en begeleidingsaanbod aan meer- en hoogbegaafde leerlingen. Maar wat levert deze manier van samenwerken nu op volgens de betrokken studenten en samenwerkingsverbanden?

In oktober 2021 is een combinatie van PO en V(S)O samenwerkingsverbanden gestart met een deel van de RITHA-opleiding, te weten PPO Rotterdam en Koers VO. Deze groep heeft een unieke samenstelling waarin het onderwijs in de regio Rotterdam breed wordt vertegenwoordigd: naast het basisonderwijs en voortgezet onderwijs, is ook het speciaal basisonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs vertegenwoordigd. Leerkrachten en zorgprofessionals werken hier samen aan deskundigheidsbevordering op het gebied van meer- en hoogbegaafdheid. Uitgangspunt hierbij is het, vanuit een wetenschappelijke insteek, aansluiten bij de ontwikkelingsbehoefte van de doelgroep en het creëren van een passend en doorlopend onderwijsaanbod. Hierbij staat kennisontwikkeling, verbinding leggen met elkaar en het uitwisselen van best-practices centraal. 

Verbindend reflecteren

Volgens Jeroen Naaktgeboren, kartrekker vanuit PPO Rotterdam en ECHA Specialist, gaat het om een fijne, enthousiaste, actieve groep die in de startblokken staat om de ervaringen vanuit de opleiding in de praktijk te brengen. Jeroen geeft aan dat de opleiding meer is dan het lezen van wetenschappelijke literatuur en het toepassen van de opgedane kennis in de praktijk. Juist het gezamenlijk reflecteren en de versteviging van de connectie tussen het basis- en voortgezet onderwijs - het elkaar opnieuw vinden – vormt voor hem de meerwaarde van dit in-company traject. Dit is volgens Jeroen terug te zien in verschillende initiatieven op het gebied van samenwerking tussen VO en V(S)O, de ontwikkeling van peergroups en schoolbrede talentontwikkeling. 

Blended onderwijs

De blended opzet van de opleiding maakt het mogelijk voor deelnemers om elkaar zowel fysiek te ontmoeten tijdens de meerdaagse seminars als online in de digitale leeromgeving. Digitale interactie, in de vorm van asynchrone discussiefora en live webinars, maken het mogelijk om in de drukte van de dagelijkse werkzaamheden tijd te vinden om met elkaar kennis en ervaringen uit te wisselen. Goed ingelezen in een stevig aanbod aan wetenschappelijke literatuur wisselen deelnemers in de discussiefora van gedachte over verschillende theorieën en - vooral - de implicaties hiervan voor de praktijk.

Vertaalslag naar de praktijk

De meerwaarde van een in-company traject komt duidelijk naar voren in de inhoudelijke discussies die worden aangegaan vanuit de verschillende invalshoeken, contexten en praktijkervaringen. Blikvelden worden hierdoor verruimd en er wordt écht van elkaar geleerd. Nieuwe praktijkinzichten in combinatie met de opgedane kennis leiden tot mooie en goed gefundeerde uitwerkingen van praktijkopdrachten. Door het samenbrengen van wetenschap, bevlogenheid én expertise van de professionals ontstaat er een chemie die meegenomen kan worden naar de onderwijspraktijk, ook na afronding van de opleiding!

