Ghislaine Giezenaar en Vivika Voskamp-Jagtenborg zijn trainers Nederlands als tweede taal bij In’to Languages. Naast dat ze zelf cursussen geven, zijn zij ook betrokken bij de opleiding tot docent NT2 en verzorgen ze nascholing voor docenten.
Wat bracht jullie ertoe dit boek uit te geven?
Ghislaine: “Ik werk al 35 jaar in het NT2-vak, en merkte dat er weinig werkvormen voorhanden zijn waarmee je cursisten op een leuke en activerende manier aan uitspraak kunt laten werken. Het bleef vaak bij luisteren en nazeggen. Dit is niet altijd motiverend. Daarom bedacht ik mijn eigen werkvormen en probeerde ze uit in de les. Op een gegeven moment besloot ik ze te gaan verzamelen, omdat ook andere docenten hier baat bij hebben. Halverwege het proces kwam Vivika erbij. Zij is ook logopedist en heeft daardoor meer theoretische kennis op het gebied van uitspraak. Dat was een welkome aanvulling.”
Waarom is het zo belangrijk om aan uitspraak te werken?
Vivika: “Wie een tweede taal leert, wil natuurlijk goed begrepen worden. Uitspraak is daarin heel belangrijk: je kunt perfect Nederlands spreken, met een uitgebreide woordenschat en grammaticaal correcte zinnen, maar als je niet verstaanbaar bent, houdt alles op.
Zeker wanneer er grote verschillen zijn tussen de moedertaal en het Nederlands, gaat de uitspraak niet altijd van nature goed. Sommige klanken in het Nederlands bestaan niet in een andere taal of worden net iets anders uitgesproken en zijn daarom lastig onder de knie te krijgen. Of wanneer iemand de klemtoon niet of verkeerd legt, is het voor de Nederlandstalige luisteraar moeilijker te verstaan.”
Ghislaine: “Het gaat ook niet alleen om wat je letterlijk zegt, maar ook wat de intentie achter de boodschap is. Stelt iemand bijvoorbeeld een vraag of is het een mededeling? En door aan uitspraak te werken, werk je ook aan zelfvertrouwen.”
Wat zijn volgens jullie bekende struikelblokken voor mensen die Nederlands leren?
Vivika: “Het klemtoonpatroon van het Nederlands is voor NT2-leerders niet erg inzichtelijk, maar het is wel heel belangrijk voor de verstaanbaarheid dat de klemtoon op de juiste lettergreep van een woord gelegd wordt. Denk aan vriendin versus vrienden, waarbij het wel belangrijk is om te weten wie er nu wordt bedoeld.”
Ghislaine: “Een leuke werkvorm die we hiervoor ontwikkeld hebben is Klemtoonstappen. Hierbij vormen gekleurde cirkels op de vloer het aantal lettergrepen van een woord. De beklemtoonde lettergreep heeft een afwijkende kleur en cursisten stappen letterlijk het klemtoonpatroon van een woord door bij elke lettergreep een stap te zetten en bij de beklemtoonde lettergreep op de afwijkende kleur te gaan staan.”
Vivika: “Natuurlijk is klemtoon niet het enige struikelblok. We besteden onder andere ook aandacht aan het herkennen en uitspreken van de klanken van het Nederlands, aan intonatie, ritme en verbonden spraak.”
Hoe helpt jullie boek docenten om effectief aan uitspraak te werken in de les?
Ghislaine: “Het boek bevat 22 interactieve werkvormen, waarmee verschillende verstaanbaarheidsfactoren worden getraind. De werkvormen zijn heel gevarieerd, ik denk dat er voor ieder wat wils is. Er zitten veel vormen bij waarbij cursisten in beweging moeten komen en samen moeten werken. Het is al langer bekend dat het combineren van fysieke en mentale activiteiten goed werkt. En mensen vinden het vaak ook gewoon leuk om samen te werken. We hopen dat door verschillende werkvormen aan te reiken, docenten meer aan uitspraak zullen werken.”
Waar kunnen docenten terecht als ze zich nog verder willen verdiepen in NT2-uitspraak?
Ghislaine: “We bieden een paar keer per jaar een masterclass aan. Hierin besteden we aandacht aan de theorie, maar laten we de docenten ook zelf een aantal activerende werkvormen op het gebied van uitspraak ervaren." Vivika: “De docenten die de masterclass volgen, worden dan eigenlijk weer even cursist, en het is leuk om te zien hoe enthousiast ze reageren en meedoen.”
Ghislaine: “Docenten kunnen zich hiervoor inschrijven op onze website, en we kunnen de masterclass desgewenst ook in company aanbieden.”
