Kun je ons vertellen waar jouw onderzoek precies over gaat en welke vragen je probeert te beantwoorden?
“Lokale overheden hebben te maken met steeds complexere vraagstukken. Op allerlei manieren proberen gemeenten hier handen en voeten aan te geven. Wat de laatste jaren steeds vaker gebeurt, is dat gemeenten de maatschappelijke opgaven als startpunt nemen. Deze opgaven worden niet vanuit één domein aangepakt, maar er wordt integraal gewerkt aan oplossingen samen met partners. Dit wordt opgavegericht of opgave-gestuurd werken genoemd. In mijn onderzoek ga ik bestuderen wat opgavegericht werken is, hoe gemeenten dit invullen en wat voor competenties dit van ambtenaren vraagt. Daarnaast ga ik vanuit een meer bedrijfskundig oogpunt kijken hoe gemeenten het beste kunnen worden ingericht, zodat de organisatiestructuur deze manier van werken ook ondersteunt. We zullen als onderzoeksteam ook kijken naar de relatie tussen opgavegericht en gebiedsgericht werken.“
Wat heeft je geïnspireerd om onderzoek te doen naar opgavegericht werken in gemeenten?
“Sinds ongeveer tien jaar zijn gemeenten bezig met opgavegericht werken. Tijdens de eerste maanden van mijn onderzoek blijkt al dat er niet één definitie of invulling van opgavegericht werken bestaat. Iedere gemeente vult het anders in. Soms werkt de hele gemeente opgavegericht en soms zijn er enkele opgaven vastgesteld met een opgaveteam, en werkt de rest van de gemeente nog op traditionelere manieren. Veel gemeenten zoeken nog naar de manier die het beste past bij hun organisatie. Er is de afgelopen jaren ook bijna geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar deze ontwikkelingen binnen lokale overheden. Dit onderzoek wil daaraan bijdragen, vanuit zowel bestuurskundig als bedrijfskundig perspectief.”
Van responsiviteit naar gemeentelijk onderzoek
Roos haar onderzoeksfocus is geëvalueerd van een specifieke aandacht voor responsiviteit naar een meer algemene interesse in gemeentelijk functioneren en organisatiedynamiek.
Roos: “Gemeenten staan het dichtst bij inwoners en proberen al jaren om meer mét inwoners beleid te maken en te werken vanuit de behoeften van de stad of de gemeente. Vanuit deze interesse heb ik tijdens mijn masterscriptie onderzoek gedaan naar de responsiviteit van ambtenaren tegenover inwoners in het wijkprogramma Veerkrachtig BoTu in Rotterdam. Hier bleek dat ambtenaren graag willen luisteren naar de behoeften van inwoners en partnerorganisaties, en heel responsief handelen, maar dat de gemeentelijke organisatie vol regels en richtlijnen dit niet altijd makkelijk maakt. In dit onderzoek naar opgavegericht werken kijken we naar nieuwe manieren van werken van gemeenten én naar de inrichting van gemeenten, zodat deze elkaar kunnen ondersteunen. Dit maakt het onderzoek maatschappelijk relevant en hopelijk ook behulpzaam voor gemeenten die bezig zijn met deze transitie.”
Wat zijn jouw plannen voor het komende jaar met betrekking tot jouw onderzoek? Welke stappen ga je verder nemen?
“Ik ben op dit moment met een aantal gemeenten verkennende gesprekken aan het voeren over hoe de gemeente opgavegericht werken inricht en wat zij verstaan onder opgavegericht werken. Door middel van deskresearch en deze gesprekken willen we proberen ordening aan te brengen in de verschillende manieren waarop opgavegericht werken wordt ingevuld. Hiervoor zoek ik nog meer gemeenten die bezig zijn met opgavegericht werken en aan het onderzoek willen meewerken, voornamelijk kleinere of middelgrote gemeenten buiten de provincie Gelderland. Neem vooral contact met mij op als u bij een gemeente werkt die dit interessant vindt.
Naast deze verkenning ben ik mijzelf aan het verdiepen in academische literatuur rondom organisatiestructuren en organisatieontwerp. Door mijn bestuurskundige achtergrond heb ik nog veel te leren op bedrijfskundig gebied! Na de verkenning zullen we een aantal cases selecteren en die verder bestuderen. Hierbij zal de focus ook liggen op het organisatieontwerp en hoe dit geoptimaliseerd kan worden. Dan kan ik mijn nieuw opgedane kennis direct in de praktijk brengen.”
Bekijk ook onze opleiding Eenvoudig Organiseren van Gemeenten, waarin je leert hoe je jouw organisatie zo efficiënt mogelijk inricht en de strategische en maatschappelijke uitdagingen overwint.