Op maat

De samenwerking tussen RITHA en Edux heeft geleid tot een op maat aanbod op het gebied van hoogbegaafdheid: afhankelijk van wat de stand van zaken is in de regio, kan het aanbod van de RITHA opleiding worden aangepast. Maatwerk in de vorm van inhoudelijke modules, mogelijkheden tot het volgen van de gehele opleiding en aanvullende bijeenkomsten in de regio zelf behoren tot de mogelijkheden. Voorafgaand, tijdens én na de opleiding vindt er afstemming plaats tussen RITHA, Edux en de kartrekkers uit het samenwerkingsverband die hun medewerkers de mogelijkheid bieden aan de opleiding deel te nemen. Deze kartrekkers worden uitgenodigd om deel te nemen aan de seminars en met hen wordt tussentijds afgestemd over de voortgang van het traject. Hierdoor kan er optimaal ingespeeld worden op de behoeften van en de unieke situatie binnen desbetreffend samenwerkingsverband. Door de betrokkenheid van de kartrekkers van een in-company traject, die in contact blijven met de opgeleide groep professionals na afloop van de opleiding, wordt er gezorgd voor borging van de opgedane kennis en vaardigheden en de mijlpalen die tijdens de opleiding bereikt zijn in de praktijk. Kortom, de ontwikkeling van zowel professional als organisatie stopt niet na afronding van de opleiding, maar wordt juist versterkt en in gang gezet. 

RITHA Practitioner

In samenwerking met EDUX volgden medewerkers van PPO Rotterdam Blok 1: Lesgeven en begeleiden (12 weken) Radboud International Training on High Ability (RITHA). 

Training hoogbegaafdheid (RITHA) 

Sinds 2018 werken het European Talent Center Croatia (ETC Hrvatska) en de RITHA opleiding samen om trainingen aan te bieden voor professionals die werken in het kleuter-, basis- en middelbare onderwijs om hen te leren hoe ze verborgen talent kunnen ontdekken, herkennen en uitdagen.

Directeur Robert Kelemen over de samenwerking

“Onze belangrijkste motivatie om met het RITHA-programma samen te werken was de leraren en trainers in onze Centres of Excellence de best mogelijke kans te bieden om ervaring op te doen met hoogbegaafdheidsonderwijs. Leer van de besten, is ons motto. Ik kan anderen aanbevelen om samen te werken met de Radboud Universiteit, en met name het RITHA-programma, omdat ze een partner krijgen die creatief denkt om aan hun behoeften te voldoen en een programma biedt dat perspectieven op hoogbegaafdheidsonderwijs verandert en vrijheid biedt bij het stellen van de onderwijsdoelen van deelnemers.” Robert Kelemen, directeur van het European Talent Centre Croatia.

RITHA-trainer Julija Kukec

"Ik ontmoet elke dag begaafde kinderen. Als kleuterpsycholoog die in de kleuterklas werkt, zie ik uitdagingen voor deze kinderen, hun leraren en hun ouders in het reguliere onderwijssysteem. En ik zie ook de noodzaak om ze een andere aanpak te bieden. Dat motiveerde mij om aan het RITHA-programma te beginnen.

Wat RITHA uniek maakt is de isolide, wetenschappelijk onderbouwde theoretische basis van het programma. Binnen het programma leer je hoe je deze inzichten in de praktijk kunt toepassen. Bovendien biedt het de kans om kennis op te doen van vooraanstaande experts in het begaafdheidsonderwijs. Daarnaast wil ik als toegevoegde waarde ook de voortdurende begeleiding van docenten benadrukken door middel van positieve supervisie benoemen. De toegang die je krijgt tot een internationaal netwerk van experts op het gebied van begaafdheid biedt uitstekende mogelijkheden voor samenwerking biedt.

Door deel te nemen aan het RITHA programma heb ik verschillende belangrijke vaardigheden verworven: hoe begaafde kinderen te identificeren, hoe verschillende programma's en vormen van werken met deze kinderen te ontwerpen, implementeren en evalueren. Ik heb ook meer inzicht gekregen in creativiteit en hoe ik dit kan stimuleren in verschillende omgevingen en systemen. Daarnaast heb ik mijn vaardigheden op het gebied van het werken met ouders van begaafde kinderen vergroot."

Julija is een van onze vijf RITHA-trainers in Kroatië. Ze heeft het RITHA Specialist programma en het RITHA train-the-trainer-traject met succes afgerond.

