Zoek in de site...

Over de EU, financiële crises en armoede in Griekenland

A1_RR_GriekseWinter_nomarks_newjpegA Greek Winter
Discussion and documentary film about poverty in Greece
7 februari 2017 


De documentaire Griekse Winter toont de schrijnende armoede waar veel Grieken mee te kampen hebben sinds de strenge bezuinigingsmaatregelen die de Europese Unie het land heeft opgelegd. Hoe heeft het zo ver kunnen komen in Griekenland en wat betekent de crisis voor de Griekse burgers?

Onverwachts hoge schuld

Foto: Ted van AanholtHoe belandde Griekenland in deze grote economische crisis? Econoom Eelke de Jong ging er voorafgaand aan de film uitgebreid op in. In 2009 vonden in Griekenland verkiezingen plaats. Nadat de nieuwe regering zich had gevestigd, werd duidelijk dat hun voorgangers niet eerlijk waren geweest over de schulden van Griekenland. De schulden bleken veel hoger te zijn dan verondersteld. De totale omvang besloeg 15% van het Bruto Binnenlands Product (BBP).

Financiële hulp

In mei van 2010 was er nog geen oplossing gevonden voor dit probleem, vertelde De Jong. “Desalniettemin dwongen de financiële markten de regering om met een oplossing te komen. Ondertussen discussieerden Europese landen zoals Frankrijk, Duitsland en Nederland stevig over de vraag wat voor een hulpprogramma geschikt was voor de Grieken. Sommige landen vroegen zich af of de voorgestelde maatregelen wel haalbaar zouden zijn voor Griekenland. Uiteindelijk kwamen de verschillende landen tot een akkoord en werd een min of meer standaard pakket aangeboden door het Internationaal Monetair Fonds (IMF).”

Wie draagt de lasten?

De Jong merkte op dat er bij het IMF achter de schermen flink werd 20170207-3S2A5521-(c)tedVAgediscussieerd. Latijns-Amerikaanse en Aziatische landen die in het bestuur van het IMF zitten, waren bang dat het geld niet naar de Grieken zou gaan, maar dat het vooral een probleem bij de banken zou oplossen. De schulden waren namelijk bijna allemaal in handen van banken. Zouden die banken niet juist de lasten moeten verlagen voor Griekenland? In 2012 deden ze dat inderdaad. Fast forward naar 2015: het IMF schatte in dat het schuldenlevel van Griekenland in 2022 ongeveer op 110% zou liggen. Toch had Griekenland in datzelfde jaar een nieuw bail-out pakket nodig van ongeveer 80 miljard euro. Inmiddels zijn de Griekse schulden weer gegroeid.

Griekse Winter

In de film Griekse Winter (Ingeborg Jansen, 2016) worden broer en zus Pafralides gevolgd. Tasos runt samen met zijn zus een bedrijf dat in Thessaloniki stookolie verkoopt. Ze beheren een station, maar gaan ook met een olietankwagen van deur tot deur. Het stookseizoen loopt van oktober tot april en Tasos kan het zich niet veroorloven ook maar een dag afwezig te zijn: hij is de enige die de vrachtwagen kan besturen. Van de inkomsten die ze in de herfst en winter binnenhalen moeten ze een heel jaar leven.

Stookolie

Als Tasos langs de deuren gaat om stookolie af te leveren, verzuchten de bewoners vaak dat ze net niet genoeg geld hebben. Of Tasos misschien een tijdje op zijn betaling kan wachten? Zijn zus hoort ondertussen op kantoor het verhaal van een gepensioneerde vrouw aan. Ze gaat van zo’n 1200 euro per maand terug naar 800 euro en gebruikt een deel van dat geld ook nog om te zorgen dat haar kind en kleinkinderen rond kunnen komen. Is dit waar ik vijfendertig jaar voor gewerkt heb, vraagt ze zich hardop af.

Geen perspectief

Volgens cultureel antropoloog Jerika Heinze, die onderzoek doet naar de impact van de financiële crisis op de Griekse jeugd, hebben veel jongeren van een jaar of dertig mét een diploma op zak nog nooit een baan gehad. Zodra er een vacature vrij komt, reageren soms wel 1200 mensen. Sommige mensen zien zich dan ook genoodzaakt hun heil in het buitenland te zoeken.

Armoede

Volgens Heinze is het belangrijk dat documentaires als Griekse Winter worden Ted van Aanholtgemaakt. “De afspraken over de leningen aan Griekenland en het bezuinigingsbeleid worden op papier gemaakt. Deze film laat precies de andere kant van dat verhaal zien: mensen van vlees en bloed in armoede. Het verliezen van je huis of een gebrek aan voedsel is een reële optie voor veel Grieken.”

Door: Karlijn Ligtenberg

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Do you want to stay up to date about our activities? Please sign in for the English newsletter.