Veel mensen vinden spreken in het openbaar spannend. Waarom is dat eigenlijk zo?
Janou: “Eigenlijk ervaren we allemaal wel iets van stress als we voor een groep moeten spreken. Dat is heel normaal. Die stress komt voort uit de angst om beoordeeld te worden. Gedachten als ‘Wat als ik iets stoms zeg?’, ‘Wat als ik dit of dat vergeet?’ of ‘Wat als iedereen ziet hoe zenuwachtig ik ben?’ kunnen heel blokkerend werken. Je lichaam reageert daar fysiek op, met bijvoorbeeld een verhoogde hartslag, klamme handen of een droge mond. Dat maakt het nóg lastiger om rustig en helder over te komen.”
Wat zijn veelvoorkomende valkuilen bij mensen die last hebben van spreekangst?
Janou: “Er zijn drie dingen die we vaak terugzien. Het eerste is dat mensen te snel gaan praten. Ze willen er zo snel mogelijk vanaf zijn, maar daardoor raak je buiten adem en ben je moeilijker te volgen. Ten tweede willen mensen vaak het liefst alles perfect zeggen, waardoor je juist onnatuurlijk gaat klinken. En tot slot vermijden ze contact met het publiek: ze kijken alleen naar hun slides of hun aantekeningen. Terwijl echt contact maken je juist kan helpen om te ontspannen.”
Kun je wel iets doen tegen spreekangst, of heb je gewoon pech als je snel gestrest raakt?
Janou: “Voor de ene persoon zal het van nature makkelijker gaan dan voor de ander. Maar vergis je niet, ook ervaren sprekers voelen spanning. De reden dat zij niet blokkeren, is dat ze weten hoe ze met die spanning om kunnen gaan. Ze hebben technieken ontwikkeld om de stress te reguleren en zichzelf te herpakken als er iets misgaat.”
Dus spreken zonder stress kun je leren?
Janou: “Met de juiste technieken kun je het in ieder geval veel comfortabeler maken voor jezelf. En bovendien geldt: hoe vaker je presenteert, hoe normaler het zal voelen.”
Heb je tot slot een paar tips voor mensen die veel spanning ervaren als ze moeten presenteren?
Janou: “Ja zeker. Er zijn er genoeg, maar ik licht er de wat mij betreft belangrijkste uit:
Tip 1: Focus op contact in plaats van perfectie. Maak oogcontact, wees nieuwsgierig naar je publiek, en laat het idee van foutloos presenteren los.
Tip 2: Gebruik je ademhaling als anker. Neem een rustige ademhaling voordat je begint en pauzeer af en toe — dat geeft jou én je publiek ademruimte.
En tot slot: als je vaker moet presenteren en je weet dat dit je stress geeft, doe jezelf dan een plezier en investeer in een training of workshop. Het kost even wat, maar je hebt er daarna voor de rest van je leven profijt van!”
Wil jij ook relaxed je verhaal kunnen vertellen, ongeacht de grootte van je publiek? Kijk dan eens naar onze workshop ‘Ontspannen spreken in het openbaar’.