Over ETC Hrvatska - CIVZ
Het European Talent Center Croatia - Centers of Excellence van de provincie Varaždin biedt:

• formele en informele programma's voor volwasseneneducatie (opleidings-, trainings- en omscholingsprogramma's)
• informele vormen van volwasseneneducatie (cursussen, seminars, enz.)
• zeer gespecialiseerde training op andere gebieden die van groot belang zijn voor het onderwijssysteem van de provincie Varaždin (nieuwe technologieën, leermiddelen, drones, humanoïde robots, ontwikkeling van digitale content, ontwikkeling van klaslokalen van de toekomst, enz.).

RITHA

Als je interesse hebt om met ons samen te werken en je leraren, mentoren of beleidsmakers een hoogwaardige, wetenschappelijk onderbouwde training over begaafdheid aan te bieden, neem dan contact op om meer te weten te komen over de mogelijkheden. Interesse in het RITHA programma in Kroatië? Meer informatie vind je op deze website, startdatum 18 oktober 2024.

Contact

Heeft je een vraag? Of ben jegeïnteresseerd in een van onze incompany-programma's? Wij helpen je graag verder! Wij zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag (08.30 - 17.00 uur).
radboudcsw [at] ru.nl of +31 (0)24 3616163

Training hoogbegaafdheid (RITHA) 

Bij Radboud Centrum Sociale Wetenschappen zetten we ons in voor de professionalisering van onderwijsprofessionals en samenwerkingsverbanden. Een belangrijk onderdeel hiervan is het versterken van kennis over hoogbegaafdheid, zodat scholen en ondersteuners beter kunnen inspelen op de behoeften van (hoog)begaafde leerlingen. Samenwerkingsverband Nieuwe Waterweg Noord nam deel aan Blok 1 van de Radboud International Training on High Ability (RITHA) om de kennis en ondersteuning in de regio te versterken. We spraken met gedragswetenschappers Noortje Diks en Baukje Maas over hun ervaringen met deze scholing.

Waarom deze scholing?

Noortje Diks vertelt: “Een belangrijk doel binnen ons activiteitenplan was het vergroten van expertise over hoogbegaafdheid op alle Havo/Vwo-scholen in de regio. De Radboud Universiteit werd gekozen vanwege de wetenschappelijke basis en de positieve ervaringen van eerdere deelnemers aan de ECHA-opleiding.”

Wat hebben jullie geleerd?

Tijdens de scholing kwamen diverse theorieën en modellen aan bod, zoals de zelfdeterminatietheorie en het model van Gagné. Baukje Maas vult aan: “We hebben veel geleerd over de essentiële eigenschappen van een begeleider van (hoog)begaafde leerlingen. Deze inzichten passen we inmiddels toe in de praktijk, bijvoorbeeld bij het begeleiden van leerlingen, het beargumenteren van versnelling en het signaleren van onderpresteren, zelfs bij leerlingen met hoge cijfers.”

Incompany-training als meerwaarde

Een groot voordeel voor het samenwerkingsverband was dat de scholing incompany werd aangeboden. Noortje benadrukt: “Dit zorgde ervoor dat we binnen onze regio direct samen konden werken met collega’s uit verschillende scholen.” Baukje voegt toe: “Daardoor zijn waardevolle contacten gelegd en structurele overleggen opgezet die bijdragen aan een duurzamere samenwerking. Dit versterkt niet alleen onze kennis, maar ook de continuïteit van ondersteuning voor (hoog)begaafde leerlingen.”

Aanrader voor andere organisaties

Beiden raden de scholing zeker aan. Noortje: “Voor organisaties die hun kennis over hoogbegaafdheid willen versterken, is deze training een waardevolle investering.” Baukje: “De driedaagse start bood een breed perspectief op verschillende aspecten van hoogbegaafdheid en gaf ons de kans om een eigen visie te vormen.”

Benieuwd naar ons volledige hoogbegaafdheidsaanbod? 

Bekijk het hier