Zoek in de site...

De zachte kant van harde feiten | Lezing door wetenschapsfilosoof Trudy Dehue (Lezing)

Datum
donderdag 19 april 2018Plaats in mijn agenda
Tijd
19:30 tot
Locatie
Collegezalencomplex, Radboud Universiteit
Organisator(s)
Radboud Reflects Maand van de Ethiek @ Faculteit der Sociale Wetenschappen
Spreker
Wetenschapsfilosoof Trudy Dehue
Beschrijving

Maand van de Ethiek | De zachte kant van harde feiten

Wie armoede onderzoekt, kiest eerst een maatstaf voor armoede en wie een antidepressivum test op muizen respectievelijk mensen, beslist eerst wat telt als depressie bij een muis of mens. Metingen, tellingen, berekeningen en (hersen)scannen kunnen van groot belang zijn in de wetenschap en in de maatschappij, maar ze zijn niet waardenvrij. Wetenschapsfilosoof Trudy Dehue pleit ervoor om de waarden achter de feiten niet uit het oog te verliezen.

De waarden achter feiten

Waarden en feiten zijn innig verbonden met elkaar, want aan metingen gaan onvermijdelijk maatstaven vooraf. Feiten komen pas tot stand na meten en tellen, maar ook na ontwerpen, indelen, definiëren, beslissen en interpreteren. Feiten zijn, kortom, mensenwerk. Als een meting wordt gepresenteerd in een laag getallen of grafieken is het vaak echter moeilijk om te zien welke waarden bij de meting een rol speelden.

Harde en zachte wetenschap

De normatieve beslissingen die áchter de feiten liggen, maken wetenschappelijk onderzoek moeilijk en, als ze gedegen zijn genomen, ook prijzenswaard. Tegelijk geldt dat die achterliggende normen veelal verborgen blijven, zodat anderen de wetenschap er niet op kunnen bevragen.

Zolang wetenschappers zelf suggereren dat feiten de werkelijkheid weerspiegelen, bepalen de beslissingen waarop die feiten berusten hoe we de wereld zien. De definitie van depressie bepaalt of wij vinden dat iemand gedeprimeerd is en behandeld moet worden. Waarden en normen worden zo door wetenschappers bepaald. En daar is niets mis mee, zolang wetenschappers én burgers zich daar maar bewust van zijn. Omwille van de democratie en omwille van het respect voor wetenschap zou het bekender moeten zijn dat de ‘soft parts of science’ eigenlijk de ‘hardest parts’ zijn.

Trudy Dehue geeft een lezing en gaat na afloop in gesprek met filosoof Marc Slors van de Radboud Universiteit. Programmamaker Lisa Doeland leidt het gesprek.

Over de spreker

Trudy DehueTrudy Dehue wetenschapstheoreticus en wetenschapshistoricus. Ze is emeritus hoogleraar aan de Universiteit Groningen. Naast Engelstalige artikelen en een boek bij Cambridge University Press (1995) publiceerde ze de spraakmakende Nederlandstalige boeken De depressie-epidemie. Over de plicht het lot in eigen hand te nemen (2008) en Betere mensen. Over gezondheid als keuze en koopwaar (2014).

Marc SlorsMarc Slors is hoogleraar Cognitiefilosofie aan de Radboud Universiteit. Hij publiceerde vele artikelen en boeken op het gebied van persoonlijke identiteit, sociale cognitie, mentale veroorzaking en vrije wil.



Doeland, LisaLisa Doeland is filosoof en programmamaker bij Radboud Reflects. Als buitenpromovendus doet ze filosofisch onderzoek naar afval en de milieucrisis. Zij is de gespreksleider.


In april 2018 strijkt Radboud Reflects neer op de Faculteit der Sociale Wetenschappen om samen met studenten en medewerkers verder te denken over ethische kwesties. Deze publieksbijeenkomst is een van de onderdelen.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.